Die Suid-Afrikaanse wyn- en brandewynbedryf is en bly ’n hoeksteen van die land se ekonomiese landskap met aansienlike bydraes tot die Bruto Binnelandse Produk (BBP), indiensneming, toerisme en algehele ekonomiese veerkragtigheid. Wyntoerisme het na vore getree as ’n belangrike komponent van die bedryf se langtermynlewensvatbaarheid.
Die Makro-ekonomiese Impakverslag deur FTI Consulting, wat die wyn- en brandewynbedryf se impak op die Suid-Afrikaanse ekonomie vir 2022 gemeet het, onthul boeiende insigte oor die bedryf se veelsydige rol in die dryf van ekonomiese lewenskragtigheid en inklusiwiteit. Die FTI-studie is vergesel van ’n 2022-studie deur I and M Futureneer Advisors, wat die ekonomiese bydrae van wyntoerisme gemeet het.
Die wyn- en brandewynbedryf se uitgebreide waardeketting is diep in die landbou gewortel en het oor die afgelope 365 jaar ’n beduidende rol in Suid-Afrika se kulturele en ekonomiese geskiedenis gespeel. Dié duidelike rol binne die Suid-Afrikaanse alkoholbedryf sluit ’n uitgebreide landelike voetspoor, toerisme, buitelandse inkomste deur die uitvoer van wyn na meer as 120 lande en die gepaardgaande handelsmerkreputasie vir die land in.
“Te midde van die uitdagings wat die wêreldwye pandemie meegebring het, het wyntoerisme bewys dis ’n veerkragtige lewenslyn vir die bedryf. Dit beklemtoon die ekonomiese betekenis en aanpasbaarheid van wyntoerisme,” sê Rico Basson, South Africa Wine se uitvoerende hoof. “Die groei van 14,7% in 2019 van die algehele kelderomset wat aan wyntoerisme toegeskryf word, tot 17,3% in 2022, beklemtoon wyntoerisme se deurslaggewende rol as inkomstebron. Wyntoerisme het in 2022 R9,3 miljard tot die Suid-Afrikaanse ekonomie bygedra. Dit oortref die bydrae voor Covid-19 en is aansienlik beter as die 2019-bydrae van R7,2 miljard.
“Die diepgaande impak op die bedryf se ±400 mikro- en klein wynkelders (van 523 wynkelders altesaam) is veral opmerklik, met ’n aansienlike 36,3% van die algehele omset wat gewortel is in wyntoerisme se polsende ervarings. Te midde van moeilike omstandighede bevestig hierdie getalle die blywende aantrekking van Suid-Afrika se wynkelders en wyntoerisme se integrale rol in die handhawing van die hartklop van ons bedryf.”
In 2022 toon die Suid-Afrikaanse wyn- en brandewynbedryf ’n beduidende impak op die land se BBP met ’n ekonomie-wye bydrae van R56,5 miljard, wat 0,9% van die land se BBP teen markpryse verteenwoordig. Dit beklemtoon die bedryf se vermoë om ekonomiese aktiwiteit oor verskeie sektore te stimuleer en onderstreep die deurslaggewende rol in waardetoevoeging en algehele lewenskragtigheid binne die ekonomie.
Die wyn- en brandewynbedryf se aktiwiteite lewer ’n fiskale bydrae van R19,26 miljard – ’n wesenlike bron van staatsinkomste – en 1,23% van die land se totale belastinginkomste vir die 2022- boekjaar.
Die verslag se resultate toon duidelik dat algehele groei belemmer is deur die negatiewe impak van die alkoholverbod van meer as 200 dae tydens Covid-19, beleidsonsekerheid, die gebrek aan wetstoepassing op onwettige alkoholhandel, logistieke uitdagings by hawens, beurtkrag en ontwrigting weens geo-politieke faktore.
Hierdie faktore het aansienlike druk op die finansiële posisie van produsente en wynkelders geplaas en het die tempo van herinvestering vir toekomstige groei belemmer.
