{"id":97827,"date":"2023-05-17T10:00:43","date_gmt":"2023-05-17T08:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=97827"},"modified":"2023-05-17T10:07:50","modified_gmt":"2023-05-17T08:07:50","slug":"wat-om-te-doen-as-jou-kind-nie-maats-het-nie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/wat-om-te-doen-as-jou-kind-nie-maats-het-nie\/","title":{"rendered":"Wat om te doen as jou kind nie maats het nie"},"content":{"rendered":"

Wat om te doen as jou kind nie maats het nie deur Anys Rossouw. Hooffoto: iStock\/fizkes<\/a><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ek het nie maatjies nie<\/h4>\n

Werner* vertel hoe hy pouses in die ry voor die snoepie inval: \u201cNet sodat almal nie moet sien dat ek weer alleen is nie. Later is ek amper voor en dan maak ek of ek wil badkamer toe gaan. Dis vir my sleg – dit voel of ek alleen op die w\u00eareld is. As die mediasentrum oop is, blaai ek maar daar deur boeke. Ek het al probeer om met kinders te speel. Maar hulle wil nie met my speel of praat nie. Hulle loop sommer net weg. Ek wens ek hoef nie skool toe te gaan nie.\u201d<\/p>\n

Kommunikasietegnologie het dit vir ons moontlik gemaak om enige tyd met enigiemand op enige plek in die w\u00eareld te praat. Maar op \u2019n ander vlak het dit niks gehelp om die afstand tussen mense af te breek nie. Soveel mense beleef \u2019n hartverskeurende alleenheid en sosiale isolasie, smag na kontak met ander, na nabyheid, begrip en vertedering.<\/p>\n

Lees ook: Dis hoekom kinders meer tyd moet kry om te speel<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Die ergste is dat dit nie net volwassenes is wie se sosiale behoeftes nie in hul sosiale verhoudings bevredig word nie. Ons kinders kry net so swaar. En net soos mense deur die eeue in moeilike, gevaarlike of ongemaklike omstandighede opgetree het, reageer die kind wat sosiale interaksie moeilik beleef, ook deur te veg of te vlug.<\/p>\n

Kies hy vlug, is die kind stil, teruggetrokke en probeer so ver moontlik onsigbaar wees. In die klas s\u00ea hulle selde iets en doen hul bes om nie die aandag op hulle te vestig nie. Hulle vermy situasies wat sosiale interaksie vereis, soos kampe, partytjies, groepwerk of sport. Hulle verdiep hulle liewer in aktiwiteite wat jy alleen kan doen, soos musiek maak of luister, lees, of selfs onsinnighede soos om heeldag televisie te kyk of rekenaar te speel.<\/p>\n

Hul rekenaars raak hul enigste vriende. Hulle word baie individualisties en vir ander kinders al hoe vreemder, wat dit vir hulle nog moeiliker maak om uit die stil, eensame web te ontsnap. Sulke kinders, \u00e9n hul ouers, rasionaliseer dikwels die situasie deur te s\u00ea dat hulle nie ander mense nodig het nie. Maar heimlik sou hulle dit so graag anders wou h\u00ea.<\/p>\n

Diegene wat kies om te veg, beland in \u2019n nimmereindige spiraal van pogings om hulself te handhaaf en om beter as ander te probeer wees. Weens hul ontoereikende sosiale vermo\u00ebns bemark hulle hulle net te sterk, of hulle is te krities. Hulle besef nie dat hul maats of onderwysers di\u00e9 optrede as verwerping beleef nie en dat dit hulle net ongewilder maak, pleks dat dit die aanvaarding bring waarna hulle so smag. Hulle voel verontreg en te na gekom, glo daar word teen hulle gediskrimineer: \u201cNet die gewilde kinders, die koel groep, di\u00e9 wie se ouers betrokke is, word altyd vir die spanne of die leerderraad gekies.\u201d<\/p>\n

Lees ook: Wanneer meisies mekaar boelie<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Sommige kinders het gewoon net nie sosiale sensitiwiteit aangeleer nie. Hulle is so op hulself ingestel dat hulle min begrip vir ander se behoeftes en gevoelens het. Hulle weet nie wanneer om te luister en wanneer om te praat nie, of hoe om op ander se optrede en woorde te reageer nie.<\/p>\n

