{"id":49630,"date":"2020-11-12T09:23:27","date_gmt":"2020-11-12T07:23:27","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/"},"modified":"2025-03-21T08:33:18","modified_gmt":"2025-03-21T06:33:18","slug":"die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/","title":{"rendered":"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus"},"content":{"rendered":"\n<p>AS jy een van die Suid-Afrikaanse burgers is wat die Addo-olifant Nasionale Park in Sanparke se gratis-toegang week (16 tot 20 November) gaan besoek, moet jy \u2019n spesiale oog oophou vir di\u00e9 park se leeus en hi\u00ebna\u2019s. Want agter die skerms word daar hard gewerk om hul gesondheid en getalle op koers te hou.<\/p>\n\n\n\n<div contenteditable=\"false\" data-embed24=\"Images\" data-pos=\"Left\" id=\"embed_377566fe\">\n<div class=\"slide\"><img decoding=\"async\" alt=\"\" data-smallsrc=\"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg\" src=\"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/17131df8115c41ae878576541deb0e31.jpg\" title=\"Dr. Dave Zimmerman, Addo-olifantpark se veearts, ondersoek Jack, een van die park se leeus, nadat die leeu se op- sporingshalsband van sy nek afgehaal is. \"><p><\/p>\n<div class=\"caption\">Dr. Dave Zimmerman, Addo-olifantpark se veearts, ondersoek Jack, een van die park se leeus, nadat die leeu se op- sporingshalsband van sy nek afgehaal is. <\/div>\n<div class=\"img_accreditation\"><span class=\"source\" style=\"display:none;\"><\/span><span class=\"photographer\" style=\"display:none;\"><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Onlangs was dit juis tyd vir \u201coperasie versorging\u201d en is die media saamgenooi.<\/p>\n\n\n\n<p>Die eerste leeu wat verdoof was, is Jack die leeumannetjie, sodat die opsporingshalsband om sy nek afgehaal kon word. Die rede hiervoor is dat Jack redelik gebiedsgebonde is in die noordelike deel van die Addo-hoofkamp, het dr. Dave Zimmerman, Addo-park se veearts, verduidelik.<\/p>\n\n\n\n<p>Dit is nogal hartseer om Jack s\u00f3 op sy eie te sien, want hy het altyd met Jill, sy suster, rondbeweeg. \u201cJill het spoorloos verdwyn tydens die strenger fases van die grendeltyd. Ons het net haar halsband geskry,\u201d s\u00ea Fayroush Ludick, Sanparke se streekskommunikasiebestuurder.<\/p>\n\n\n\n<p>Benewens Jack, kan besoekers die Addo-leeuwyfies dophou om te probeer vasstel watter wyfies op die \u201cpil\u201d is en watter nie. \u2019n Goeie leidraad is dat die wyfies, aan wie voorbehoedmiddels toegedien is, geneigd is om gewig aan te sit.<\/p>\n\n\n\n<p>Drie van die vier volwasse leeu-wyfies is onlangs ook verdoof waarna \u2019n voorbehoedmiddel per inspuiting aan hulle toegedien is. Dit word s\u00f3 gedoen sodat drie van die volwasse wyfies nie vrugbaar is nie, maar die vierde een wel. <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNa die uitwerking van die middel \u2013 dit hou gemiddeld twee tot drie jaar \u2013 neem dit ses na sewe maande voor die wyfie weer dragtig raak,\u201c het dr. Zimmerman verduidelik.<\/p>\n\n\n\n<p>Die leeuwyfies van die Addo- olifantpark word die afgelope nege jaar voorbehoedmiddels toegedien sodat die park se leeugetalle op nagenoeg 12 gehou kan word. Voorheen is die voorbehoedmiddel ook aan mannetjies toegedien, maar dit is gestaak, omdat die mannetjies se laer testosteroonvlakke tot gevolg het dat hulle hul maanhare verloor, het dr. Zimmerman ges\u00ea<\/p>\n\n\n\n<p>In 2004 is ses leeus uit die Kagalagadi-oorgrenspark na die Addo-park oorgeplaas en in \u2019n stadium was daar volgens Zimmerman tot 20 leeus. \u201cMaar ons kon die getalle gelukkig weer afbring.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Die voorbehoed-program van die Addo-leeus het in 2011 begin. Die totale grootte van die Addo-park is 1 640 km\u00b2, tog moet die leeugetalle op 12 gehou word omdat die park \u201cgefragmenteerd\u201d is in verskillende gebiede, soos Colchester en Woody Cape aan die kusgedeelte, en ook die Darlington-dam en Zuurberg gedeeltes. Voorts word die Addo-hoofkamp, waar ses van die park se leeus voorkom, deur \u2019n spoorlyn van die Nyathi-kamp, waar die ander vyf leeus voorkom, geskei.