{"id":46908,"date":"2024-02-20T14:51:31","date_gmt":"2024-02-20T12:51:31","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/worcesterstandard\/die-hoogtepunte-van-winde-se-provinsiale-rede-20240220-3\/"},"modified":"2024-02-20T14:51:31","modified_gmt":"2024-02-20T12:51:31","slug":"die-hoogtepunte-van-winde-se-provinsiale-rede-20240220-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/worcesterstandard\/die-hoogtepunte-van-winde-se-provinsiale-rede-20240220-3\/","title":{"rendered":"Die hoogtepunte van Winde se provinsiale rede"},"content":{"rendered":"

Inwoners van altesaam 70 lande w\u00eareldwyd trek vanjaar hul kruisies in nasionale verkiesings, insluitend Suid-Afrika wat \u201c\u2019n belangrike jaar vir ons en die w\u00eareld sal wees\u201d.<\/p>\n

S\u00f3 het Alan Winde, Wes-Kaapse premier, Maandagaand (19 Februarie) in die Hugenote-gemeenskapsaal in die Paarl sy provinsiale rede geopen.<\/p>\n

Die byeenkoms was \u2019n kans vir Winde om die hoogtepunte van die Wes-Kaapse nasionale regering uit te lig; ver\u00e1l as \u2019n poging om broodnodige stemme te werf vir vanjaar se verkiesing. <\/p>\n

Winde het in \u2019n onderhoud met Paarl Post <\/span>verduidelik dat van di\u00e9 hoogtepunte \u2019n laer werkloosheidsyfer, minder kragonderbrekings en \u2019n verlaagte misdaadsyfer insluit, en dat daar meer hierop gefokus sal word indien die Demokratiese Alliansie (DA) weer in die volgende termyn in beheer is van die Wes-Kaap.<\/p>\n

Volgens hom word daar ook gefokus op semigrasie, soos dit veral gesien kan word binne die Drakenstein, deur die nasionale tesourie te nader met \u2019n formele dispuut weens die onlangse begrotings- besnoeiings in die hoop vir nog finansi\u00eble steun. <\/p>\n

Infrastruktuur<\/p>\n

Volgens Winde se toespraak is die DA \u201cdesperaat om die Stad Kaapstad se spoorwe\u00eb en hawe in stand te hou, maar kan dit slegs doen indien die nasionale regering en provinsiaal hande vat.<\/p>\n

\u201cOns wil private beleggers na die hawe van Kaapstad lok sodat dit weer \u2019n doeltreffende logistieke spilpunt kan wees wat help om werk te skep en ekonomiese groei aan te wakker.\u201d<\/p>\n

Werkskepping<\/p>\n

Die Wes-Kaapse regering se groei vir werksgeleenthede (G4J)-strategie is die provinsie se padkaart om meer werksgeleenthede te bewerkstellig.<\/p>\n

\u201cTussen die tweede kwartaal van 2022 en die tweede kwartaal van 2023 het die Wes-Kaap se werkloosheidskoers met 6,6% tot 20,9% gedaal. Dit is die laagste werkloosheidsyfer in die land en aansienlik laer as in enige ander provinsies,\u201d volgens Winde.<\/p>\n

\u201cVan die 169 000 werksgeleenthede wat in die vierde kwartaal van die boekjaar 2022-\u201923 in die land geskep is, is 167 000 hier in die Wes-Kaap geskep.\u201d<\/p>\n

Volgens Winde beteken dit dat die Wes-Kaap meer as 60% van Suid-Afrika se werksgeleenthede in die boekjaar 2023-\u201924 geskep het.<\/p>\n

Die provinsiale regering se klein-, medium- en mikro-onderneming-aanjaerfonds (KMMO) het ook sedert 2019 meer as 860 sake-ondernemings bygestaan ??en 4 977 poste behou. <\/p>\n

\u201cDie fonds het hierdie KMMO\u2019s gehelp groei, wat \u2019n bykomende 651 werksgeleenthede geskep het.\u201d<\/p>\n

Onderwys<\/p>\n

Die Wes-Kaapse regering het sedert 2022 meer as 25 skole en 1 200 klaskamers gebou, terwyl die matriekklas van 2023 die slaagsyfer tot meer as 81% verhoog het.<\/p>\n

