Geestesgesondheid is ’n fundamentele aspek van ons welstand en raak alle aspekte van ons lewe. Ongelukkig bly geestesgesondheid in baie dele van die wêreld, insluitend Suid-Afrika, gestigmatiseer.
In erkenning van die belangrikheid van geestesgesondheid word Meimaand jaarliks gebruik as geestesgesondheidsbewusmakingsmaand in Suid-Afrika.
“Hierdie maand lange inisiatief het ten doel om die openbare bewustheid van geestesgesondheidskwessies te verhoog en geestesgesondheid en -welstand te bevorder,” sê prof. Anneline Frylinck van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit (NMMU).
Frylinck, ’n navorser in sielkunde en geestesgesondheid, het haar daarop toegespits om bewusmaking te verhoog en die stigma te breek.
Sy is van mening dat een van die mees kwesbare groepe vir die negatiewe gevolge van geestesgesondheid kinders is.
“Geestesgesondheidsprobleme kan ’n kind se vermoë beïnvloed om te leer, sosiale vaardighede te ontwikkel en verhoudings te vorm. Geestesgesondheidsprobleme kan ook lei tot gedragskwessies, dwelmmisbruik en selfs selfmoord.”
Statistieke van die Suid-Afrikaanse Depressie- en Angsgroep (SADAG) toon dat een uit elke ses Suid-Afrikaanse kinders aan geestesgesondheidsprobleme ly.
“Dit is ’n verbysterende getal, en beklemtoon die dringende behoefte om geestesgesondheid by kinders te prioritiseer. Kinders wat geestesgesondheidsprobleme het, loop die risiko van swak akademiese prestasie, ’n lae selfbeeld en sosiale isolasie,” voeg Frylinck by.
Die Covid-19-pandemie het ook ’n groot impak op kinders se geestesgesondheid gehad. Die pandemie het jonges (en selfs ouer mense) se roetines ontwrig, tot sosiale isolasie gelei en angs en stres veroorsaak. Kinders wat reeds met geestesgesondheidsprobleme gesukkel het, was in hierdie tyd besonder kwesbaar.
“Dit is noodsaaklik dat ouers, versorgers en onderwysers die tekens van geestesgesondheidsprobleme by kinders verstaan. Hierdie tekens kan veranderings in gedrag, buie, slaappatrone en eetgewoontes insluit. Kinders kan ook teruggetrokke, aggressief of te emosioneel raak.
“Dit is belangrik om professionele hulp te soek as jy vermoed jou kind sukkel met geestesgesondheidsprobleme.”
Geestesgesondheidsbewusmakingsmaand bied ’n geleentheid om bewustheid van geestesgesondheidskwessies by kinders te verhoog en positiewe geestesgesondheidspraktyke te bevorder.
Ouers, versorgers en onderwysers kan hierdie tyd gebruik om hulself oor geestesgesondheid op te voed en stappe te neem om geestelike welstand by kinders te bevorder.
SADAG stel die volgende stappe voor:
Soek professionele hulp:
Die eerste stap in die hantering van geestesgesondheidsprobleme is om professionele hulp te soek. Geestesgesondheidswerkers, soos terapeute, sielkundiges en psigiaters, is opgelei om mense te help om hul geestesgesondheidsprobleme te bestuur.
Beoefen selfversorging:
Selfsorg behels die versorging van jou fisieke, emosionele en geestelike welstand. Dit kan insluit om ’n gesonde dieet te volg, genoeg slaap te kry, gereeld te oefen en deel te neem aan aktiwiteite wat jou vreugde verskaf.
Oefen jou bewustheid:
Bedagsaamheid behels om teenwoordig te wees in die oomblik en aandag te gee aan jou gedagtes en gevoelens sonder om te oordeel. Dit kan ’n nuttige hulpmiddel wees om angs, depressie en ander geestesgesondheidsprobleme te bestuur.
Kommunikeer met ander:
Sosiale ondersteuning kan ’n kragtige hulpmiddel wees om geestesgesondheidsprobleme te bestuur. Reik uit na vriende en familielede en neem deel aan sosiale aktiwiteite wat jy geniet.
Daag negatiewe gedagtes uit:
Negatiewe gedagtes kan geestesgesondheidsprobleme, soos angs en depressie, aanwakker. Om te leer om negatiewe gedagtes te herken en uit te daag, kan ’n kragtige hulpmiddel wees om hierdie probleme te bestuur.
Bestuur stres:
Stres kan geestesgesondheidsprobleme vererger, daarom is dit noodsaaklik om dit doeltreffend te bestuur. Dit kan die beoefening van ontspanningstegnieke insluit, soos diep asemhaling, meditasie of joga.
Vermy dwelms en alkohol:
Enige dwelmmisbruik kan geestesgesondheidsprobleme vererger.



