Mangaung soek oplossing vir vullisdienskrisis

Die burgerregteorganisasie AfriForum se onlangse veldtog om inwoners van Mangaung vry te stel van betaling vir die metro se vullisverwyderingsdiens het klaarblyklik die nodige druk op die metro geplaas. Volgens Sello More, stadsbestuurder van die Mangaung-metro, is die metro nou in ‘n desperate stryd gewikkel om die vullisverwyderingsdiens aan die stad se inwoners voort te sit te midde van ernstige finansiële uitdagings.

In ‘n amptelike brief het More bevestig dat die metro ‘n nuwe skofstelsel vir vullisverwydering wil instel – ‘n stap wat gemik is op die verlaging van die buitensporige oortyduitgawes. “Ons het die afgelope tyd meer as R100 miljoen per jaar aan oortyd bestee. Dit is eenvoudig nie volhoubaar nie,” sê More. “Ons benodig ‘n oplossing wat werkbaar is vir die metro en ons werknemers.”

Hierdie skofstelsel, volgens More, vorm deel van die nasionale portefeuljekomitee se voorgestelde geldelike regrukplan vir die metro. Dit is bedoel om ‘n koste-effektiewe diensmodel te skep wat terselfdertyd ook aan die publiek se behoeftes voldoen. Tog is dit duidelik dat daar interne teenstand is, aangesien talle werknemers gekant is teen die nuwe werkstelsel.

“Of ons daarvan hou of nie, ons moet hierdie diens lewer,” sê More. “Die wet vereis dit van ons. Die alternatief is om die diens uit te kontrakteur of om dit aan ’n private onderneming oor te gee – albei opsies wat sal lei tot werksverliese.”

More beklemtoon verder die kostevoordele van die nuwe stelsel: “Die metro kan nie aanhou om meer as R100 miljoen per jaar aan ’n oneffektiewe diens te spandeer nie. Vir net R1 miljoen kan ons ses heeltydse werkers aanstel – dit beteken ons kan ongeveer 600 nuwe werkers aanstel met daardie geld, of die geld kan elders na kritieke diensverskaffing herlei word.”

Intussen het AfriForum op Woensdag 3 September strafregtelike klagtes teen More aanhangig gemaak. Volgens Jaco Grobbelaar, streekshoof van AfriForum, is die klagte deel van ‘n poging om aanspreeklikheid binne die metro te herstel. Hy het ook ‘n beroep gedoen dat bevoegde diensverskaffers, soos AfriForum self, in staat gestel moet word om kernmunisipale dienste soos vullisverwydering oor te neem.

“AfriForum het reeds jare gelede begin om in sekere gebiede vullis te verwyder en het al menige gevalle van agterstallige dienslewering deur die metro opgevang,” sê Grobbelaar tydens ’n mediakonferensie by die munisipale hoofkantoor op Donderdag.

More het intussen bevestig dat die metro nie meer oortyd gaan betaal vir vullisverwyderingsdienste nie.

Hierdie situasie is ’n duidelike aanduiding van die wesenlike krisis waarin die Mangaung-metro hom nou bevind – een wat nie net finansiële implikasies het nie, maar ook die gehalte van dienslewering en werksekerheid van munisipale werkers beïnvloed.