<\/p>\n\n\n\n<p>Die ideale balans tussen predatoor en herbivoor is noodsaaklik. Die omstan-dighede in die Addo-park is egter ideaal vir die leeus om fluks aan te teel. <\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Zimmerman verduidelik: \u201cWeens die omheinings kan die herbivore nie na ander gebiede vlug of heeltemal wegtrek nie. Daar is ook nie ge-vaar van leeumannetjies wat van buite \u2019n trop oorneem en die welpies doodmaak nie. In die kleiner parke oorleef die meeste welpies, terwyl die fataliteite baie ho\u00ebr is in oop ekosisteme.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Een werpsel kan wissel tussen een tot ses welpies, wat dit volgens dr. Zimmerman \u2018n interessante aspek van leeubestuur maak. \u201c \u2018n Mens weet nooit hoe groot die werpsels sal wees nie. As jy byvoorbeeld \u2018n werpsel van vyf vrou-like welpies kry, moet jy vinnig plan maak voordat hulle die leeugetalle verder opstoot.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Net soos die leeus, moet die hi\u00ebnas \u2013 ook predatore \u2013 se getalle binne perke gehou word om die balans tussen predatoor en herbivoor te behou. <\/p>\n\n\n\n<p>Met die 2019 Kirkwood Wildsfees het die eerste tien hi\u00ebnas onder die hamer gekom. \u201cDit was ongelooflik hoe die mense gebie het. Ons het R25 000 per hi\u00ebna gekry,\u201d het Nick de Goede, be- stuurder van die Addo-olifantpark, verduidelik. \u201cAs ons nie die hi\u00ebna-getalle beheer nie, sal die wild binne die omheining opgevreet word. Hulle is nie net aasdiere soos wat meeste mense dink nie, maar ook jagters. Maar hulle vervul ook \u2019n ongelooflike goeie rol vir ons binne die park. Hulle help byvoorbeeld om die koedoegetalle in die park onder beheer te hou.\u201d <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AS jy een van die Suid-Afrikaanse burgers is wat die Addo-olifant Nasionale Park in Sanparke se gratis-toegang week (16 tot 20 November) gaan besoek, moet jy \u2019n spesiale oog oophou vir di\u00e9 park se leeus en hi\u00ebna\u2019s.<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_linkdex":"","_yoast_wpseo_content_score":"","_yoast_wpseo_inclusive_language_score":"","_yoast_wpseo_is_cornerstone":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_yoast_wpseo_opengraph-title":"","_yoast_wpseo_opengraph-description":"","_yoast_wpseo_opengraph-image":"","_yoast_wpseo_opengraph-image-id":"","_yoast_wpseo_twitter-title":"","_yoast_wpseo_twitter-description":"","_yoast_wpseo_twitter-image":"","_yoast_wpseo_twitter-image-id":"","newspack_ads_suppress_ads":false,"newspack_sponsor_sponsorship_scope":"","newspack_sponsor_native_byline_display":"inherit","newspack_sponsor_native_category_display":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_style":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_placement":"inherit","_crsspst_to_novanewscoza":false,"_crsspst_to_novanewscozabloemnewsexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozacityvision":false,"_crsspst_to_novanewscozadistrictmailhelderberg":false,"_crsspst_to_novanewscozaeikestadnuus":false,"_crsspst_to_novanewscozahermanustimes":false,"_crsspst_to_novanewscozakomani-karoo":false,"_crsspst_to_novanewscozakougaexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozamthathaexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozanoordkaapbulletin":false,"_crsspst_to_novanewscozapaarlpost":false,"_crsspst_to_novanewscozapeexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozapeoplespost":false,"_crsspst_to_novanewscozaswartlandgazette":false,"_crsspst_to_novanewscozatygerburger":false,"_crsspst_to_novanewscozavistanews":false,"_crsspst_to_novanewscozavrystaatkroon":false,"_crsspst_to_novanewscozaweskusnuus":false,"_crsspst_to_novanewscozaweslander":false,"_crsspst_to_novanewscozaworcesterstandard":false,"_eb_attr":"","_EventAllDay":"","_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":"","_EventShowMapLink":"","_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":"","_EventVenueID":"","_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":"","_VenueShowMapLink":"","_application":"","_batch_id":"","_company_name":"","_company_tagline":"","_company_twitter":"","_company_video":"","_company_website":"","_custom_id":"82fe907c-ced4-4544-8c35-eb2cc264ebc4","_EventDuration":"","_EventOrigin":"","_EventTimezoneAbbr":"","_featured":"","_filled":"","_job_expires":"","_job_location":"","_media_credit":"","_media_credit_url":"","_menu_item_menu_item_parent":"","_menu_item_object":"","_menu_item_object_id":"","_menu_item_target":"","_menu_item_type":"","_menu_item_url":"","_menu_item_xfn":"","_navis_media_can_distribute":"","_navis_media_