{"id":93606,"date":"2025-04-02T14:59:08","date_gmt":"2025-04-02T12:59:08","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=93606"},"modified":"2025-04-02T15:22:57","modified_gmt":"2025-04-02T13:22:57","slug":"sensitiwiteit-n-gawe-n-vloek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/sensitiwiteit-n-gawe-n-vloek\/","title":{"rendered":"Sensitiwiteit: \u2019n Gawe of \u2019n vloek?"},"content":{"rendered":"

Deur Anys Rossouw. Foto: Pexels<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Sensitiewe mense<\/strong> het die gawe van \u2019n sagte gees en \u2019n fyn aanvoeling en deernis vir mense, diere, die omgewing en estetika. Hul beleef, gee, leef en het die vermo\u00eb om met intensiteit lief te h\u00ea. Hul trane vloei maklik oor die mooi of oor die hartseer van die lewe. Hulle is jammer vir en het deernis met die gebrokenes. Hulle hoor reeds as kinders dikwels: \u201cDis nie so erg nie, dis regtig nie nodig om so te oorreageer nie – kom net daaroor. Jy sal net taaier moet word, die lewe is nie maklik nie.\u201d<\/p>\n

Dit beteken nie sensitiwiteit is \u2019n swakheid nie. Inteendeel, dis juis die vermo\u00eb om werklik fyn en intu\u00eftief te kan voel, empatie te h\u00ea en met passie kreatief te kan wees. Sensitiewe mense ervaar groter plesier in die klein dingetjies – kos, die natuur, die kunste.<\/p>\n

Hulle smag na outentieke, diep betekenisvolle ervarings en verhoudings. Hulle verwag respek, eerlikheid en om presies te weet waar hulle met mense in verhoudings staan. As hulle jou vertrou, gee hulle hul eerlike self met egtheid en warmte maar dubbel-boodskappe, manipulasie en onsekerhede vreet hulle op. Hulle hou mense fyn dop en lees dikwels baie en selfs te veel in ander se woorde, stemtoon en lyftaal, en indien hulle ervaar dat jy hulle verlo\u00ebn, verwerp, verneder of minderwaardig laat voel, sal hulle die verhouding be\u00ebindig. Dis vir hulle \u2019n baie pynlike ervaring en hulle sal weke en maande lank worstel met intense emosies wat wissel tussen skuldgevoelens, wrokkigheid en hartseer. Maar hulle kan nie leef met situasies wat hulle as bedreigend beleef nie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sensitiewe mense het die gawe van \u2019n sagte gees en \u2019n fyn aanvoeling en deernis vir mense, diere, die omgewing en estetika<\/em><\/h4>\n

 <\/p>\n

Hoogs sensitiewe mense is dikwels weerlose, gemartelde siele wat swaar dra aan die gebrokenheid van die w\u00eareld. Hulle beleef ander soms as wreed, ongenaakbaar en bar en voel maklik uitgebuit, gewond en te na gekom. Onskuldige of gewoon onnadenkende opmerkings sal as kwetsend, verwytend en onsensitief ervaar word. Ander mense kan weer glad nie verstaan hoe iemand so fyngevoelig kan wees en \u2019n bohaai oor \u2019n grappie of onskuldige opmerking kan maak nie. Dis belangrik om te besef dat wanneer \u2019n sensitiewe mens daardie selfde opmerking sou maak, dit met die intensie sou wees om iemand te wond of te verkleineer.<\/p>\n

Hul senuwee-eindpunte is prikkelbaar, hul vel letterlik en figuurlik dunner en daarom is hoogs sensitiewe mense hipersensitief in die wyse waarop hulle sensoriese stimuli prosesseer. Sensoriese prosesserings-sensitiwiteit (SPS) is niks anders as \u2019n eienskap van iemand se temperament en menswees nie. Dis geen versteuring of afwyking nie. Hierdie mense is hipersensitief vir eksterne stimuli en prosesseer kognitiewe, fisieke en sosiale stimuli dieper en reageer emosioneel meer reaktief en intens.<\/p>\n