Jy moet \u2019n situasie en mense kan lees om te weet wanneer om wat op watter manier te s\u00ea. Daarby moet jy by sosiale re\u00ebls en konvensies hou as jy nie gereeld op ander se tone met uitlatings soos die volgende wil trap nie: \u201cJou bobbejaan, hoe kan jy so onnosel wees? Dis \u2019n belaglike redenasie! Bly jy liewer hier uit.\u201d<\/p>\n

\u2019n Paar jaar later kan di\u00e9 houding vir sulke kinders \u2019n huwelik, \u2019n groot kontrak of hul werk kos. Hul sosiale onsensitiwiteit lei daartoe dat hulle nie weet hoe om vriende te maak, \u2019n verhouding te laat gedy en vreugde uit \u2019n vriendskap te put nie. Hulle verstaan nie die fyn balans tussen gee en ontvang nie.<\/p>\n

Mari\u00ebtte* is in graad 8 en het haar sosiaal heeltemal onttrek en in musiek en lees verdiep. Sy speel vir ure klavier en lees boeke waarvoor min volwassenes kans sien. Sy het \u2019n woordeskat en algemene kennis wat skrik vir niks. \u201cEk stel net nie in die ander meisies se oppervlakkigheid belang nie. Ons het niks om oor te praat nie. Ek kan nie saampraat oor seuns, of oor wie op watter partytjie wat gedoen het nie. Ek word in elk geval nie genooi nie – nie dat ek sal gaan as hulle my nooi nie. Hulle lag nie vir my grappe nie.<\/p>\n

Lees ook: Word jou kind geboelie?<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cMaar dis tog sleg as niemand my vra om saam met hulle aan \u2019n taak te werk nie. En as hulle my kies en dis \u2019n moeilike taak, misbruik hulle my en laat my alles alleen doen. En as ek iets s\u00ea, dink hulle ek probeer af-show<\/em> en wys ek is beter as hulle. Dan spot hulle my met aanmerkings soos, \u201cJuffrou Verantwoordelik,\u201d of \u201cJa, sy dink mos sy weet altyd alles,\u201d of \u201cSy kruip weer gat\u201d. Ek voel afgesny van almal. Ek wil graag maats h\u00ea, maar nie soos hulle wees nie.\u201d<\/p>\n

As kinders soos Mari\u00ebtte begrip vir haar maats se w\u00eareld wil ontwikkel en haar verhouding met hulle wil verbeter, sal sy die volgende sosiale vaardighede moet ontwikkel: samewerking met ander, empatie, konflikhantering, emosionele beheer en luistervaardighede.<\/p>\n

Lees ook: Hoekom stories lees goed vir jou en jou kind is<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ontwikkel (\u00e9n oefen) sosiale vaardighede<\/h4>\n

Sosiale vaardighede moet net soos gimnastiek, \u2019n taal, musiek, wiskunde of sportvaardighede aangeleer, ontwikkel en geoefen word. Vir sommige kom dit makliker, maar jy word nie daarmee gebore nie. Net soos met sport voel jy die gemaklikste op jou tuisveld – dit is daar waar die jy die vaardighede aanleer en inoefen. Onder druk is dit altyd moeiliker om vaardig op te tree, maar as jy \u2019n bepaalde gedragspatroon in veilige omstandighede ingeoefen het, kan jy dit later op ander plekke en selfs onder druk met vaardigheid doen.<\/p>\n

Maar as \u2019n kind se tuisveld, sy ouerhuis, \u2019n slagveld van verhoudingsprobleme is, is dit baie moeilik om di\u00e9 vaardighede te ontwikkel. Die gebrek aan veiligheid laat die kind ook tuis onttrek en maak dit baie moeilik om sosiale optrede te oefen.<\/p>\n

Die genade is dat sosiale vaardighede verbeter en aangeleer kan word. Jy kan die respek kry waarna jy smag deur ander te respekteer. Jy kan ander se belangstelling, liefde, aanvaarding en begrip kry – al wat jy hoef te doen, is om dieselfde vir hulle te gee.<\/p>\n

Net soos \u2019n kreatiewe mens homself eers beleef as \u2019n ware kunstenaar sodra hy skilder of musiek maak, so kan jy baie liefde h\u00ea, maar dit eers ervaar as jy liefhet en die liefde gee.
\n*Skuilname is gebruik en verhale is met betrokkenes se goedkeuring vertel.<\/p>\n

Lees ook: Leer jou dogter om gemaklik in haar eie lyf te wees<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Waarom sukkel kinders sosiaal?<\/h4>\n