Vandag in die nuus

Hier is die hoofnuus wat vandag, 30 September, gebeur het. Dié artikel bevat die belangrikste nuus wat plaaslik, in die sportwêreld en oorsee plaasgevind het.

Plaaslik

• EFF-leier Julius Malema het amptelik om verskoning gevra aan die appèlregter Keoagile Matojane oor vrae wat tydens ’n onderhoud voor die Regterlike Dienskommissie in 2021 aan hom gestel is toe die die EFF gelas is om skadevergoeding aan voormalige Trevor Manuel te betaal nadat die party beweer het dat die aanstelling van die voormalige SARS-kommissaris, Edward Kieswetter, korrup was.
• Die Fort Hare-Universiteit se raad het omgeswaai en ingestem om die kennisgewingstydperk van die geskorste visekanselier, prof. Sakhela Buhlungu, te verkort nadat dit aanvanklik geweier het om dit te doen, met Buhlungu wat Maandag sy bedanking ingedien het, kort voordat hy sy verdediging tydens ’n dissiplinêre verhoor sou begin voorlê het.
• Die Kommissie vir Geslagsgelykheid vra vir ’n ingrypende verskuiwing in SA se benadering tot geslagsgeweld en vrouemoord, met die fokus wat moet verskuif van bloot die aanmelding van sake na die doeltreffende vervolging daarvan, aangesien te veel sake deur die krake van die strafregstelsel val en beweerde oortreders vry rondloop terwyl slagoffers geregtigheid ontsê word.
• Die Suid-Afrikaanse Weerdiens het ’n geel vlak 2-waarskuwing uitgereik vir die sentrale tot oostelike dele van Noordwes, Gauteng en die sentrale tot westelike dele van Limpopo, waar ongunstige weerstoestande verwag word.
• Victor Matome Rampedi, wat daarvan beskuldig word dat hy Ntombifuthi Nxumalo vermoor het nadat haar liggaam die afgelope naweek by ’n begraafplaas in Tembisa gevind is, het in die Tembisa-landdroshof verskyn en sal na verwagting volgende week ’n formele borgtogaansoek indien.

• Oud-Bok Victor Matfield oor Bok-nederlaag en -diepte: ‘Ons praat al lank oor die diepte wat ons in Suid-Afrika het, maar dit wys daar is beslis ’n klein gaping tussen daardie baie ervare span wat al deur soveel gegaan het en die jong spelers wat nou deurkom.’
• Christo van der Rheede bedank amptelik as FW de Klerk-stigting se uitvoerende direkteur; sy laaste werksdag sal nou vandag, 30 September, wees.
• Amnesty International sê maatreëls om geslagsgeweld en vrouemoord te bekamp, kom 7 jaar te laat.
• President Cyril Ramaphosa oor die krisis van geslagsgeweld in SA: ‘Daarom rig ek my direk tot die mans en seuns van Suid-Afrika. Spreek die vriend aan wat sy lewensmaat verneder. Spreek die kollega aan wat vroue teister. Spreek die familielid aan wat sy vrou of vriendin mishandel. Dit is tyd dat goeie mans ophou om stil mans te wees.’
• President Cyril Ramaphosa oor die krisis van geslagsgeweld in SA: ‘Ons kan nie ons pad uit hierdie krisis arresteer nie. En ons kan nie wag totdat ’n vrou vermoor word voordat die staat ingryp nie. Ons taak moet wees om die geweld te voorkom voordat dit gebeur.’
• March and March hou betogings in Kaapstad en Durban teen geslagsgeweld en onwettige immigrasie.

• Die VSA se ambassadeur in SA, Leo Brent Bozell III, is deur Dirco ontbied nadat hy in ’n openbare verklaring geëis het dat Pretoria 5 eise van die Trump-administrasie aanspreek, het die Amerikaanse ambassade bevestig.
• Amptelike uitleweringsverrigtinge teen die 45-jarige voortvlugtige Ndodana Tshuma, wat deur Britse owerhede gesoek word vir die beweerde moord op sy vrou en hul 2 jong dogters in die Verenigde Koninkryk, begin vandag in die Johannesburgse landdroshof.

Oorsee

• Rusland het Oekraïne se energie-infrastruktuur in ’n reeks dodelike hommeltuig- en missielaanvalle getref, wat gelei het tot ’n dringende oproep vir noodbeplanning namate die ysige winter nader kom.
• Tabuk-lughawe in Saoedi-Arabië het aangekondig dat die vlieënier en medevlieënier van ’n flydubai-vlug wat na die koninkryk herlei is, albei beseer is en in die hospitaal opgeneem is, met sekere berigte wat sê dat die vlieënier glo sy eie lewe probeer neem het.
• ‘Op hierdie vroeë stadium is die onderliggende redes en motiewe agter die voorval onbekend. Ons doen ’n beroep op alle partye om hulle van voortydige bespiegeling te weerhou terwyl die owerhede die feite vasstel,’ het ’n woordvoerder van flydubai in ’n verklaring gesê ná ’n vlieënier en medevlieënier albei beseer is en in die hospitaal opgeneem is.
• Somaliese seerowers vermoor 5 bemanningslede van gekaapte petroleumtenkskip voordat dit gered is.
• Die Libanese weermag het gesê die ontploffing van ’n onbekende voorwerp het ’n soldaat en drie burgerlikes beseer, nadat dit aanvanklik gesê het dit was ’n Israeliese aanval.
• Die Al-Shifa-hospitaal in Gasastad het gesê ’n Israeliese lugaanval wat ’n voertuig geteiken het, het 5 mense doodgemaak, terwyl die gebied se burgerlike verdedigingsagentskap die dodetal bevestig het.
• Iranse owerhede het vandag gesê hulle het die amptelike Amerikaanse reaksie op hul voorstel om die oorlog in die Midde-Ooste te beëindig ontvang, het staatsmedia berig, enkele dae nadat president Donald Trump die aanvanklike plan verwerp het.
• Die Libanese weermag het gesê dat ’n lugaanval deur Israel in suidelike Libanon een soldaat en drie burgerlikes gewond het, terwyl die implementering van ’n ooreenkoms tussen die 2 lande steeds vasgeloop het.
• Handelsministers van die G20 sal na verwagting vandag samesprekings in die VSA open, met die vergadering wat onder druk staan weens president Donald Trump se tariewe terwyl Washington handelsvennote teiken oor dwangarbeid en oorkapasiteit.

• Iran se regbank het aangekondig dat 2 mans tereggestel is op aanklagte wat verband hou met teenregeringsbetogings wat in Januarie ’n hoogtepunt bereik het, nadat dit ’n maand vroeër weens ekonomiese griewe begin het.