\u2019n Uiters omvattende studie is pas afgehandel wat aandui waarom, en hoe vinnig, boere in Suid-Afrika padgee van hul plase af. <\/p>\n
Dr. Kandas Cloete, \u2019n boorling van Laingsburg, het in haar PhD-studie in landbou-ekonomie na vrae rakende hierdie kwessie gekyk. <\/p>\n
Haar proefskrif verskaf onder meer nuwe insigte in faktore wat produsente se besluit om uit die sektor te tree, be\u00efnvloed. <\/p>\n
\n Bly of gly \u2013 dis die vraag<\/b>\n<\/p>\n
Hierdie studie is tot nou die grootste in sy soort wat ondersoek instel na die uittreebesluite en die tempo waarteen produsente hul plase in die land verlaat. <\/p>\n
Cloete, wat op \u2019n plaas buite Laingsburg grootgeword het, het haar studies in die departement landbou-ekonomie in 2021 voltooi. Sy werk tans as \u2019n senior analis vir die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP). <\/p>\n
\u201cOns almal ken iemand, of weet van iemand wat iemand ken, wat in die afgelope paar jaar uit die landbou getree het,\u201d s\u00ea sy. \u201cDie vraag waarom produsente boerdery laat vaar en hul grond verkoop, is \u2019n onderwerp wat histories in data-tabelle en vanuit \u2019n beleidsperspektief gedek is. My belangstelling was om vooruit te skat of hierdie patroon gaan voortduur, en wat die dryfkragte is agter die besluit om uit te tree of aan te bly.\u201d <\/p>\n
In leketerme het Cloete se studie gefokus op die besluite wat produsente wat uit die boerdery wil tree, waarskynlik ten opsigte van grondgebruik gedurende die volgende tien jaar gaan neem, en op die wyse waarop hierdie besluite moontlik die landboustelsel kan be\u00efnvloed. <\/p>\n
Sy s\u00ea: \u201cGrondvraag en -aanbod bly \u2019n komplekse en veelsydige verskynsel, maar dit kan in kleiner dele opgebreek word deur gestruktureerde ontledingsmetodes soos in hierdie studie te gebruik.\u201d <\/p>\n
Ten einde faktore te identifiseer wat produsente se bereidwilligheid dryf om hul grond te verkoop, het Cloete die terugvoer van 450 deelnemers aan \u2019n opname oor grondgebruikspatrone oorweeg. <\/p>\n
Cloete het produsente wat beplan om uit te brei, diegene wat hul boerderywerksaamhede wil behou soos dit tans is, en diegene wat beplan om uit die sektor te tree, ingesluit.<\/p>\n
Deur middel van \u2019n ontleding wat 23 veranderlikes behels het, het sy vier afsonderlike groepe respondente ge\u00efdentifiseer: die \u201cambisieuse\u201d, die \u201cvolhouers\u201d, die \u201cuittreders\u201d en die \u201caanblyers\u201d. <\/p>\n
\n Een uit vyf produsente wil uittree<\/b>\n<\/p>\n
Een uit elke vyf van die produsente wat aan Cloete se studie deelgeneem het, het aangedui hulle beplan om binne die volgende dekade uit die boerdery te tree. <\/p>\n
Hoewel \u201cuittreders\u201d binne die volgende dekade uit die boerdery gaan tree, beplan produsente in die \u201cambisieuse\u201d, \u201cvolhouer\u201d- en \u201caanblyer\u201d-groepe om aan te hou boer. <\/p>\n
Verder dui die data daarop dat produsente wat tans tussen 30 en 45 jaar oud is, meer waarskynlike kandidate is om uit die boerdery te tree as di\u00e9 wat tussen 45 en 65 jaar oud is.<\/p>\n
Cloete kan nou, tot in besonderhede, die gemiddelde produsent wat binne die volgende dekade waarskynlik uit die boerdery gaan tree, beskryf. \u201cHy is \u2019n derdegenerasie- 54-jarige individu met 26 jaar ondervinding en \u2019n kollege- of universiteitsgraad,\u201d s\u00ea sy. \u201cHierdie produsent betaal tipies nog af aan langtermynlenings, terwyl hy ook produksielenings en ander soorte skuldkapitaal gebruik.<\/p>\n
