“Ek wil nie hê mense moet ons jammerkry nie, want aan die einde van die dag is ons almal dieselfde.”
Dit is die woorde van die 19-jarige Andrea October van Somerset-Wes, wat hierdie jaar ‘n kragtige Facebook-inskrywing geskep het wat op bewustheidsdag (Woensdag 25 Maart) met bewustheid vir serebrale verlamming ter ere van nasionale serebrale verlammings gehelp het.
Volgens die Wes-Kaapse Serebraleverlammingsvereniging verwys die toestand na ‘n groep neurologiese afwykings wat liggaamsbeweging en spierkoördinasie permanent beïnvloed.
Dit word deur skade aan die ontwikkelende brein veroorsaak.
Andrea se boodskap op Sondag 1 Maart was eenvoudig, dog aangrypend: “Ek loop dalk anders. Ek beweeg dalk anders. Maar ek leef dapper, het diep lief en droom net soos enigiemand anders. Serebrale verlamming is deel van my storie – nie my beperking nie.”
Oor dié inskrywing sê Andrea: “Ek voel asof ek aan die wêreld die eerste keer vertel het wie en wat ek is.”
Die volgende dag was sy oorweldig deur die positiewe reaksie, maar haar reis na hierdie punt van dapperheid was lank en uitdagend.
‘n Traumatiese begin
Andrea se verhaal begin met ‘n mediese wonderwerk.
Haar pa, Etienne, vertel dat haar ma by die Oudtshoorn-hospitaal baie lank in kraam was en Andrea uiteindelik doodgebore is.
Sy het ná mediese ingryping ná vier tot ses minute weer lewe getoon.
“Daarom sê ek sy is my engelkind en ek is so dankbaar dat God haar aan ons teruggegee het,” vertel die trotse pa.
Die langdurige geboorteproses het egter Andrea se spiersenuwee-koördinasiestelsel aangetas, wat tot die toestand gelei het.
Die gevolge was aanvanklik nie duidelik nie – eers toe Andrea drie jaar oud was, het dokters opgemerk sy kon nie loop nie.
“Ons het baie tyd saam met Andrea in hospitale deurgebring en dokters het gevind daar is kognitief niks met haar fout nie,” vertel Etienne.
Kinderjare van isolasie
As kind het Andrea altyd soos die “vreemde” een gevoel. Terwyl kinders in die straat gespeel het, kon sy nie by hulle aansluit nie omdat die toestand haar bene beïnvloed het.
“Omdat ek nie met hulle kon speel nie, het ek net by die hek gestaan en hulle dopgehou,” onthou sy.
Skool was aanvanklik moeilik. Sy het daagliks by Danie Ackermann Primêre Skool met afknouery en onbegrip te doen gehad. Onderwysers moes haar hand vashou wanneer sy in rye loop sodat sy nie omgestamp word nie.
Haar laaste jaar op laerskool het ‘n groot operasie meegebring – ‘n 4,5 uur lange prosedure waar dokters haar bene oopgesny, losgemaak en sintetiese spiere ingeplant het.
Hoërskool en hoop
Gelukkig het Andrea suksesvol herstel. Sy was die volgende jaar ‘n leerder aan die Hoërskool Gordon en vir haar was dit beter.
Andrea vertel die verandering was danksy die leerders se volwassenheid en haar pa, wat ‘n onderwyser by die skool was.
Sy het moeilike vrae met donker humor hanteer: “Ek sou sê ek het as kind op my kop geval en nou bewe ek omdat ek bang is dit gaan weer gebeur.”
Maar onder die grappies het sy die pyn weggesteek. “Almal kyk na jou as ‘n gestremde. Hulle sien jou nie,” sê sy.
“Die manier waarop mense in die openbaar na jou kyk, sit my af – dis amper asof hulle probeer om my bene reg te maak deur hulle daaraan te vergaap.”
Tragedie en triomf
Andrea se wêreld het in 2023 verander toe haar ma voor haar oorlede is. Dit het haar in depressie laat beland.
Verlede jaar in matriek het ‘n boelie voorval haar verder geraak. “ ’n Graad-8-seun het my gevra wat my ouers verkeerd gedoen het om my so te laat loop en dit het na ‘n uitbarsting gelei,” vertel Andrea.
Tog was dit ook in matriek dat sy beheer oor haar verhaal geneem het. Terwyl sy haar toekoms beplan het, het sy navorsing oor haar toestand gedoen en ontdek Suid-Afrika het ‘n bewustheidsmaand in Maart.
“Ek het gesien die bewustheidsmaand is in Maart en my verjaarsdag is in dieselfde maand,” sê sy.
‘n Nuwe stem
Vanjaar het sy die moed bymekaargeskraap om haar Facebook-inskrywing te skep, met ‘n foto van haar suster se 21ste verjaardagviering.
Hoewel Andrea swaar met antidepressante behandel is, het sy haar matriekeksamen geslaag.
Sy het gekies om nie vanjaar te studeer nie. Vir nou fokus sy daarop om bewustheid te skep en wil uiteindelik met kinders met gestremdhede werk.
“Ek wil nie net bewustheid skep vir mense met serebrale verlamming nie, maar vir alle mense met gestremdhede,” sê sy.
Met die ondersteuning van haar familie – veral haar pa, wat sy as haar beste vriend beskou – is Andrea gereed om die Helderberg te skud.
“Ek dink nie die Helderberg is gereed vir alles wat ek beplan nie, maar inwoners sal hulle maar gereed moet maak.”
Haar uiteindelike doelwit? Dat mense haar as Andrea sien – ‘n spraaksame jong vrou met ‘n groot liefde vir honde, wat graag in die kombuis agter die kospotte inskuif om haar familie se magies vol te hou en dit geniet om haar groen vingers in die tuin die praat werk te laat doen.
“Ek is dieselfde as jy,” deel sy met trots aan die Helderberg-gemeenskap. “Ons bloei dieselfde rooi bloed!”
You must be logged in to post a comment.