credit_org":"","_OrganizerOrigin":"","_provider":"","_pum_built_in":"","_pum_default_theme":"","_pum_form_conversion_count":"","_remote_id":"","_remote_name":"","_remote_position":"","_report_frequency":"","_report_reference_dates":"","_send_attempts":"","_site_id":"","_sitemap_exclude":"","_sitemap_frequency":"","_sitemap_priority":"","_source_url":"","_subscription_period":"","_subscription_period_interval":"","_subscription_price":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":"","_template_type":"","_ticket_end_date":"","_ticket_start_date":"","_tribe_aggregator_allow_multiple_organizers":"","_tribe_aggregator_content_type":"","_tribe_aggregator_file":"","_tribe_aggregator_finalized":"","_tribe_aggregator_hash":"","_tribe_aggregator_import_id":"","_tribe_aggregator_import_name":"","_tribe_aggregator_interactive":"","_tribe_aggregator_origin":"","_tribe_aggregator_post_status":"","_tribe_aggregator_preview":"","_tribe_aggregator_source_name":"","_tribe_aggregator_type":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_hide_attendees_list":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_capacity":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":"","_tribe_ticket_version":"","_type":"","_VenueOrigin":"","_wp_attachment_context":"","_wp_attachment_image_alt":"","_wp_font_face_file":"","_wp_old_date":"","_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":"","_yoast_wpseo_focuskeywords":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":"","_yoast_wpseo_keywordsynonyms":"","_yoast_wpseo_primary_block-catalog":"","_yoast_wpseo_primary_category":"","_yoast_wpseo_primary_job_listing_type":"","_yoast_wpseo_primary_nova_retailer":"","_yoast_wpseo_primary_publication":"","_yoast_wpseo_primary_tribe_events_cat":"","_yoast_wpseo_videositemap-duration":"","_yoast_wpseo_videositemap-rating":"","_menu_item_classes":[],"_tribe_modified_fields":[],"_wp_attachment_backup_sizes":[],"_wp_suggested_privacy_policy_content":[],"_yoast_post_redirect_info":[],"_yoast_wpseo_video_meta":[],"activation_date":"","archive_insertion_is_repeating":"","archive_insertion_posts_count":"","article_feature_media":"","article_feature_type":"","article_main_image_caption":"","article_media_icon":"","article_template":"","author_byline":"Mariska Spoormaker","background_color":"","block_editor":"","byline":"","cmplz_hide_cookiebanner":"","competition_end_date":"","contact_advertise_email":"","contact_advertise_phone":"","contact_editorial_email":"","contact_general_email":"","contact_general_phone":"","contact_office_hours":"","contact_physical_address":"","enabled":"","featured_image_custom_caption":"","featured_video_url":"","fields":"","font_body":"","font_header":"","frequency":"","headline":"","hide_border":"","icon":"","is_wp_suggestion":"","issuu_download_url":"","issuu_embed_url":"","language_version_url":"","large_border":"","name":"","nm_contact_name":"","nm_contact_number":"","nm_date_lost":"","no_overlay_background":"","node-url":"","obituary_born_date":"","obituary_died_date":"","obituary_memoriam_text":"","origin":"","overlay_color":"","overlay_opacity":"","overlay_size":"","placement":"","plural_label":"","post_author":"","post_id":"","post_language":"en","secret-key":"","sponsored_utm_campaign":"","sponsored_utm_content":"","sponsored_utm_medium":"","sponsored_utm_source":"","sponsored_utm_term":"","start_date":"","utm_suppression":"","video_embed_url":"","wp_pattern_sync_status":"","data_version":[],"enclosure":[],"pongrass_image":[],"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_newspack_byline_active":false,"_newspack_byline":"","newspack_content_restriction_is_exempt":false,"scaip_prevent_shortcode_addition":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"newspack_spnsrs_tax":[],"publication":[],"class_list":["post-49630","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.8 (Yoast SEO v27.8) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus | UD Express (Uitenhage)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"AS jy een van die Suid-Afrikaanse burgers is wat die Addo-olifant Nasionale Park in Sanparke se gratis-toegang week (16 tot 20 November) gaan besoek, moet jy \u2019n spesiale oog oophou vir di\u00e9 park se leeus en hi\u00ebna\u2019s.