Die navorsingsielkundiges Elaine en Arthur Aron het bevind dat 15% tot 20% van die bevolking sensories prosesseringsensitief is en dat hulle sensoriese data dieper prosesseer vanwe\u00eb die aard van hul sentrale senuweestelsel. Hulle het \u2019n ho\u00ebr respons op stimuli soos pyn, honger, harde geluide en skerp ligte, asook vir stimulante soos kafe\u00efen wat hulle boonop baie makliker oorstimuleer. Hulle reageer meer intens en dikwels stadiger omdat die verwerkingsproses daarvan hulle langer neem. Hulle sal daarom dikwels versigtiger wees om risiko\u2019s te neem. Omdat hulle makliker deur eksterne stimuli oorweldig word, ervaar hulle makliker stres, angstigheid en depressie wat tot slaap- en gesondheidsprobleme kan lei. Sulke mense het boonop dikwels \u2019n fyner aanvoeling vir die estetiese – die skone dinge van die lewe laat hulle beter voel en maak hulle oop en toeganklik.<\/p>\n

Lees ook:\u00a0Vier die lewe! Drie vroue vertel hoe, en waarom, dit nodig is<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Hul senuwee-eindpunte is prikkelbaar, hul vel letterlik en figuurlik dunner en daarom is hoogs sensitiewe mense hipersensitief in die wyse waarop hulle sensoriese stimuli prosesseer<\/em><\/h4>\n

 <\/p>\n

Madeleine* s\u00ea: \u201cMy lewe lank beskuldig almal my dat ek \u2019n berg van \u2019n molshoop maak. Mense verstaan my nie. Ek moes gereeld hoor dat ek oorreageer, parano\u00efes is en my dinge verbeel. Ek moet leer om nie so emosioneel te wees nie, nie alles so te ontleed nie. Ek het regtig gevoel daar is fout met my. Wat blykbaar vir ander kleinighede is, soos die voortdurende eise wat aan jou gestel word, \u2019n oorvol skedule en \u2019n raserige omgewing, is vir my een te veel en mergel my uit. Ek probeer om gaaf en sensitief teenoor ander te wees maar dit bly voel asof ander sonder rede op my trap. In \u2019n desperate poging om te oorleef, het ek my met verloop van tyd al hoe meer onttrek en mure om my gebou.\u201d<\/p>\n

Ander mense se goedbedoelde pogings om sensitiewe mense te help, het dikwels juis die teenoorgestelde uitwerking. Hulle beleef jou optrede as kritiek en verwerping – hulle glo dat ander nie werklik omgee nie en hulle eintlik as minderwaardig en ontoereikend beskou. Dit verhoog hul stres, verminder hul selfvertroue en steel hul geluk.<\/p>\n

Johan* vertel: \u201cMy vrou is \u2019n moeilike, oorsensitiewe mens. Dit voel of ek heeltyd op eiers loop. Sy ervaar alles as kritiek. Ek mag nie van haar verskil nie, want dan hoor ek haar nie en wil net my sin h\u00ea. Ek word voortdurend daarvan beskuldig dat ek nie omgee nie – ek het immers die aanvoeling en sensitiwiteit van \u2019n vis! Kyk ek televisie, is dit te hard. Die huis is deurmekaar – alles moet silwerskoon en pynlik netjies wees. As ek nie dadelik haar teksboodskap antwoord nie, is dit \u2019n krisis. Raas ek met die kinders, of praat ek net ernstig met hulle, skree ek. As ek met haar oor iets wil praat, is die tyd nie reg nie. Sy reageer met ontsteltenis en woede op die kleinste goedjies.\u201d<\/p>\n

Lees ook:\u00a0Stres: Gee aandag aan jou liggaam se waarskuwingstekens<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Hoe om sensitiewe mense te hanteer<\/h4>\n

Aanvaar en hanteer hulle met deernis en nie met oordeel nie. Hul reaksies word immers bepaal deur \u2019n sentrale senuweestelsel wat anders as joune is.<\/p>\n

 <\/p>\n