Met Suid-Afrikaners wat môre, Woensdag 4 November, hul stemme in die plaaslike regeringsverkiesings uitbring, word kiesers aangeraai om deeglik voorbereid te wees en op ’n paar belangrike besonderhede by die stemlokaal te let.
Hoewel die stemproses betreklik eenvoudig is, kan ’n paar praktiese voorsorgmaatreëls help om te verseker dat kiesers se stemme korrek uitgebring en hanteer word.
Hier is waarna jy moet oplet:
1. Maak seker jy het die regte identiteitsdokument
Kiesers moet ’n geldige groen strepieskode-identiteitsboek, slim-ID-kaart of tydelike identiteitsdokument saambring.
’n Bestuurslisensie, paspoort of studentekaart is nie ’n aanvaarbare plaasvervanger nie.
2. Stem by die regte stemlokaal
Kiesers mag slegs stem by die stemlokaal waar hulle geregistreer is. Dit is dus belangrik om vooraf seker te maak waar jy moet gaan stem.
Die OVK se webwerf, www.elections.org.za, kan gebruik word om jou registrasiebesonderhede en stemlokaal te bevestig.
3. Kontroleer die stempel op jou stembriewe
Een van die belangrikste dinge waarop kiesers moet let, is dat die Verkiesingskommissie (OVK)-beampte die agterkant van elke stembrief stempel voordat dit aan hulle oorhandig word.
Die stempel is deel van die verkiesingsproses en help om te verseker dat slegs amptelike stembriewe in die stembus geplaas word.
Moenie bloot die stembriewe ontvang en wegstap nie. Kyk dat elkeen gestempel is. Indien ’n stempel ontbreek, wys dit onmiddellik aan die verkiesingsbeampte voordat jy die stembrief in die stembus plaas.
4. Wees versigtig wanneer jy jou stembrief merk
Kiesers moet seker maak dat hulle hul keuse duidelik aandui en nie onnodige ekstra merke op hul stembriewe maak nie.
Die OVK se riglyne bepaal dat ’n enkele duidelike merk, soos ’n kruisie of regmerkie, gebruik moet word om jou keuse aan te dui.
Daar is ook gerugte dat ekstra kruisies of krapmerke op stembriewe tot gevolg kan hê dat dit as bedorwe beskou word. Kiesers moet egter nie op grond van onbevestigde bewerings paniekerig raak nie. Die belangrikste is dat jou stemvoorkeur duidelik moet wees.
Maak jy ’n fout voordat jy jou stembrief in die stembus plaas? Vra die voorsittende beampte vir ’n nuwe stembrief. Die foutiewe stembrief moet as gekanselleer gemerk word.
5. Neem jou tyd en beskerm jou stem
Wanneer jy jou stembriewe gemerk het, vou dit sodat niemand jou keuse kan sien nie en plaas dit in die toepaslike stembus.
Onthou dat jou stem ’n geheim is. Jy hoef aan niemand bekend te maak vir wie of watter party jy gestem het nie.
6. Onthou die stemtye
Stemlokale open Woensdag om 07:00 en sluit om 21:00. Kiesers wat teen sluitingstyd reeds in die tou staan, sal toegelaat word om te stem.
Woensdag is ook as ’n nasionale openbare vakansiedag verklaar om kiesers die geleentheid te gee om hul demokratiese reg uit te oefen.