\u201cGegewe die finansieel beperkende posisie waarin hy homself bevind \u2013 tesame met \u2019n gebrek aan sakevertroue \u2013 is sy finansi\u00eble strategie om sy plaaswerksaamhede in te krimp eerder as uit te brei. Gevolglik bly dit \u2019n uitdaging om verskeie lenings te bestuur terwyl hy ook vir aftrede moet beplan.\u201d<\/p>\n
Alhoewel die besluit om in die landbousektor aan te bly of uit te tree dikwels \u2019n persoonlike besluit is wat deur die unieke omstandighede van die produsent gedryf word, het Cloete steeds sekere gemeenskaplike temas tussen die vier verskillende groepe gevind. <\/p>\n
Boerdery-uittreebesluite word deur beleggingskoste, finansi\u00eble beperkings en die produsent se ouderdom be\u00efnvloed, wys Cloete se resultate. Ander beslissende faktore sluit in aftrede sonder opvolging, finansi\u00eble probleme, \u2019n gebrek aan betroubare arbeid, onsekerheid aangaande grondhervormingsbeleid en kommer oor landelike veiligheid.<\/p>\n
Hoewel geen verband tussen omset en uittreeplanne vasgestel kon word nie, sou \u2019n groter omset (van meer as R10 miljoen per jaar) gewis \u2019n rol kon speel in die besluit om aan te bly. <\/p>\n
Cloete s\u00ea produsente se besluite om aan te hou boer, word ook deur sakevertroue en produksielenings be\u00efnvloed. \u201cDit is gewoonlik \u2019n kombinasie van verskillende faktore wat die besluit om uit die boerdery te tree en die grond te verkoop, bepaal,\u201d s\u00ea sy. <\/p>\n
\u2018Grondmark funksioneer goed\u2019 <\/p>\n
Cloete s\u00ea genoeg grond is as gevolg van die uittreeplanne van sekere produsente in die mark beskikbaar om ander wat \u00f3f tot die sektor wil toetree \u00f3f hul huidige werksaamhede wil uitbrei, te akkommodeer. <\/p>\n
\u201cDie resultate wys dat die Suid-Afrikaanse grondmark inderdaad goed funksioneer,\u201d s\u00ea sy. <\/p>\n
\u201cDit word bewys deur produsente se voorneme om uit die boerdery te tree. Daarom is grondaanbod \u2013 in die algemene sin \u2013 nie \u2019n beperkende faktor in transformasie (in die landbousektor) nie.\u201d <\/p>\n
Nogtans word die grondmark in \u2019n mate beperk deur hindernisse vir die uittrede uit die boerdery, wat omsit in \u2019n direkte hindernis tot toetrede vir voornemende boere.<\/p>\n
\u201cDikwels skep een persoon se besluit om uit te tree \u2019n geleentheid vir iemand anders. Daardie produsente wat besig is om uittreeplanne te maak, is ook besig om uitbreiding deur ander produsente en toegang vir nuwe toetreders moontlik te maak.\u201d <\/p>\n
Cloete het die faktore wat produsente kan verhinder om uit die boerdery te tree en wat hul besluitnemingsproses mag be\u00efnvloed, gekategoriseer as relevant tot een van drie faktore: finansi\u00eble kwesbaarheid, versonke koste (bates aangekoop teen sekere pryse, wat nie teen boekwaarde verkoop kan word nie) en transaksiekoste (die totale koste verbonde aan \u2019n verkooptransaksie). <\/p>\n
Daarby is pagsoek, grondeienaarskap en die persepsie dat grondmarkpryse sal groei, ook ge\u00efdentifiseer as hindernisse tot uittrede (uit die boerdery).<\/p>\n
Cloete s\u00ea iets wat wel kommerwekkend is, is die aantal produsente wat beplan om voort te gaan met hul werksaamhede ten spyte daarvan dat hulle beperk word deur bestaande finansi\u00eble verpligtinge en die feit dat hulle nie beplan om in die toekoms te bel\u00ea nie. <\/p>\n
\u201cTerwyl dit lyk asof daar gesamentlik \u2019n groot aptyt is om, by wyse van spreke, die bul by die horings te pak, word sommige produsente genoodsaak om uitdagings na die beste van hul vermo\u00eb te hanteer, terwyl hulle kan, om waarde op die inkomste- en balansstate toe te voeg. <\/p>\n
\u201cBaie produsente sal egter uiteindelik aftree en hul plase verkoop omdat geen ander lewensvatbare oplossing beskikbaar is nie.\u201d<\/p>\n