Die top-matrikulante het in ses van die sewe matriekeindeksamens uit die Wes-Kaap gekom, en die top-wiskunde-kandidaat het vir vyf eindeksamens in \u2019n ry van die Wes-Kaap gekom.<\/p>\n

Landbou<\/p>\n

\u201cGroei in landbou-uitvoer het die potensiaal om nog 20 000 werksgeleenthede te skep en \u2019n bykomende R22 miljard in te win, maar die krisis by die hawe van Kaapstad vernietig beleggings en werksgeleenthede in hierdie sektor,\u201d het Winde in sy provinsiale rede ges\u00ea. <\/p>\n

\u201cDaarom beywer die Wes-Kaapse regering ons vir meer private- sektor-betrokkenheid en meer beheer oor hawens.\u201d<\/p>\n

In Mei 2023 het die provinsiale regering die \u201cPort Dashboard\u201d- program bekendgestel wat bedrywighede in hawens vergemaklik.<\/p>\n

Dit meet aanwysers soos vragmotors en vaartuie se omkeertye, asook die tydsduur van ankerplek, die gemiddelde grootte, sowel as weerstoestande.\u201d<\/p>\n

\u201cIn gesprek met die huidige hawe-owerhede, die nasionale regering en die private sektor het ons teikens gestel om ons mededingendheid te verbeter, wat gereflekteer word op die \u2018Port Dashboard\u2019-program, maar omdat hulle hulp moet verkry van die nasionale regering, is geen teikens bereik nie.<\/p>\n

\u201cDie Wes-Kaap maak ook vordering met grondhervorming. \u2019n Onafhanklike navorsingsverslag vrygestel in Desember 2023 het getoon 83% van grondhervormingsboere wat n\u00e1-nedersettingsondersteuning ontvang het van die Wes-Kaapse departement van landbou, beskou hulself as suksesvolle landboubesighede.\u201d<\/p>\n

Veiligheid<\/p>\n

Buiten beamptes van die wetstoepassingsbevorderingsplan (Leap) wat saam met munisipale wetstoepassers ontplooi is om munisipale wette af te dwing, het buurtwagte ook bygedra tot die Wes-Kaap se laer misdaadsyfers, volgens Winde.<\/p>\n

Hy het in sy toespraak vir Aylmer Manko van Paarl-buurtwag uitgesonder en bedank vir sy vrywillige werk by di\u00e9 buurtwag.<\/p>\n

Mobiliteit <\/p>\n

Die Wes-Kaapse mobiliteitspan het \u2019n openbarevervoerprojek reeds 10 jaar gelede van stapel gestuur en die fokus is tans in George waar \u2019n busdiens meer as \u201c150 km op 34 roetes dek met byna 400 personeellede in diens, en vier miljoen passasiersreise jaarliks ??wat 70% van huishoudings in George dek\u201d.<\/p>\n

Winde het ook na die minibus-taxibedryf verwys en ges\u00ea dat die regering saam met die bedryf moet werk om mobiliteit op te skerp.<\/p>\n

\u201c\u2019n Sleutelkomponent van mobiliteit in die provinsie is die minibustaxibedryf. Hulle bied \u2019n kritieke diens om ons burgers in staat te stel om by die werk, skool, hospitaal en meer te kom. Ons verhouding by tye is moeilik, maar ons erken die waarde wat hierdie bedryf vir ons inwoners bied. Met hierdie visie in gedagte sal ons voortgaan om met die bedryf saam te werk om te verseker dat hulle veilige en betroubare openbare vervoer voorsien wat wettig funksioneer.\u201d<\/p>\n

Elektrisiteit<\/p>\n

Die Wes-Kaap is \u201cgoed op pad\u201d om die eerste beurtkragvrye provinsie in die land te word, het Winde gespog. <\/p>\n

Net minder as R7 miljard word in die volgende drie jaar bestee om die Wes-Kaap beurtkragvry te maak.<\/p>\n

\u201c2023 het die ergste beurtkrag tot nog ervaar. Die Wes-Kaap het tot op hede tussen R48,6 miljard en R61,2 miljard verloor op die re\u00eble bruto binnelandse produk (BBP) sedert beurtkrag die eerste keer aangekondig is. In 2022 het die Wes-Kaap R8,2 miljard se BBP verloor, waarvan tot R43 miljoen per dag gedurende fasevier- beurtkrag.<\/p>\n

\u201cDie Wes-Kaap sien \u2019n oplewing van son- en windenergie in die provinsie:<\/p>\n