Die DA het ’n klag by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie teen Tshwane-burgemeester Nasiphi Moya ingedien oor die waterkrisis in Bronkhorstspruit. Die party eis dat Moya bedank.
Die DA sê die klag is daarop gemik om ’n dringende ondersoek te laat instel na moontlike skendings van inwoners se grondwetlike regte op menswaardigheid, ’n gesonde omgewing en toegang tot voldoende water.
Cilliers Brink, die DA se burgemeesterskandidaat in Tshwane, sê Moya het “nalatigheid” erken en beweer dat sy “verantwoordelikheid aanvaar” vir die krisis. Volgens Brink het sy egter na bewering drie weke lank die tekort aan chloor by die Bronkhorstspruit-watersuiweringsaanleg vir inwoners verswyg.
“Die Stad het drie weke lank water sonder chloor voorsien en versuim om inwoners te waarsku dat dit onveilig is,” het Brink Maandag gesê.
“Dit het nou ’n openbare gesondheidskrisis geword, met meer as 400 aangemelde gevalle van ernstige siekte, waarvan die meeste kinders jonger as vier jaar betrek.”
Volgens Brink is Moya se erkenning van nalatigheid genoeg rede vir haar om haar amp te ontruim.
“’n Verskoning is nie aanspreeklikheid nie. Sy moet die politieke gevolge aanvaar,” het Brink gesê.
Regering bevestig besmette water
Pemmy Majodina, minister van Water en Sanitasie, het Maandag bevestig dat besmette water van die Bronkhorstspruit-watersuiweringsaanleg die uitbraak van siekte veroorsaak het.
Sy het gesê 408 gevalle is tot dusver in Oktober aangemeld. Pasiënte is by hospitale en klinieke in Zithobeni, Bronkhorstspruit, Dark City, Rethabiseng en Sokhulumi behandel.
Laboratoriumtoetse deur die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes het Norovirus, Campylobacter en Shigella in drie van die vier ontlede stoelgangmonsters opgespoor. Geen cholera-bakterieë is gevind nie.
Watertoetse deur die departement het uiters hoë vlakke van E. coli en totale kolivormige bakterieë in water van die suiweringsaanleg en die Ekandustria- en Zithobeni-reservoirs getoon.
Majodina het gesê ’n ondersoek het bevind dat die Stad probleme met die chloortoevoer ondervind het. Dit het daartoe gelei dat ongechloreerde water tussen 24 September en 14 Oktober vanaf die aanleg voorsien is.
Sy het gesê die Stad het versuim om inwoners in die betrokke gebiede te waarsku.
“As deel van die DWS se regulatoriese funksie is die nodige stappe om aanspreeklikheid te verseker, teen diegene wat vir die waterbesoedeling verantwoordelik is, begin. Dit sluit nakoming van die norme en standaarde vir die voorsiening van water en sanitasie in,” het Majodina gesê.
Die Stad het die suiweringsaanleg op 14 Oktober gesluit, die chloortoevoer teen 15 Oktober herstel en die aanleg op 16 Oktober heropen. Inwoners is egter ingelig dat die water nog nie geskik is om te drink nie.
Inwoners is gewaarsku om nie kraanwater te drink, daarmee te bad, hul tande te borsel, kos voor te berei of klere te was nie. Die water mag slegs gebruik word om toilette te spoel.
Die Stad ontplooi 36 watertenkwaens om drinkwater aan die betrokke gebiede te voorsien.
Strafregtelike saak geopen
Die SAMRK-klag volg nadat die DA Maandag ’n strafregtelike saak by die Pretoria-Sentraal-polisiestasie aanhangig gemaak het.
Brink sê die party het die ANC-ActionSA-koalisie herhaaldelik gewaarsku oor die agteruitgang van die Bronkhorstspruit-watersuiweringsaanleg, maar dat dié waarskuwings geïgnoreer is.
“Hulle het voortgegaan om infrastruktuur van onderhoud te ontneem terwyl hulle geld in die watertenkwa-mafia gestort het,” het hy gesê.
Die DA het ook aan die Stad se munisipale bestuurder geskryf en ’n aksieplan met agt stappe vir Bronkhorstspruit en omliggende gemeenskappe voorgestel.
Lees die volle berig op NovaNuus | DA takes Tshwane to rights commission, demands mayor resign over water crisis