Nogtans be\u00efnvloed finansi\u00eble kwesbaarheid, as gevolg van die risiko\u2019s verwant aan boerdery, produsente se finansi\u00eble posisie en laat dit dikwels produsente wat ouer word, onvoorbereid vir aftrede, s\u00ea Cloete.<\/p>\n
\u201cMoontlik is die grootste kwessie nie die verlies van 20% van ons produsente wat binne die volgende tien jaar gaan uittree nie, maar eerder die feit dat diegene wat behoort uit te tree, hulself vasgevang vind deur die hindernisse tot uittrede en dus nie \u2019n uittreestrategie het nie,\u201d voeg sy by.<\/p>\n
Cloete het finansiering van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) ontvang.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u2019n Uiters omvattende studie is pas afgehandel wat aandui waarom, en hoe vinnig, boere in Suid-Afrika padgee van hul plase af.<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":54406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_linkdex":"","_yoast_wpseo_content_score":"","_yoast_wpseo_inclusive_language_score":"","_yoast_wpseo_is_cornerstone":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_yoast_wpseo_opengraph-title":"","_yoast_wpseo_opengraph-description":"","_yoast_wpseo_opengraph-image":"","_yoast_wpseo_opengraph-image-id":"","_yoast_wpseo_twitter-title":"","_yoast_wpseo_twitter-description":"","_yoast_wpseo_twitter-image":"","_yoast_wpseo_twitter-image-id":"","newspack_ads_suppress_ads":false,"newspack_sponsor_sponsorship_scope":"","newspack_sponsor_native_byline_display":"inherit","newspack_sponsor_native_category_display":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_style":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_placement":"inherit","_crsspst_to_novanewscoza":false,"_crsspst_to_novanewscozabloemnewsexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozacityvision":false,"_crsspst_to_novanewscozadistrictmailhelderberg":false,"_crsspst_to_novanewscozaeikestadnuus":false,"_crsspst_to_novanewscozahermanustimes":false,"_crsspst_to_novanewscozakomani-karoo":false,"_crsspst_to_novanewscozakougaexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozamthathaexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozanoordkaapbulletin":false,"_crsspst_to_novanewscozapaarlpost":false,"_crsspst_to_novanewscozapeexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozapeoplespost":false,"_crsspst_to_novanewscozaswartlandgazette":false,"_crsspst_to_novanewscozatygerburger":false,"_crsspst_to_novanewscozaudexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozavistanews":false,"_crsspst_to_novanewscozavrystaatkroon":false,"_crsspst_to_novanewscozaweskusnuus":false,"_crsspst_to_novanewscozaweslander":false,"_EventAllDay":"","_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":"","_EventShowMapLink":"","_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":"","_EventVenueID":"","_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":"","_VenueShowMapLink":"","_application":"","_batch_id":"","_company_name":"","_company_tagline":"","_company_twitter":"","_company_video":"","_company_website":"","_custom_id":"433af120-f284-48bd-9490-722cfdf49454","_EventDuration":"","_EventOrigin":"","_EventTimezoneAbbr":"","_featured":"","_filled":"","_job_expires":"","_job_location":"","_media_credit":"","_media_credit_url":"","_menu_item_menu_item_parent":"","_menu_item_object":"","_menu_item_object_id":"","_menu_item_target":"","_menu_item_type":"","_menu_item_url":"","_menu_item_xfn":"","_navis_media_can_distribute":"","_navis_media_credit_org":"","_OrganizerOrigin":"","_provider":"","_pum_built_in":"","_pum_default_theme":"","_pum_form_conversion_count":"","_remote_id":"","_remote_name":"","_remote_position":"","_