Die Departement van Bosbou, Visserye en die Omgewing (DFFE) het bevestig dat Suid-Afrika tans wydverspreide sardynsterftes ervaar as gevolg van die pilchard-herpesvirus (PHV).

Volgens ‘n verklaring van die departement is dit die eerste keer dat PHV in dooie Suid-Afrikaanse sardyne opgespoor word. Die virus is deur middel van ‘n polimerase-kettingreaksie (PCR)-toets en volgordebepaling in sardyne van verskeie plekke, insluitend Gqeberha, bevestig.

Die departement het verduidelik dat PHV ‘n virus is wat met sardyne geassosieer word. In vorige voorvalle in Australië en Nieu-Seeland het die virus kieuskade en -ontsteking veroorsaak, wat tot asemhalingsprobleme en massasterftes gelei het. Alhoewel die virus se genetiese materiaal in Suid-Afrikaanse sardyne bevestig is, word daar steeds ondersoek ingestel om vas te stel of dit die direkte oorsaak van die huidige sterftes is.

Die geografiese omvang van die gerapporteerde strandingsgevalle is groot – ongeveer 2 600 km van Hentiesbaai tot die noordelike Wildekus af. Teen 28 Augustus is ongeveer 160 monsters ingedien, waarvan sowat 128 reeds verwerk is. Die toetsing en patologie-ondersoeke duur egter voort.

Volgens die DFFE word ander moontlike bydraende faktore ook ondersoek. Dit sluit in skadelike algbloei en -toksiene, lae suurstofvlakke, kouer water, opwelling, besoedeling, visserye en ander omgewingsstressors.

Die departement het beklemtoon dat daar tans geen bewyse is dat PHV ander visspesies soos ansjovis of mense kan besmet nie. Die Namibiese strandingsgeval word ondersoek, maar is nog nie aan PHV toegeskryf nie.

‘n Hoëvlak-PHV-taakspan koördineer die reaksie op die voorval en het op Dinsdag 8 September vergader. Die DFFE werk saam met provinsiale owerhede, munisipaliteite, die Suid-Afrikaanse Instituut vir Akwatiese Biodiversiteit (SAIAB), Rhodes-universiteit, die bedryf en Namibiese eweknieë.

Die departement beplan ‘n hidro-akoestiese opname vir Oktober of November om die sardynbiomassa ná die voorval te bepaal. Voorlopige assessering dui nie daarop dat ‘n groot gedeelte van die algehele sardynvoorraad dood is nie, maar die skattings is hoogs onseker en die voorval kan voortduur.

Die DFFE en die Nasionale Reguleerder vir Verpakkingsdienste (NRCS) het bevestig dat kommersieel geproduseerde ingeblikte sardyne steeds veilig is om te eet.

Die publiek word egter ernstig gewaarsku om nie dooie of sterwende sardyne wat op strande of in die see aangetref word, op te tel, te hanteer of te eet nie. Hierdie vis moet ook nie aan troeteldiere gevoer word nie, aangesien ontbinding en kontaminasie gesondheidsrisiko’s inhou.

Ontspanningshengelaars moet aan visseryregulasies voldoen en mag nie dooie of sigbaar ongesonde sardyne as aas gebruik nie.

Die departement het die publiek versoek om op amptelike DFFE-opdaterings staat te maak eerder as op ongeverifieerde inligting op sosiale media.