Die 2022-studie het die bekendstelling van die gemeenskaps- ekonomiese veerkragtigheidsindeks (CERI) bekendgestel. Dit is ingesluit om die bedryf se verbintenis tot die begrip en die aanspreek van kwesbaarheid in gebiede soos die Kaapse Wynlande te beklemtoon, met die klem op die behoefte aan geteikende ondersteuning om toekomstige volhoubaarheid te verseker.
“Die gemeenskaps- ekonomiese veerkragtigheidsindeks wat in die 2022-studie onthul is, weerspieël ons verbintenis om uitdagings met akkuraatheid en doelgerigtheid te navigeer,” sê Basson.
“Terwyl ons CERI-tellings ontleed, veral binne die Kaapse Wynlande, beklemtoon die verskille die genuanseerde ekonomiese landskappe binne ons bedryf. Dit vereis ’n pasgemaakte en doelgerigte benadering, wat die noodsaaklikheid van strategiese samewerking met nasionale, streeks- en plaaslike regeringsinisiatiewe beklemtoon.”
Die implementering van die meesterplan vir landbou en landbouverwerking (AAMP) is ook noodsaaklik vir die bevordering van volhoubaarheid binne die wyn- en brandewynsektor.
Dringende aandag word vereis vir belangrike kwessies, insluitend die herlewing van die hawe van Kaapstad, die verbetering van marktoegang deur handelsveredeling, die vestiging van beleidsekerheid en die toepassing van bestaande wetgewing.
Die wyn- en brandewynbedryf was ook ’n sterk dryfveer vir indiensneming en het 270 364 werksgeleenthede oor verskeie sektore, vaardigheidsvlakke en demografiese groepe geskep wat 1,8% van nasionale indiensneming uitmaak. Wyndruiweproduksie en wynmaakaktiwiteite oor 89 000 hektaar is gesamentlik verantwoordelik vir 85 962 werksgeleenthede. Die bedryf se verbintenis tot diversiteit en inklusiwiteit is duidelik in die rol wat dit speel as beduidende bydraer tot ’n positiewe arbeidsdinamika.
Die bedryf se uitsetgebaseerde BBP-vermenigvuldiger van 1,57 oortref die nasionale gemiddelde, wat R1,57 miljoen se toegevoegde waarde tot die nasionale ekonomie ondersteun vir elke R1 miljoen se verkoopsinkomste in die wynbedryf. Die bedryf se uitsetgebaseerde indiensnemingsvermenigvuldiger van 7,51 oortref ook die SuidAfrikaanse gemiddelde van 6,58. Dit beteken elke R1 miljoen se verkoopsinkomste in die wynbedryf ondersteun 7,51 formele en informele werksgeleenthede. Die indiensneming-tot-diensvermenigvuldiger van 3,15 dui aan dat vir elke werk in die wynbedryf ’n bykomende 2,15 poste deur die res van die ekonomie ondersteun word, vir ’n totaal van 3,15 poste as die aanvanklike werk in die wynbedryf ingesluit word.
Hierdie syfers beklemtoon die bedryf se rol in die verskaffing van geleenthede binne die formele en informele sektore.
“Die Suid-Afrikaanse wyn- en brandewynbedryf is ’n baken van ekonomiese veerkragtigheid wat aansienlik bydra tot die BBP, indiensneming, toerisme en staatsinkomste,” sê Basson.
“Hoewel ons die uitdagings en geleenthede vorentoe stuur sal strategiese samewerking en volgehoue ondersteuning hierdie belangrike sektor se volgehoue groei en lewenskragtigheid verseker.
“South Africa Wine se nuutgeskepte strategie beklemtoon sleuteldrywers vir groei wat ons stuur na ’n toekoms geken deur innovasie, volhoubaarheid en markveerkragtigheid.”. Uitgereik deur South Africa Wine