report_frequency":"","_report_reference_dates":"","_send_attempts":"","_site_id":"","_sitemap_exclude":"","_sitemap_frequency":"","_sitemap_priority":"","_source_url":"","_subscription_period":"","_subscription_period_interval":"","_subscription_price":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":"","_template_type":"","_ticket_end_date":"","_ticket_start_date":"","_tribe_aggregator_allow_multiple_organizers":"","_tribe_aggregator_content_type":"","_tribe_aggregator_file":"","_tribe_aggregator_finalized":"","_tribe_aggregator_hash":"","_tribe_aggregator_import_id":"","_tribe_aggregator_import_name":"","_tribe_aggregator_interactive":"","_tribe_aggregator_origin":"","_tribe_aggregator_post_status":"","_tribe_aggregator_preview":"","_tribe_aggregator_source_name":"","_tribe_aggregator_type":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_hide_attendees_list":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_capacity":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":"","_tribe_ticket_version":"","_type":"","_VenueOrigin":"","_wp_attachment_context":"","_wp_attachment_image_alt":"","_wp_font_face_file":"","_wp_old_date":"","_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":"","_yoast_wpseo_focuskeywords":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":"","_yoast_wpseo_keywordsynonyms":"","_yoast_wpseo_primary_block-catalog":"","_yoast_wpseo_primary_category":"","_yoast_wpseo_primary_job_listing_type":"","_yoast_wpseo_primary_nova_retailer":"","_yoast_wpseo_primary_publication":"","_yoast_wpseo_primary_tribe_events_cat":"","_yoast_wpseo_videositemap-duration":"","_yoast_wpseo_videositemap-rating":"","_menu_item_classes":[],"_tribe_modified_fields":[],"_wp_attachment_backup_sizes":[],"_wp_suggested_privacy_policy_content":[],"_yoast_post_redirect_info":[],"_yoast_wpseo_video_meta":[],"activation_date":"","archive_insertion_is_repeating":"","archive_insertion_posts_count":"","article_feature_media":"","article_feature_type":"","article_main_image_caption":"","article_media_icon":"","article_template":"","author_byline":"","background_color":"","block_editor":"","byline":"","cmplz_hide_cookiebanner":"","competition_end_date":"","contact_advertise_email":"","contact_advertise_phone":"","contact_editorial_email":"","contact_general_email":"","contact_general_phone":"","contact_office_hours":"","contact_physical_address":"","enabled":"","featured_image_custom_caption":"","featured_video_url":"","fields":"","font_body":"","font_header":"","frequency":"","headline":"","hide_border":"","icon":"","is_wp_suggestion":"","issuu_download_url":"","issuu_embed_url":"","language_version_url":"","large_border":"","name":"","nm_contact_name":"","nm_contact_number":"","nm_date_lost":"","no_overlay_background":"","node-url":"","obituary_born_date":"","obituary_died_date":"","obituary_memoriam_text":"","origin":"","overlay_color":"","overlay_opacity":"","overlay_size":"","placement":"","plural_label":"","post_author":"","post_id":"","post_language":"en","secret-key":"","sponsored_utm_campaign":"","sponsored_utm_content":"","sponsored_utm_medium":"","sponsored_utm_source":"","sponsored_utm_term":"","start_date":"","utm_suppression":"","video_embed_url":"","wp_pattern_sync_status":"","data_version":[],"enclosure":[],"pongrass_image":[],"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_newspack_byline_active":false,"_newspack_byline":"","newspack_content_restriction_is_exempt":false,"scaip_prevent_shortcode_addition":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"newspack_spnsrs_tax":[],"publication":[],"class_list":["post-54404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"yoast_head":"\n