Die nasionale departement van samewerkende regering en tradisionele sake en die Noordwes se eweknie van dié departement het ’n bewusmakingsveldtog van stapel gestuur om onwettige inisiasieskole voor die 2026-somerseisoen hok te slaan.
Die program kom te midde van ’n skerp toename in inisiasieverwante sterftes in Suid-Afrika. Amptelike syfers toon dat 49 jong mans en seuns tussen Mei en Julie tydens die 2026-winterinisiasieseisoen gesterf het, byna dubbel die 25 sterftes wat gedurende dieselfde tydperk in 2025 aangeteken is.
Die 2025-somerseisoen, wat van November 2025 tot Januarie 2026 gestrek het, het 48 lewens geëis.
Verpligte registrasie word nie nagekom nie
Ingevolge die Wet op Gebruiklike Inisiasie van 2021 is die registrasie van ’n inisiasieskool verpligtend. Artikel 26(02) van die wet bepaal dat registrasie minstens drie maande voor die aanvang van die inisiasieseisoen gedoen moet word.
Die 2026-somerinisiasieseisoen begin op 6 November vir die kinders wat nie skoolgaan nie en op 10 Desember vir leerlinge. Alle afsluitingsaktiwiteite moet teen 8 Januarie 2027 afgehandel wees.
Die bewusmakingsveldtog in Mahikeng het regeringsdepartemente, inisiasiepraktisyns, versorgers, ouers en voornemende bywoners bymekaargebring. Die doel is om nul sterftes en nul onwettige inisiasieskole te bereik.
Mahikeng as brandpunt geïdentifiseer
Andries Stemmer, ondervoorsitter van die Provinsiale Inisiasie-koördineringskomitee in Noordwes, het die wetlike vereistes verduidelik wat bepaal hoe inisiasieskole behoort te funksioneer.
“Die wet maak voorsiening vir gestandaardiseerde prosesse vanaf die aansoek om permitte deur die Provinsiale Inisiasie-koördineringskomitee tot by die finale fase wanneer inisiante uit die skole terugkeer. Dit word gedoen om onwettige en ongeregistreerde skole, asook ander onwettige aktiwiteite wat grootliks bydra tot sterftes, beserings en nalatigheid, te bekamp,” het Stemmer gesê.
Hoewel tradisionele owerhede aansoeke moet onderteken, het Stemmer gesê registrasie geskied uitsluitlik deur die komitee se strukture.
“Dit stel ons in staat om die skole te monitor en te verseker dat alle prosesse wettig en deursigtig verloop.”
Mahikeng is as een van die brandpunte vir die bedryf van onwettige inisiasieskole geïdentifiseer, met voorvalle wat die ontvoering van kinders, frontbedrywighede en bendebedrywighede insluit.