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"UD Express (Uitenhage)\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/PEExpress1\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-12T07:23:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-21T06:33:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mariska Spoormaker\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@EP_Media24\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@EP_Media24\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"UD Express\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"UD Express\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e204c6259f59eee600a8578c6fc1f4d6\"},\"headline\":\"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus\",\"datePublished\":\"2020-11-12T07:23:27+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-21T06:33:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/\"},\"wordCount\":697,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/cdn.24.co.za\\\/files\\\/Cms\\\/General\\\/d\\\/9462\\\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg\",\"articleSection\":[\"News\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2020\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/\",\"name\":\"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus | UD Express (Uitenhage)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/cdn.24.co.za\\\/files\\\/Cms\\\/General\\\/d\\\/9462\\\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-12T07:23:27+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-21T06:33:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/cdn.24.co.za\\\/files\\\/Cms\\\/General\\\/d\\\/9462\\\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/cdn.24.co.za\\\/files\\\/Cms\\\/General\\\/d\\\/9462\\\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"News\",\"item\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/news\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/\",\"name\":\"UD Express\",\"description\":\"To Inform, Engage and Empower Local Communities\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#organization\",\"name\":\"UD Express\",\"url\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/uitenhage-despatch-site-icon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/uitenhage-despatch-site-icon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"UD Express\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/PEExpress1\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/EP_Media24\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/express_newspapers\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@expressonline3000\\\/videos\"],\"description\":\"UD Express has been the eyes, ears, and voice of the Kariega (formerly Uitenhage) and Despatch communities since 1971, making it the oldest single-title free sheet in South Africa. Established with the goal of keeping our community informed, we have grown into one of the most trusted local news sources in the region, with 30,000 free copies delivered mostly door to door across Kariega, Despatch, and surrounding areas every week.\",\"email\":\"udexpress@novusmedia.co.za\",\"telephone\":\"0+2719925650\",\"legalName\":\"Novus Media (Pty) Ltd\",\"foundingDate\":\"2025-01-01\",\"vatID\":\"4100318916\",\"taxID\":\"2000\\\/018234\\\/07\",\"numberOfEmployees\":{\"@type\":\"QuantitativeValue\",\"minValue\":\"51\",\"maxValue\":\"200\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e204c6259f59eee600a8578c6fc1f4d6\",\"name\":\"UD Express\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4337d3a25ac3ba8455c9939374a81adbc30eb5033a750ee59190cfb8f29e6d5d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4337d3a25ac3ba8455c9939374a81adbc30eb5033a750ee59190cfb8f29e6d5d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4337d3a25ac3ba8455c9939374a81adbc30eb5033a750ee59190cfb8f29e6d5d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"UD Express\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/novanews.co.za\\\/udexpress\\\/author\\\/udexpress\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus | UD Express (Uitenhage)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus","og_description":"AS jy een van die Suid-Afrikaanse burgers is wat die Addo-olifant Nasionale Park in Sanparke se gratis-toegang week (16 tot 20 November) gaan besoek, moet jy \u2019n spesiale oog oophou vir di\u00e9 park se leeus en hi\u00ebna\u2019s.","og_url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/","og_site_name":"UD Express (Uitenhage)","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/PEExpress1\/","article_published_time":"2020-11-12T07:23:27+00:00","article_modified_time":"2025-03-21T06:33:18+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Mariska Spoormaker","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@EP_Media24","twitter_site":"@EP_Media24","twitter_misc":{"Written by":"UD Express","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/"},"author":{"name":"UD Express","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#\/schema\/person\/e204c6259f59eee600a8578c6fc1f4d6"},"headline":"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus","datePublished":"2020-11-12T07:23:27+00:00","dateModified":"2025-03-21T06:33:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/"},"wordCount":697,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg","articleSection":["News"],"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#respond"]}],"copyrightYear":"2020","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/","url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/","name":"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus | UD Express (Uitenhage)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg","datePublished":"2020-11-12T07:23:27+00:00","dateModified":"2025-03-21T06:33:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg","contentUrl":"https:\/\/cdn.24.co.za\/files\/Cms\/General\/d\/9462\/881ac1a62f5a4ce3b13010901f9b56a9.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/die-groter-storie-agter-die-klein-getal-leeus-20201111-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"News","item":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Die groter storie agter die \u2018klein\u2019 getal leeus"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#website","url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/","name":"UD Express","description":"To Inform, Engage and Empower Local Communities","publisher":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#organization","name":"UD Express","url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/uitenhage-despatch-site-icon.png","contentUrl":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/uitenhage-despatch-site-icon.png","width":512,"height":512,"caption":"UD Express"},"image":{"@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/PEExpress1\/","https:\/\/x.com\/EP_Media24","https:\/\/www.instagram.com\/express_newspapers\/","https:\/\/www.youtube.com\/@expressonline3000\/videos"],"description":"UD Express has been the eyes, ears, and voice of the Kariega (formerly Uitenhage) and Despatch communities since 1971, making it the oldest single-title free sheet in South Africa. Established with the goal of keeping our community informed, we have grown into one of the most trusted local news sources in the region, with 30,000 free copies delivered mostly door to door across Kariega, Despatch, and surrounding areas every week.","email":"udexpress@novusmedia.co.za","telephone":"0+2719925650","legalName":"Novus Media (Pty) Ltd","foundingDate":"2025-01-01","vatID":"4100318916","taxID":"2000\/018234\/07","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","minValue":"51","maxValue":"200"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/#\/schema\/person\/e204c6259f59eee600a8578c6fc1f4d6","name":"UD Express","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4337d3a25ac3ba8455c9939374a81adbc30eb5033a750ee59190cfb8f29e6d5d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4337d3a25ac3ba8455c9939374a81adbc30eb5033a750ee59190cfb8f29e6d5d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4337d3a25ac3ba8455c9939374a81adbc30eb5033a750ee59190cfb8f29e6d5d?s=96&d=mm&r=g","caption":"UD Express"},"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/author\/udexpress\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":54156,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/hier-word-suurstof-gemaak-20180718-2\/","url_meta":{"origin":49630,"position":0},"title":"\u2018Hi\u00e9r word suurstof gemaak&#8230;\u2019","author":"UD Express","date":"19 July 2018","format":false,"excerpt":"Deur immergroen klowe, verby boomryke berghange en fynbosveld tot by die woenstynagtige Noorsveldvlakte by die Darlington\u00ad-dam . . . d\u00edt alles bied die Bedrogfontein 4x4-roete, skryf Mariska Spoormaker nadat sy en vriende dit gaan aanpak het.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/feb79f13afcd45daaccc33d10dbe6bc0.