’n Ingewikkelde operasie by die Netcare N1 City-hospitaal in Kaapstad bied nuwe hoop aan mense met gevorderde kanker van die stemkas, met ’n prosedure wat die aangetaste orgaan verwyder en die moontlikheid skep om weer te praat.
Dr. Vincent Pretorius, ’n oor-, neus- en keelspesialis by die hospitaal, en dr. Matthew White, ’n spesialis in kop- en nekkankerchirurgie, het onlangs ’n totale verwydering van die stemkas (larenjektomie) en ’n nekdisseksie uitgevoer op ’n pasiënt met gevorderde stadium T4-kanker van die larinks.
Die operasie behels die verwydering van die stemkas en limfknope in die nek wat moontlik deur die kanker aangetas kan word. ’n Spraakklep is tydens dieselfde operasie ingeplant, wat die pasiënt die moontlikheid bied om ná rehabilitasie en spraakterapie weer verbaal te kommunikeer.
Volgens Pretorius is gevorderde larinkskanker dikwels ’n aanduiding vir ’n kombinasie van behandelings, waaronder chirurgie, chemoterapie en bestraling. Die verwydering van die aangetaste stemkas kan in sekere gevalle die hoeveelheid chemoterapie en bestraling wat vir genesing nodig is, beperk en ruimte laat vir verdere behandeling indien die kanker later terugkeer.
Die operasie het egter ingrypende gevolge. Ná die verwydering van die stemkas moet die pasiënt deur ’n opening in die nek, bekend as ’n stoma, asemhaal. Die persoon verloor ook die natuurlike stem en kan veranderinge in reuk- en smaaksintuie ervaar.
’n Spraakklep kan help om dié verlies gedeeltelik te oorbrug. Wanneer die pasiënt uitasem, word lug deur die klep na die keel en mond gelei om klank te vorm. Met rehabilitasie en spraakterapie kan die persoon moontlik weer praat.
Pretorius beklemtoon dat die eerste tekens van larinkskanker nie geïgnoreer moet word nie. Aanhoudende heesheid wat langer as twee tot drie weke duur, soms saam met oorpyn aan dieselfde kant as die gewas, kan op ’n ernstige probleem dui.
Die risiko verdien besondere aandag by mans ouer as 60 wat rook of oormatig alkohol gebruik. Pretorius sê sulke simptome behoort verder ondersoek te word om ’n moontlike kwaadaardige letsel uit te sluit.
Die operasie is die eerste prosedure van dié aard by Netcare N1 City-hospitaal en brei die hospitaal se vermoë uit om ingewikkelde kop- en nekkanker met ’n multidissiplinêre span te behandel.
Sifiso Mdluli, die hospitaal se algemene bestuurder, het die mediese span geloof vir die voorbereiding en beplanning wat die operasie moontlik gemaak het.
Hoewel die prosedure nie die herstel van ’n natuurlike stem waarborg nie, bied dit ’n moontlike tweede kans op lewe én die geleentheid om ná kankerbehandeling weer verbaal met ander te kommunikeer.