Terwyl hy in die reën in ’n lekkende hondehok lê, nog in ‘n dwelmbeswyming, het hy na God vir hulp uitgeroep. Maar hierdie oomblik was nie die laagste punt van sy lewe nie.
Dwelms, prostitusie, bendes, die tronk, roof en moord is nie die lewensverhaal wat jy van ’n pastoor verwag nie, maar vir Leon Jacobs is dit vandag die pad wat tot die redding van duisende mense lei.
Jacobs, wat in Tafelsig grootgeword het, sê hy het skoolgegaan soos enige gewone kind. “Ek het grootgeword in ’n huis waarin vyf seuns deur ’n enkelma grootgemaak is. Die druk om my ma te sien sukkel om te oorleef, het my altyd die idee gegee om buite die huis te kyk, na die berugte bendelede op straat.
“Ek het daardie ouens beny, want ek sien geld, ek sien ringe, kettings en al hierdie dinge. Ek het gedink, as ek net ‘n besluit kan neem, kan dit die dinamiek in die huis verander,” sê hy.
Hy is gedwing om die skool in gr. 9 te verlaat, nadat hy ‘n meisie swanger gemaak het. Terwyl hy uit die skool was, het die ding wat hy bewonder en beny het, ‘n werklikheid geword en Jacobs het in ‘n lewe van bendes verval.
“Ek was uit die skool, die dinamika in die huis het nie verander nie en ek het begin besef, om al hierdie dinge te verander, moet ek by ‘n bende aansluit. Om ‘n gangster te word, moes ek myself ten volle tot my besluit verbind,” sê hy.
“Terwyl ek in die bendestruktuur was, het ‘n hewige bendeoorlog tussen ons en ‘n mededingende bende uitgebreek en hulle kon nie toegang tot my kry nie. Ek was in hul pad, hulle wou my weg hê.”
In dié tyd het hy in die hof verskyn op aanklag van die besit van dwelms. Hy kon nie ten volle aandag aan sy meisie gee nie, en sy is deur die mededingende bende ontvoer, wreed bendeverkrag en vermoor. Sy is 42 keer gesteek, ‘n besemstok in haar keel afgedruk en sy is verder met ‘n besemstok verkrag.
Nadat hulle mense betaal het om te sê hulle het gesien hoe Jacobs die wrede misdaad pleeg, is hy in hegtenis geneem en sonder borgtog opgesluit op grond van die erns van die misdaad.
Nadat hy twee en ‘n half jaar in Pollsmoor-gevangenis was, verhoorafwagtend vir hierdie misdaad, is hy uiteindelik vrygespreek op grond van ‘n gebrek aan koppelbewyse.
“Ek is op grond van hierdie misdaad as ’n gevaar vir die gemeenskap beskou,” sê hy. “Nadat ek vrygelaat is, was ek baie bly om uit te wees, maar ek was ook kwaad en het haat in my hart gehad om valslik beskuldig en gevange geneem te word vir iemand anders se misdaad.”
Nadat hy ‘n misdadige ingesteldheid ontwikkel het, wou hy weer geld in die hande kry. Toe hy een aand ‘n tavernewerker ontmoet het, het hy besluit dat hy die eienaar sou beroof en R250 000 kontant sou vat.
‘n Ooggetuie het hom nie vermoor nie, maar het in die gewapenderoofsaak teen hom getuig. Ná net een maand uit die tronk het Jacobs hom weer in aanhouding bevind. Hy is agt jaar gevangenisstraf opgelê, maar is ná ses jaar vrygelaat.
“In hierdie ses jaar het ek berugte bendes in die tronk ontmoet en hulle het my touwys gemaak en vir my gesê hulle sal my verskaffer wees,” sê hy.
Toe hy die tronk verlaat het, het hy ‘n meisie in Parow gekry, in haar woonstel ingetrek, haar aan dwelms verslaaf laat raak en haar ‘n prostituut gemaak.
In ‘n oomblik het sy lewe verander.
Met kokaïen, tik en ecstasy het hy ernstige wins gemaak.
“Ek het ‘n wonderlike leefstyl gehad. Vir ‘n seun wat voorheen geblikte vis en 50c-skyfies moes eet, het ek nou ‘n leefstyl gehad van ‘hou die kleingeld’,” sê hy.
