Die Wes-Kaapse begrotingskomitee het vandeesweek gestem om nie die 2024-wetsontwerp op die verdeling van inkomste te ondersteun nie, wat uiteensit hoe nasionaal ingevorderde belastinginkomste tussen elke regeringsfeer verdeel word, in sy onderhandelingsmandaat aan die NCOP.
Hierdie wetsontwerp bepaal die oorgrote meerderheid van finansiering beskikbaar vir die Wes-Kaapse Provinsiale Regering se begroting.
“Weer eens word die Wes-Kaap gekortwiek,” sê die Wes-Kaapse provinsiale parlementslid en DA-woordvoerder oor finansies, Deidré Baartman,
Sy het aangevoer dat provinsies steeds nie die volle bedrag ontvang het om die staatsdiensloonverhoging wat verlede jaar ooreengekom is, te dek nie.
“Dit beteken dat die provinsiale regering sy frontliniedienste sal moet sny om die tekort van die sentraal ooreengekome verhoging te dek. Om dit te hanteer, het die begrotingskomitee aanbeveel dat die nasionale regering die openbare sektor se loonverhogingsooreenkoms vir alle provinsies ten volle moet finansier, en dat dit standaardpraktyk moet word vir die nasionale regering om sentraal ooreengekome loonverhogings te finansier.
“Boonop is verskeie sleutel- voorwaardelike toekennings aan die Wes-Kaap uitgewis. Die besnoeiings aan voorwaardelike toelaes vir provinsiale en plaaslike regerings is buitensporig en skadelik vir die diensleweringsvermoëns van hierdie regerings, veral vir armer inwoners wat die meeste van hierdie toelaes afhanklik is. Besnoeiings aan infrastruktuurtoelaes, soos die munisipale infrastruktuur-toekenning, is veral kommerwekkend, aangesien infrastruktuur ’n belegging in die toekoms van die provinsie verteenwoordig.”
Die begrotingskomitee beveel aan dat die Nasionale Tesourie geen begrotingsbesnoeiings aan voorwaardelike toekennings maak wat infrastruktuur raak nie, aangesien dit toekomstige ontwikkeling in gevaar stel; en dat hierdie geld uit die nasionale regeringsbegroting verkry moet word in plaas daarvan om die plaaslike regering en provinsiale regering se begrotings te besnoei.
Daar word ook aanbeveel dat nie meer algemene besnoeiings in die middel van die jaar aan voorwaardelike toelaes plaasvind soos verlede jaar nie, en indien besnoeiings moet plaasvind, is dit op individuele gevalle gebaseer.
Sommige van die mees skadelike besnoeiings aan provinsiale toelaes sluit in:
Ilima/Letsema Projects Grant (grondhervorming): -27,7%
Ontwikkeling van menslike nedersettings: -5,62%
Vennootskaptoelaag vir die opgradering van informele nedersettings: Provinsies: -24,4%
Maatskaplike sektor – uitgebreide openbare-werke- program, aansporingstoekenning vir provinsies: -32,02%
“Iets wat veral kommerwekkend is, is dat die toelaes met die grootste verlagings direk gekoppel is aan die verskaffing van dienste aan ons mees kwesbare inwoners. Hoe verwag die ANC dat provinsiale regerings hul inwoners ophef wanneer hy hulle by die knieë afsny?
“Die Wes-Kaap sal nooit ’n afdeling van inkomste ondersteun wat geld sal wegneem van diegene in ons samelewing wat dit die nodigste het nie. Ons het sterk aanbevelings in ons onderhandelingsmandaat gemaak, en ons doen ’n beroep op ons kollegas in die NROP om hierdie aanbevelings deeglik te oorweeg en in te sluit voordat die wetsontwerp gefinaliseer word.”
