Musiek – oorspronklik vir ‘n saal wat afgebrand het – keer op 11 Oktober ná nege jaar se wag huiswaarts. O Fire of the Spirit open om 12:00 in Wellington se nuutgerestoureerde Goodnow-saal en vloei daarna om 18:00 voort in Stellenbosch se Moederkerk as deel van die Woordfees.
Die konsert se buitengewone ontstaan het in die lente van 2016 begin toe die komponis Braam du Toit ervaar het wat hy beskryf as musiek wat hom “volkome oorweldig” het: “Die piet-my-vrou het daardie oggend in Swellendam uit verskillende rigtings geroep. Skielik kon ek voel hoe selfs die kleinste vibrasie met die kosmiese polsslag verbind. Toe het die sluise oopgegaan. ‘My Blessing’ het in een ekstatiese oomblik volledig verskyn – melodie, harmonieë, ‘n goddelike stem in ‘n smaraglandskap, met vyf stemme wat dit omring.”
Weke later het Du Toit die groen landskap as ‘n beeld van vernuwing ná die vloed – Noag se ark – herken. Hy was nog besig om die laaste note vir die Goodnow-saal se première neer te pen toe die nuus op 26 Oktober 2016 kom – die saal het afgebrand. Eers later sou hy ontdek dat die Goodnow-saal self ‘n merkwaardige geskiedenis dra – gebou in 1886 uit Amerikaanse hout wat uit die Olga R se skeepswrak by Mouille Point (1885) gered is. Water, vuur, opstanding – die patrone was reeds ingebed in musiek sowel as die plek.
Die hele program ondersoek hierdie tema van geopenbaarde wysheid – musiek wat deur die komponis as kanaal vloei, eerder as wat dit uit hom kom. Hildegard von Bingen (1098-1179) het haarself “ ’n veer op die asem van God” genoem en sonder enige formele opleiding 77 werke deur goddelike visioene geskep. Prinses Magogo kaDinuzulu (1900-1984) was bewaarder van voorouerlike liedere wat terugstrek tot die tyd van Koning Shaka – wysheid wat sy by haar oumas opgedoen het terwyl sy in hul huise geslaap het. John Tavener het vertel dat hy sy musiek onthou het eerder as wat hy dit uitgevind het. Samuel Barber het gesê: “Ek skryf wat ek voel” – nie wat hy dink nie. Die kontemporêre komponis-sanger Lusibalwethu Sesanti het haar “Umthandazo” geskep en voer dit ook self uit – skepper en kanaal ineen.
“Dit is diepe vroulike wysheid,” sê Du Toit – “die besef dat ons stilte nie met klank oorweldig nie, maar eerder luister vir wat na vore wil tree”.
Die program put uit die veerkragtigheid wat ons gemeenskappe kenmerk. “Soos fynbos wat ná ‘n veldbrand in nuwe glorie ontluik, weerspieël hierdie musiek ons merkwaardige vermoë om uit die as op te staan – om uit verwoesting skoonheid te skep, en deur teëspoed harmonie te vind. Elke komposisie vertel ‘n verhaal van transformasie en transendensie, van die loutering wat deur beproewing kom.”
Du Toit se “My Blessing” dra die Noag-verhaal – daardie tydlose metafoor van vernuwing ná katastrofe, van ‘n wêreld waar teenoorgesteldes versoen word en vernietiging plek maak vir hoop.
Sandra Prinsloo lei gehore deur nege eeue met poëtiese interludes, terwyl die mezzosopraan Lusibalwethu Sesanti, Nonhlanhla Yende en Lente Louw nuwe stem aan hierdie herwonne ruimtes gee. Die strykkwintet Nicholas Bruiners en Kaitlin Visser-Downie (viole), Petrus Coetzee (altviool), Ashlin Grobbelaar (tjello) en Siyolise Nyondo (kontrabas) bou die klankfondament saam met José Dias op klavier. Die vroue van die akKOORd-koor, onder leiding van Sunell Jacobs, voltooi hierdie reis van transformasie.
Uitvoerings
Die openingskonsert vind plaas in die Goodnow-saal in Wellington op 11 Oktober om 12:00. Dr. Adrienne van As bied ‘n kort historiese inleiding oor die saal. Kaartjies kan hier gekoop word.
Die tweede uitvoering vind plaas in die Moederkerk in Stellenbosch op 11 Oktober om 18:00 as deel van die Woordfees. Kaartjies kan hier gekoop word.
Die program sluit in Hildegard von Bingen se “O quam mirabilis est”, “O ignis Spiritus paracliti”, Princess Magogo kaDinuzulu se “Drie Liedere (verwys Peter Klatzow)”, Samuel Barber se “Adagio uit Strykkwartet,” John Tavener se “Prayer of the Heart,” Lusibalwethu Sesanti se “Umthandazo” en Braam du Toit se “Vertroosting, My Blessing”. Kaartjies kos R180, R100 vir studente en R162 vir pensionarisse.