Met ‘n onderwêreldtransaksie wat verkeerd geloop het wat dwelmvoorraad beïnvloed het, het ‘n bendeoorlog uitgebreek. In ‘n destydse leiersposisie het die spanning van hierdie oorlog hom tot dwelms gedryf.
“Dit was ‘n massiewe oorlog, baie mense is doodgeskiet. Daar was ‘n prys op my kop, want ek moes uit die pad kom,” sê hy.
Nadat hy meer jong meisies vir prostitusie gewerf het om sy produk te verkoop, toe ‘n skietstaking uiteindelik uitgeroep is, was hy verslaaf aan dwelms. Op die ingewing van die oomblik het hy egter besluit om die bende-leefstyl agter hom te laat. Met R942 in sy sak het hy sy rug op die bendes gedraai.
“Nie eens R1 000 in my sak nie, ek het my rug gedraai, en ek was betrokke by miljoene in die onderwêreld. Daardie Maandag het ek Parow verlaat en weer by my ma ingetrek,” sê hy.
Sy tweelingbroer, Deon, ook erg verslaaf aan tik en Mandrax, het toe ook in die huis gewoon.
Op ‘n dag, 10 Januarie 2009, terwyl hy in ‘n dwelmbeswyming was en ‘n appel met ‘n mes geëet het, het sy seun gekla dat Deon ‘n sigaret op sy lyf doodgedruk het.
“Toe hy my sy bobeen wys, het ek só kwaad geword dat alles swart geword het. Iets het vir my gesê om hom te wys wie ek is. Ek het by die trappe afgekom, hom gegryp en begin steek. Hy het begin val en daar was oral bloed. Hy het na my ma geskree en toe sy kom, vat hy haar hand en sê vir haar ‘sê vir Leon alles sal regkom’. Onthou, ek pleeg die misdaad, maar hy praat nie met my nie. Dit alles terwyl ek hom nog steek. Ek het gekyk hoe hy sy laaste asem uitblaas en het toe tot my sinne gekom,” sê hy.
“Ek het die polisie gebel en vir hulle gesê ek het sopas my broer vermoor. Hulle het my in hegtenis kom neem.”
Hy is saam met baie ander verdagtes by die Mitchells Plain-polisiekantoor aangehou.
“’n Kaptein het vir die beamptes gesê om my te skuif, hy het my ‘n sielkundige genoem omdat ek my broer vermoor het. Toe ek na ‘n enkelsel verskuif is, het ek in trane uitgebars. Die werklikheid het ingetree.
“Ek is grootgemaak dat tiere nie huil nie, maar op daardie oomblik, toe ek alleen was, het ek uitgeroep ‘God help my’. Nog nie bekeer nie, maar ek het na God geroep.”
Nadat hy in die hof verskyn het, is borgtog aan hom toegestaan. Maar nou het die regte toets begin. Hy onthou dat hy moes terugkeer huis toe waar hy pas sy broer vermoor het. Om verby die toneel te stap waar hy sy broer se laaste asem uit hom geneem het, was die ergste deel.
“Ek moes my demone in die gesig staar. Ek was nou terug op die toneel,” sê hy. “’n Week later was dit die begrafnis. Jy voel veroordeel, soos ‘n uitgeworpene.” Om oordeel in die gesig te staar, het dit moeilik gemaak om by die begrafnis ten volle te rou oor hierdie verlies, want alle oë en fluisteringe was oor hoe hy die oorsaak van hierdie dood was.
“Dit alleen stoot jou na ‘n plek waar jy selfmoord oorweeg. Maar dit is nie die ergste deel nie. Die ergste is ná die begrafnis. In die aanloop tot die begrafnis is daar baie ondersteuning, altyd omring deur mense. Die dag ná die begrafnis loop elkeen sy eie pad. Dan begin jou reis as gesin,” sê hy. Dit was hel, sê hy, en beskryf hoe hy vyf maande ná die moord probeer selfmoord pleeg het.
“Ek kon nie slaap nie, as ek my oë toemaak, sou ek die moord sien. Ek het nie traumaberading gekry nie,” sê hy. “Ek het gevoel niemand gee vir my om nie. Daar was mense wat sou sê ‘hier kom hy, hy het sy broer vermoor’. As ek in die pad sou stap, sou ‘n tannie haar kind gryp, want hier kom ‘n moordenaar. Ek het ‘n regte koue skouer gekry.”
