KIMBERLEY – Die hooggeregshof in Kimberley het die twee jaar regstreekse gevangenisstraf van ‘n 49-jarige primêre versorger ter syde gestel nadat dié hof bevind het die belange van haar minderjarige kinders en ‘n genadige, gebalanseerde benadering tot vonnisoplegging is nie behoorlik tydens haar vonnisoplegging in die laer hof in ag geneem nie.
Die beskuldigde, ES, is ‘n eerste oortreder en ʼn huishulp sonder vaste werk wat R250 per dag verdien. Sy het vroeër skuld beken op ‘n aanklag van aanranding met die opset om ernstig te beseer. Die voorval het op 25 November 2025 plaasgevind toe sy haar lewensmaat, JdW, ná ‘n argument oor huishoudelike geld en alkohol een keer met ‘n mes gesteek het.
Hoewel huishoudelike geweld as ernstige misdryf beskou word, het die slagoffer die hof vir ʼn genadige vonnis gevra. Hy het getuig hy het haar verskoning aanvaar en haar vergewe. Die pa van die vrou se minderjarige kinders het gepleit dat die moeder nie tronk toe gestuur moet word nie.
Ondanks hul egskeiding versorg sy die kinders, was hul klere en sorg vir hulle tot hul pa van die werk af terugkeer.
Landdroshof begaan ‘wesenlike regsfout’
In regter M.C. Mamosebo se uitspraak, waarmee regter L. Lever saamgestem het, bevind sy ‘n kind se beste belange is van deurslaggewende belang.
Die regters het bevind die landdroshof het ‘n wesenlike regsfout begaan deur ES tot direkte gevangenisstraf te vonnis sonder om eers ‘n grondwetlike ondersoek in te stel na die impak wat haar aanhouding op die minderjarige kinders sou hê.
Regter Mamosebo het dit duidelik gemaak dat hoewel die beskerming van kinders se belange nie ‘n primêre versorger outomaties vryskeld van gevangenisstraf nie, dit ‘n noodsaaklike grondwetlike faktor is.
Vonnisoplegging vereis ‘n behoorlike oorweging van die kinders se belange, die erns van die misdryf, die gemeenskap se belange en die persoonlike omstandighede van die oortreder.
Die hof het die appèlaansoek teen die vonnis gehandhaaf en die landdros se oorspronklike vonnis ter syde gestel.
Hierna is die saak na die landdroshof terugverwys sodat vonnisoplegging van voor af oorweeg word. Die hof moet eers ‘n deeglike ondersoek doen, insluitend ‘n moontlike voorvonnisverslag, oor die rol van die moeder as primêre versorger en die uitwerking wat haar aanhouding op die kinders se welstand sal hê.
LEES OOK: Apex Court finalises Theys’ conviction: Premier Saul faces pressure to act
