‘n Algemene wanopvatting heers in Suid-Afrika dat dieresorg ‘n saak van persoonlike keuse is en dat jy self “mag besluit” hoe jy jou troeteldier behandel.
Inderwaarheid is almal – ongeag inkomste of omstandighede – aan wette gebonde, wat bepaal hoe diere behandel moet word. Hierdie wette beskerm diere teen wreedheid en verwaarlosing.
Dierebeskermingswet
Die Dierebeskermingswet, Wet 71 van 1962, bepaal dit is onwettig om enige dier onnodige lyding te laat ervaar. Dit sluit in om ‘n dier sonder kos en vars water te laat, nie van skuiling teen reën, wind en son te voorsien nie en nie te slaan, te skop of op enige wyse te mishandel nie.
Ingevolge dié wet moet diere-eienaars vinnig genoeg mediese hulp aan hul troeteldiere voorsien en enigiemand mag wreedheid aanmeld.
Die wet verseker dat diere die minimum sorg moet ontvang.
Die Dierebeskermingswet stel ook die Nasionale Raad van Dierebeskermings- verenigings (NSPCA) en plaaslike takke soos die Swartland- en Weskus-dierebeskermingseenheid se wettige inspekteurs daar. Hulle mag persele besoek, diere ondersoek en ‘n dier verwyder as dit mishandel word of in gevaar is. Hulle bied ook opvoeding, laekoste-steri- lisasie en soms kos- of mediese hulp.
Hoe vroeër probleme aangemeld word, hoe groter is die kans dat ‘n dier gehelp kan word sonder dat dit van die perseel af verwyder hoef te word.
As iemand aan die oortreding van die Wet op Dierebeskerming skuldig bevind word, kan die straf ernstig wees, soos ‘n boete van tot R40 000, of ‘n jaar tronkstraf, of albei. Die hof aanvaar nie verskonings soos “ek het nie geld gehad vir kos” as rede om ‘n dier te laat ly nie.
Munisipale verordeninge
Benewens die nasionale wet, het elke munisipaliteit sy eie verordeninge oor troeteldiere. In die Weskus beteken dit byvoorbeeld dat jy net ‘n sekere aantal honde of katte mag aanhou, jou troeteldiere nie in strate en parke sonder toesig mag vry rondloop nie en hulle moet aan ‘n leiband wees. Alle honde en katte ouer as ses maande moet gesteriliseer wees.
In sekere gebiede kom diere dikwels in groot getalle voor omdat mense nie vir sterilisasie kan betaal nie. Dit lei tot rondloperhonde en -katte wat siektes versprei, vullis oopkrap en selfs mense aanval. As die wette toegepas word, beskerm dit die gemeenskap en die diere.
Bly só binne die wet:
1. Voorsien jou troeteldiere van kos en vars water. Selfs goedkoop honde- of katkos, gemeng met pap of groente, is beter as niks.
2. Sorg dat hulle ‘n skuiling het. ‘n Ou kas, houtkrat of sinkplaat kan met ‘n kombers of karton warm gemaak word.
3. Voorsien mediese sorg. As jy nie ‘n veearts kan bekostig nie, vra die dierebeskermingsvereniging (DBV) oor laekostediens of welsynsprogramme.
4. Pas sterilisasie toe. Baie organisasies bied afslag of gratis sterilisasie vir gesinne in nood.
5. Verseker identifikasie. ‘n Eenvou- dige halsband met jou naam en nommer kan keer dat jou dier verlore raak.
Vra om hulp
As jy nie langer vir jou dier kan sorg nie, is dit beter om proaktief hulp te soek as om te wag dat die dier weggeneem word. Maak kontak met jou plaaslike DBV of ‘n geregistreerde dierewelsynsorganisasie en vra dat hulle ‘n nuwe huis vir die dier vind.
Dieresorg is die eienaar se taak, maar ook ‘n gemeenskapsaangeleentheid. Wanneer almal die reg respekteer, leer kinders respek vir lewende wesens, verminder konflik en bou almal aan ‘n omgewing waarin mens én dier gesonder en gelukkiger leef.
Almal kan dalk nie luukse sorg bied nie, maar almal kan aan die basiese vereistes van liefde, kos, water, skuiling en respek voldoen.
Die wet maak dit duidelik: Om ‘n dier te besit, is ‘n voorreg en ook ‘n verantwoordelikheid.
