KAAPSTAD – Die Suid-Afrikaanse teaterikoon en satirikus Pieter-Dirk Uys sal hierdie September op groot skaal gevier word wanneer hy op 28 September sy 80ste verjaardag bereik. Artscape-teater, in vennootskap met die Suidoosterfees, het aangekondig dat twee van Uys se bekende toneelstukke opgevoer sal word om hierdie belangrike mylpaal te vier.
Die vieringe, wat ondersteun word deur die konsul-generaal van die Federale Republiek van Duitsland in Kaapstad, sal gehore die geleentheid bied om twee veelseggende werke te ervaar wat die diversiteit en diepte van Uys se bydrae tot Suid-Afrikaanse teater weerspieël.
Twee produksies vier ’n legende
Van 10 tot 20 September sal gehore “No Space on Long Street” kan bywoon, onder die bekwame regie van Basil Appollis en met Terence Bridgett in die hoofrol. Hierdie boeiende eenmanstuk is ’n nostalgiese huldeblyk aan Kaapstad se legendariese Ruimte-teater, wat in die sewentiger- en tagtigerjare ’n toevlugsoord vir teatertalent én politieke weerstand teen apartheid was.
Bridgett sal ’n uiteenlopende versameling kleurvolle en flambojante karakters uit daardie era tot lewe bring, wat die gees van Langstraat en die besondere mense wat daar gewoon en gewerk het, uitbeeld
Daarna volg “African Times”, onder regie van die gerespekteerde Thokozile Ntshinga. Hierdie skerp, kontemporêre produksie, met Nosiphiwo Ndabeni, Olwethu Qavile, Busisiwe Mrubata en Sunny Yoon op die verhoog, bied ’n diepsinnige verkenning van Suid-Afrika se demokrasie.
Die verhaal fokus op kabinetsminister dr. MZ Nkosi en sy dogter Karabo wat van Beijing terugkeer. Die Nkosi-gesin moet vooroordeel en die keiharde realiteite van ’n veranderende wêreld in die gesig staar – ’n tema wat net so relevant vandag is as toe dit geskryf is.
’n Legende wat vrees met humor aanpak
Pieter-Dirk Uys, wêreldwyd bekend vir sy vreeslose satire en sy onvergeetlike alter ego Evita Bezuidenhout (wat vanjaar self 90 word!), het al dekades lank Suid-Afrikaners uitgedaag om te lag, te dink en ongemaklike waarhede te konfronteer.
Gebore in Kaapstad in 1945, het Uys humor as sy wapen gekies om vrees en onkunde te takel. Tydens die apartheidsera was hy ’n onverskrokke kritikus van die regime, wat satire gebruik het om die absurditeite van die stelsel bloot te lê. Sy skepping, Evita Bezuidenhout, het van ’n parodie van apartheid geëvolueer tot ’n simbool van post-apartheid Suid-Afrika.
“Humor gaan nie net oor grappe nie. Dit gaan daaroor om vrees reguit in die gesig te staar en daaroor te lag sodat dit minder intimiderend raak,” is sy filosofie wat mense oraloor inspireer.
Uys se bydrae tot Suid-Afrikaanse kultuur is wyd erken. Onder sy vele toekennings tel die TMSA Naledi Lewenslange Prestasietoekening, die Berlinale Spesiale Teddy-toekenning, die Hertzogprys vir drama, en eredoktorsgrade van die Universiteit Stellenbosch, Universiteit van Kaapstad en Universiteit van die Wes-Kaap.
Bekwame regisseurs aan die stuur
Basil Appollis, wat “No Space on Long Street” regisseer, is ’n bekroonde regisseur, akteur en dramaturg wat in die VK, by die British Theatre Association in Londen en die Maurits Binger Filminstituut in Amsterdam opgelei is. Sy loopbaanhoogtepunte sluit “My Word! Redesigning Buckingham Palace” (West End, 2014) en “Cold Case: Revisiting Dulcie September” (Parys, 2018) in. Hy was ook al op toer saam met Uys in “Evita’s Ballot Bus”.
Thokozile Ntshinga, wat “African Times” regisseer, is ’n gerespekteerde Suid-Afrikaanse aktrise, regisseur en kulturele fasiliteerder met ’n loopbaan wat oor meer as 40 jaar strek. As stigter van die Nants’ingqayi Arts Development Association in Langa, het sy toekennings soos die ACT- en SAFTA-lewensprestasiepryse ontvang.
Hierdie September-vieringe verteenwoordig meer as net ’n verjaarsdag – dit is ’n huldiging aan ’n kunstenaar wat Suid-Afrika se kulturele landskap onuitwisbaar gevorm het. Uys se vermoë om deur humor sosiale verandering teweeg te bring, sy moed om magshebbers uit te daag, en sy onwrikbare toewyding aan vryheid van uitdrukking maak hom ’n ware nasionale skat.
Vir gehore wat hierdie produksies bywoon, sal dit ’n geleentheid wees om nie net van Uys se beste werk te geniet nie, maar ook om ’n man te vier wat bewys het dat lag inderdaad die beste medisyne kan wees – selfs in die donkerste tye.
You must be logged in to post a comment.