’n Nuwe hoofstuk vir natuurbewaring in Suid-Afrika het aangebreek met die aankondiging van die Grasland Nasionale Park in die hooglande van die Oos-Kaap — ’n belangrike stap om van die land se minder beskermde grasland-ekosisteme en strategiese waterbronne vir toekomstige geslagte te bewaar.
David Maynier, minister van bosbou, visserye en die omgewing, het die park op 9 Oktober amptelik verklaar. Die kennisgewing is in die Staatskoerant, nommer 55 531, onder regeringskennisgewing 8002 gepubliseer.
Die park beslaan aanvanklik 10 225,9242 hektaar, versprei oor 18 eiendomme tussen Nqanqarhu (voorheen Maclear) en Rhodes, naby die grens van Lesotho. Die goedgekeurde mikpunt is om die beskermde gebied uiteindelik tot 30 000 hektaar uit te brei.
Die gebied vorm deel van die Oos-Kaapse Drakensberg se strategiese waterbrongebied, wat ’n belangrike rol in Suid-Afrika se watersekerheid speel. Die beskerming van hierdie landskap is dus nie net ’n oorwinning vir biodiversiteit nie, maar ook vir die gemeenskappe en landboubedrywighede wat van betroubare watervoorsiening afhanklik is.
“Die verklaring van die Grasland Nasionale Park is ’n belangrike stap in die beskerming van een van Suid-Afrika se minder beskermde biome en ’n strategiese waterbronlandskap,” het Maynier gesê.
“Dit toon ook hoe natuurbewaring en versoenbare produktiewe grondgebruik mekaar kan versterk deur vrywillige, langtermynvennootskappe.”
Nuwe benadering tot natuurbewaring
Wat die nuwe park besonders maak, is die manier waarop dit tot stand gekom het. Dit is die eerste nasionale park in Suid-Afrika wat hoofsaaklik deur middel van ’n biodiversiteit-rentmeesterskapmodel gevestig is.
Dié benadering maak dit moontlik vir private en kommunale grondeienaars om eienaarskap van hul grond te behou, terwyl hulle tot ooreengekome bewarings- en bestuursmaatreëls verbind.
Dit beteken dat landboubedrywighede wat met natuurbewaring versoenbaar is, kan voortgaan. Veeboerdery en die beskerming van die natuurlike omgewing hoef dus nie noodwendig teenstrydige doelwitte te wees nie.
Die departement van bosbou, visserye en die omgewing het die proses saam met die Suid-Afrikaanse nasionale parkeraad (SANParke), die Wêreldnatuurlewefonds (WWF Suid-Afrika) en ander vennote ondersteun.
Maynier het gesê die projek wys hoe samewerking op groot skaal ’n verskil kan maak.
Bewaring én plaaslike lewensbestaan
Die park se kernfokus is die beskerming van die hoogliggende graslandbioom, wat volgens die ministerie onderverteenwoordig is in Suid-Afrika se beskermde gebiede.
Deur hierdie landskap te bewaar, word waardevolle habitatte beskerm en word die streek se vermoë om waterbronne te ondersteun, versterk. Terselfdertyd bied die model ruimte vir ’n werkende landboulandskap waarin plaaslike lewensbestaan steeds ’n plek het.
Die formele verklaring volg op die publikasie van ’n kennisgewing van voorneme in 2025 en die afhandeling van die statutêre proses ingevolge die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur: Beskermde gebiede van 2003.
Maynier het die bestuur van die nuwe park aan SANParke opgedra.