Die departement van minerale hulpbronne en energie het misluk om ’n komitee te stig om Suid-Afrika se brandstofprysmetodologie oor die afgelope twee jaar te hersien.
Volgens Misa, die motorbedryf-personeelvereniging, is hulle reeds in Julie 2022 deur Raphi Maake, ’n senior bestuurder in die departement, uitgenooi om aan die beloofde komitee deel te neem. Maar Misa voer aan sedertdien het niks gebeur nie.
Maake het nie ’n vergadering van die Rapid Response Task Team Cost of Living van Nedlac, die Nasionale ekonomiese ontwikkelings- en arbeidsraad, bygewoon waar hy hierdie week terugvoer moes gee nie.
Hy het vroeër gesê die departement het die nasionale tesourie genader vir finansiering vir die hersiening van die brandstofprysmetodologie. Hierdie versoek is deur die nasionale tesourie geweier, wat gesê het die departement moet die geld in sy bestaande begroting vind.
Martlé Keyter, Misa se uitvoerende bedryfshoof, sê Suid-Afrikaners gaan intussen voort om hoë brandstofheffings en verskillende belastings te betaal, bloot omdat dit ’n maklike bron van inkomste is om in te samel.
Van 1 Mei vanjaar gaan R6,40 per liter na ’n vorm van belasting of heffing wanneer petrol gekoop word.
Dit bestaan hoofsaaklik uit die brandstofbelasting (ongeveer 18% van huidige pryse) en die Padongelukkefonds (RAF) (ongeveer 10% van huidige pryse).
Keyter sê die regering verwag om ongeveer R89 miljard uit die algemene brandstofheffing in die huidige boekjaar in te samel, wat bydra tot die meer as R730 miljard wat dit in die afgelope dekade gegenereer het.
Misa het die departement meer as twee jaar gelede genader, omdat die vakbond glo dat die skerp styging in brandstofpryse bydra tot die voortdurende ernstige ekonomiese situasie.
“In die kleinhandelmotorbedryf het nuwe voertuigverkope in Junie aansienlik gedaal met 14% tot 40 072 eenhede, in vergelyking met dieselfde maand ’n jaar gelede, aangesien die aanhoudende afwaartse neiging in die mark, wat verlede jaar in Augustus begin het, voortgeduur het.
“Die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) het die repokoers onveranderd gehou op ’n 15-jaar-hoogtepunt van 8,25% sedert Mei 2023.
“Dit het gelei tot ’n swak ekonomie waar huishoudings nie kan byhou met die toenemende lewenskoste nie. Bekostigbaarheid is die deurslaggewende faktor wanneer klante ’n nuwe voertuig wil koop,” beklemtoon Keyter.
Die vakbond glo dat minder belastings op brandstof en ’n algeheel laer brandstofprys sal lei tot positiewe ekonomiese groei en werkskepping om die werkloosheidsyfer van 33% te verlaag.
Misa vrees dat die samesmelting van die departemente in pres. Cyril Ramaphosa se Regering van Nasionale Eenheid (RNE) selfs meer vertragings in die hersiening van die brandstofprysmetodologie sal veroorsaak.
Ramaphosa het besluit om die ministeries van elektrisiteit en energie saam te smelt. Daar word geglo dat die departement van minerale hulpbronne nou slegs verantwoordelik sal wees vir mynbou en petroleumhulpbronne.
Dit is onduidelik onder watter departement die hersiening van die brandstofprysmetodologie sal val.
“Ons ernstige ekonomiese situasie vereis vinnige reaksie. Ons kan nie nog twee jaar mors nie. Suid-Afrikaners moet weet of die hoë brandstofheffings en belasting geregverdig kan word. Ons wil deel wees van die oplossings om ’n ander bron van inkomste vir die regering te vind – anders as brandstof. Op die oomblik lyk dit asof dit die enigste rede is waarom die hersiening van die brandstofprysmetodologie nie ernstig opgeneem word nie,” sê Keyter.
