Hoogstraat is die oudste en sentrale hoofstraat van Worcester, die hoofdorp in die Breedevallei.
Worcester self is in 1820 as dorp gestig nadat die plaas Roodewal vir die stigting van die dorp gekoop is. Die uitleg van Worcester was tipies van vroeë 19de-eeuse Kaapse dorpe – die dorp is rondom die huidige NG kerk se Kerkplein beplan, wat die hart van die vroeë dorp gevorm het.
Hoogstraat, nie Hoofstraat nie
Hoogstraat is letterlik die “hoofstraat” van Worcester en het ontstaan as die belangrike sentrale deel tussen die noordelike en suidelike gedeeltes van die vroeë nedersetting.
Sy ligging verbind histories verskeie belangrike roetes na omliggende plase en buurdorpe.
Die naam veroorsaak nogal dikwels verwarring.
Vreemdes is geneig om die straat Hoofstraat, eerder as Hoogstraat, te noem.
Mense reken skynbaar die hoofstraat deur ‘n dorp sal vanselfsprekend Hoofstraat heet. Nietemin kan mens waarskynlik aflei dat die Engelse invloed van destyds die deurslaggewende faktor was toe dié straat sy naam moes kry.
Destyds is die hoofstrate in Engeland se dorpe nie Main Street nie, maar wel High Street genoem – en siedaar, Worcester pronk vir ewig met Hoogstraat as hoofstraat.
Belangrike sakeondernemings en ontwikkeling
Hoogstraat het gou die ekonomiese polsslag van Worcester geword. Soos met die meeste plattelandse dorpe in Suid-Afrika, het die kerkplein en die aangrensende hoofstraat ‘n natuurlike handelskern gevorm. In die 19de en 20ste eeu het verskeie invloedryke families en entrepreneurs sakeondernemings hier gevestig.
Aan die suidepunt van Hoogstraat, naby die Kerkplein, was vroeë ondernemings soos algemene handelaars, kafees, meulens en banke geleë. ‘n Paar van die mees noemenswaardige vroeë ondernemings sluit in:
• Hugo & Smuts, een van die oudste handelsfirmas in Hoogstraat;
• Worcester Landboukoöperasie, wat later een van die grootste rolspelers in die plaaslike ekonomie geword het;
• Standard Bank, een van die eerste kommersiële banke op die plein;
• Victoria Hotel, ‘n ikoniese hotel wat oor dekades heen dikwels prominente reisigers gehuisves het, en
• Drosdygebou/Drostdy, oorspronklik die magistraatskantoor en administrasiesentrum.
Kerkplein en historiese boukuns
Die kerkplein is die stadsplein in die hart van Worcester, waar die Nederduits Gereformeerde kerk (NG kerk) sedert 1834 staan. Die kerk is in Kaaps-Hollandse styl gebou en die omliggende plein is vroeër gebruik vir markdae, sosiale byeenkomste, optogte en ander gemeenskapsgeleenthede. Oorkant die plein, op die hoek van Hoog- en Adderleystraat, is ‘n pragtige Art Deco-gebou, wat in 1936 gebou is.
In die selfde kruising is ‘n klein gebou, die voormalige Sondagskoolgebou van die Rynse Sendingkerk, waarin ‘n godsdienstige herlewing in 1860 plaasgevind het tydens die tyd van ds. Andrew Murray, ‘n wêreldbekende teoloog, wat baie betrokke was by Worcester se kulturele lewe en dikwels die ateljee vir kulturele vergaderings gebruik het. Hy het ook geveg vir die bewaring van ou geboue. Ná sy dood in 1943 het die gebou ‘n kunsskool geword met Jean Welz as hoof. Skilderye deur Hugo Naude, Welz en Paul du Toit word daar uitgestal.
Die argitektuur langs Hoogstraat weerspieël nou nog verskeie boustyle, insluitend Kaaps-Hollands, Victoriaans en Edwardiaans. Heelwat van die geboue is as erfenisbates verklaar.
Sosiale en gemeenskapslewe
Hoogstraat was deur die eeue die toneel van optogte, feeste, politieke byeenkomste
en belangrike historiese oomblikke. Volks-vergaderings, vieringe ná die einde van die Anglo-Boereoorlog en 20ste-eeuse politieke optogte het voor die plein plaasgevind.
Vandag
Hoogstraat is steeds Worcester se hoofsaaklike sake- en bestuursentrum. Baie van die oorspronklike geboue huisves moderne winkels, restaurante en kantore, maar die straat se karakter en geskiedkundige waarde is grootliks behou. Die Kerkplein en omliggende besighede is steeds belangrik vir die dorp se identiteit.
• Bykomende bronne: Worcester Toerisme, Worcester Standard-argrief.
You must be logged in to post a comment.