Met al hierdie dinge om hom aan die gang, nie in staat om te slaap nie, sou hy dae lank dwelms gebruik om te ontvlug en te rus. Toe hy nugter en honger raak, onthou hy dat hy waardeloos en klein gevoel het. Omdat hy niemand wou steur nie, sou hy in die donker met die trappe van hul maisonette afstap en die toneel oor en oor moes verbygaan.
“Ek kon nog die bloed ruik,” sê hy. Een van sy laagste punte was toe sy broerskind vra waar sy pa is. “Ek het nie geweet wat om te sê nie. Ek wou nie daardie gesprek met hom hê nie, wetende dat ek sy pa vermoor het,” sê hy.
Een Saterdag in Mei daardie jaar het sy oom met hom gesit en praat, en hom kerk toe genooi, waartoe hy ingestem het. Later dieselfde dag, terwyl hy saam met ‘n vriend tik gebruik het, het hy vir hom gesê hy gaan kerk toe. “Hy het gelag en gesê die duiwel gaan kerk toe,” sê Jacobs. Hy het sy ma gevra om klere te stryk vir hom om kerk toe te dra. “My ma het vir my gesê ‘jy kan met enigiemand speel, maar moenie met God speel nie”, sê hy. En dit was diepgaande raad. Nog steeds onder die invloed van dwelms het hy in daardie diens deur God beweeg gevoel. “Ek het gesê almal het opgegee met my, as God opgee met my, dan is daar niks oor nie,” sê hy.
Jacobs het in ‘n oomblik van helderheid uit ‘n drie dae lange dwelmmisbruik gekom, dwelms opgegee en ‘n nuwe pad gevolg. Op die vraag of hy iets aan sy reis sal verander, sê hy: “Alles wat in my lewe gebeur het, was vir ‘n rede. Die duiwel was besig met my, want hy kon sien ek is ‘n pastoor in wording, voor ek dit eens geweet het.” Jacobs is uiteindelik vyf jaar opgeskorte tronkstraf vir die moord opgelê. Hy woon tans in Kuilsrivier, het Kingdom Christian Church in Mitchells Plain gestig en het oor die hele land gewerk met die Leon Jacobs-stigting – wat in 2018 opgerig is.
“Ek het jare later besef hoekom my broer vir my ma gesê het alles sal oukei wees. Dit was ‘n goddelike oomblik,” sê hy. In sy lewe as pastoor het hy ‘n hand gehad in die redding van duisende mense oor die land heen. Deur sy rol in die beëindiging van ‘n demoniese bendeoorlog in die destydse Port Elizabeth, waar teenstanders mekaar sou onthoof en afgekapte koppe aan gesinne sou gee, het hy ‘n einde daaraan gemaak, waar hy die hand van God gesien het. Maar sy grootste getuienis tot nog toe was om een van die grootste dwelmhandelaars te bekeer.
“God het vir my ‘n boodskap vir haar gegee. Ek het dit afgelewer. ‘n Kort rukkie later is die handelaar se niggie vermoor en ek is gevra om ‘n gedenkdiens te hou. Ek het ingestem. Omring deur haar wagte het ek die diens waargeneem. Vandag is daardie handelaar my vrou,” sê hy met ’n breë glimlag. Saam het hulle gehelp om meer berugte gangsters en dwelmverslaafdes te red.
Sy opelugdienste lok duisende en sy getuienis is welbekend.
“Vandag lyk ons gemeenskappe so omdat daar geen empatie is nie. Hulle skiet jou in die gesig. Ek wil daardie guts vat en hulle in soldate vir God verander,” sê hy. Dit gaan oor saadplanting, nie oor ’n kerkgebou nie, sê hy.
Met al die goeie wat gevolg het, is daar nog meer wat hy graag wil doen. Hy is in sy hart ‘n evangelis en vertel sy storie om ander se lewe te help verander.
“Met die stigting doen ons wat ons kan, maar as ek ‘n seuntjie sien hardloop en daar is nie ‘n pakkie vir hom oor nie, breek dit my hart. Dit maak nie saak oor die duisende wat ek kon gee nie, daardie een maak seer. My volgende stap is om ‘n beroep op ondernemings te doen. Daardie brode hoef nie oud te word nie, ons kan dit steeds gebruik en die gemeenskap voed,” sê hy. Volg LJ Foundation op Facebook.