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/feb79f13afcd45daaccc33d10dbe6bc0.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/feb79f13afcd45daaccc33d10dbe6bc0.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/feb79f13afcd45daaccc33d10dbe6bc0.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":48174,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wel-en-wee-van-wereldberoemde-wegloperleeu-20210929-2\/","url_meta":{"origin":49630,"position":1},"title":"Wel en we\u00eb van w\u00eareldberoemde wegloperleeu","author":"UD Express","date":"30 September 2021","format":false,"excerpt":"\u2019n Mens moenie die fout maak om altyd net sprokies in storieboeke te gaan soek nie, want hier op Suid-Afrikaanse bodem kry jy die mooi-ste lewende sprokie \u2013 en d\u00edt is die verhaal van Sylvester, die w\u00eareldberoemde wegloperleeu uit die Karoo Park wat in die Kuzuko-wildreservaat hervestig is.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":54033,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/veldwagter-trots-om-natuurerfenis-te-beskerm-20180808-2\/","url_meta":{"origin":49630,"position":2},"title":"Veldwagter trots om natuurerfenis te beskerm","author":"UD Express","date":"9 August 2018","format":false,"excerpt":"VELDWAGTER Clive Hendricks (35) is vir die afgelope 14 jaar deel van die span wat omsien na die veiligheid van wilde diere in Addo-olifant Nasionale Park. Hy s\u00ea dis vir hom soos \u2019n droom, nie \u2019n werk nie, want hy weet hy beskerm \u2019n natuurerfenis wat","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/0850b1c33bc047b397be1e4d5b6dc9e3.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/0850b1c33bc047b397be1e4d5b6dc9e3.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/0850b1c33bc047b397be1e4d5b6dc9e3.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/0850b1c33bc047b397be1e4d5b6dc9e3.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":46796,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/addo-park-groet-n-groot-man-20220803-2\/","url_meta":{"origin":49630,"position":3},"title":"Addo-park groet \u2019n groot man n\u00e1 39 jaar","author":"UD Express","date":"5 August 2022","format":false,"excerpt":"\u2019n Passie vir sy werk en \u2019n liefde vir die natuur het Gibson Mthambo 39 jaar lank net sy beste laat gee by Addo.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/19e31ff556124eacbdf48a2511110262.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/19e31ff556124eacbdf48a2511110262.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/19e31ff556124eacbdf48a2511110262.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/19e31ff556124eacbdf48a2511110262.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":48252,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/addo-markdag-gehou-om-uitkoms-te-bied-20210908-2\/","url_meta":{"origin":49630,"position":4},"title":"Addo Markdag gehou om uitkoms te bied","author":"UD Express","date":"9 September 2021","format":false,"excerpt":"DIE volgende gewilde Addo Markdag word op Saterdag, 2 Oktober by Elephant House se Wine Bar langs die R335-pad in Addo gehou.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":48695,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/buitelugmark-op-addo-gehou-20210609-2\/","url_meta":{"origin":49630,"position":5},"title":"Buitelugmark op Addo gehou","author":"UD Express","date":"10 June 2021","format":false,"excerpt":"Helga Vermaak van \u2019n gastehuis naby Addo-olifantpark het re\u00eblings begin tref om \u2019n buitelugmark te hou om werkers in die toerismebedryf te ondersteun...","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"distributor_meta":false,"distributor_terms":false,"distributor_media":false,"distributor_original_site_name":"UD Express (Uitenhage)","distributor_original_site_url":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress","push-errors":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49630"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49630\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49630"},{"taxonomy":"newspack_spnsrs_tax","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/newspack_spnsrs_tax?post=49630"},{"taxonomy":"publication","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/udexpress\/wp-json\/wp\/v2\/publication?post=49630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}