{"id":7771,"date":"2023-06-21T16:52:00","date_gmt":"2023-06-21T14:52:00","guid":{"rendered":"http:\/\/rooirose.dvlp.site\/tegnologie-redding-of-ondergang\/"},"modified":"2023-06-21T16:54:05","modified_gmt":"2023-06-21T14:54:05","slug":"tegnologie-jou-kind-se-redding-of-ondergang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/tegnologie-jou-kind-se-redding-of-ondergang\/","title":{"rendered":"Tegnologie: jou kind se redding of ondergang?"},"content":{"rendered":"

Tegnologie: jou kind se redding of ondergang? deur Anet Schoeman<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Die twee- of driejarige op haar ma se skoot by die tafel langsaan huil droewig. Die ma sug, neem haar slimfoon by die ouer sussie en druk dit in die kleintjie se handjies. Sy stop in die middel van \u2019n hartverskeurende snik. Ek kyk verstom hoe sy behendig oor die skerm vee en druk om by haar speletjie uit te kom. Tye het verander en hedendaagse kinders se tegnologiese verwysingsraamwerk verskil hemelsbreed van di\u00e9 van kinders van selfs \u2019n dekade gelede.\u00a0Prof. Jannie Ferreira, voormalige hoof van die departement optometrie aan die Universiteit van Johannesburg, noem di\u00e9 kinders die Z-generasie<\/strong><\/span>: kinders wat n\u00e1 2000 gebore is en heel gepas die tegnologieboorlinge genoem word.<\/p>\n

Daar is wonderlike voordele aan tegnologie, maar hy waarsku dat kinders wat te veel tyd op tablette en selfone deurbring, fisiek agter kan raak en leer- en sigprobleme kan ontwikkel.\u00a0\u201cIn Amerika is daar selfs kenners wat \u2019n algehele verbod op die gebruik van tegnologie by kinders onder twaalf bepleit omdat hulle meen dit benadeel breinontwikkeling.\u201d<\/p>\n

Prof. Ferreira glo rekenaarvaardigheid is \u2019n basiese vereiste, maar die uitdaging is om die gebruik verantwoordelik te bestuur. Ouers span skerms maklik as \u2019n geduldige babawagter in, maar baie glo ook dat tegnologiese vertroudheid kinders \u2019n my kind voordeel gee.<\/p>\n

\u201cDie gebruik van rekenaars, tablette en selfone is nie \u2019n probleem nie, dis die oormatige en onoordeelkundige gebruik daarvan wat tot \u2019n reeks probleme en frustrasies kan bydra.\u201d Prof. Ferreira s\u00ea die skoolstelsel verander en meer handboeke en leermateriaal word op tablette gelaai, maar dis belangrik dat skole daarvoor vergoed en ook fokus op aktiwiteite wat kinders fisiek sal ontwikkel en die effek van tegnologie balanseer.\u00a0\u201cSpeel is veel meer as net speletjies. As ons \u2018speel\u2019 verloor, verloor ons hierdie generasie.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/div>\n
<\/div>\n

Visuele probleme<\/h4>\n

Hy kom in sy optometriepraktyk al meer kinders onder 13 met sigprobleme te\u00eb, en daar is veral \u2019n toename in bysiendheid. Hy is ook bekommerd oor die toename in skeelheid by kinders onder drie jaar.\u00a0\u201cDie jong kind se visuele stelsel is nog nie ten volle ontwikkel nie en as hulle op \u2019n vroe\u00eb ouderdom te veel blootstelling aan tablette en selfone het, raak dit die manier waarop die oog fokus. Die visuele stelsel is nie in staat om die oormatige nabyheid op so \u2019n vroe\u00eb ouderdom te verwerk nie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Aandagafleibaarheid<\/h4>\n

\u201cNavorsing toon dat vyf uit tien kinders teen tien bysiende kan wees, en teen 16 kan agt uit tien kinders bysiende wees. Kinders, veral seuntjies reageer anders op die oogspanning, en dit kan daartoe lei dat hulle naby-take soos lees en skryf vermy. Hierdie kinders word maklik as disleksies en aandagafleibaar geklassifiseer, terwyl dit in baie gevalle net hul frustrasie met volgehoue naby-werk weerspie\u00ebl.<\/p>\n

\u201cIn my dae op skool, in die jare sestig, was daar gewoonlik nie meer as drie kinders in die skool wat bril gedra het nie. Nou is daar tien kinders in elke klas.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Toename in skeelheid<\/h4>\n

Skeelheid is veral \u2019n risiko vir kinders met onderliggende versiendheid. Omdat die oog oormatige fokuskrag nodig het om heeltyd naby op \u2019n skerm te fokus kan die oog skeef draai en skeelheid veroorsaak.\u00a0Die probleem kan behandel word, maar ouers moet dadelik hulp kry wanneer dit gebeur, want dit veroorsaak dubbelvisie en die brein sny later die oog uit wat skeef trek. Die oog word dan lui en funksioneer nie voldoende nie, wat sig aantas.\u00a0Hy s\u00ea kinders se visuele motoriese vaardighede (dus oog-hand-en-lyf-ko\u00f6rdinasie, visuele konsentrasie en aanpasbaarheid) word ook belemmer as kinders te veel tyd deurbring met hul o\u00eb gefokus op naby skerms soos slimfone en tablette.<\/p>\n

 <\/p>\n

Skoolprobleme<\/h4>\n

Dit kan meebring dat kinders sukkel om werk van die swartbord af te skryf, en ook nie duidelik en binne die lyntjies kan skryf nie. Hulle sukkel om geskrewe take betyds af te handel omdat hul vaardigheid swak is. Hulle vermy dit om te lees omdat hul o\u00eb maklik moeg word en hulle as gevolg hiervan hoofpyn kry.<\/p>\n

\u201c\u2019n Mens kan nie meer sondermeer aanvaar dat kinders motoriese blootstelling kry en al hul spiere ontwikkel nie. En onthou, breinontwikkeling is afhanklik van motoriese ontwikkeling,\u201d s\u00ea prof. Ferreira.\u00a0Ons omstandighede is nou anders en baie kinders speel nie meer soos voorheen buite nie. Skole bied ook nie meer liggaamsoefening aan nie. \u201cMaar daar moet \u2019n toegewyde fokus wees om kinders weer aan die speel te kry.\u201d<\/p>\n

Van prof. Ferreira se navorsing sluit leer- en leesprobleem in, en hy s\u00ea kinders wat vroeg in hul lewe nie genoeg fisieke oefening gekry het nie, kan akademies sukkel. Fisieke geletterdheid sluit ratsheid, spoed, ko\u00f6rdinasie en balans in.\u00a0\u201cKinders wat nie fisiek geletterd is nie, sal sukkel om numeries en leesgeletterd te wees en kan as \u2019n kind met \u2019n leergestremdheid beskou word.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Skerms is tweedimensieel<\/h4>\n

Die meeste ma\u2019s onthou seker die legkaartbal van Tupperware. Twee helftes in rooi en blou wat uitmekaargehaal kan word en tien vorms wat in hul ooreenstemmende gaatjies moet pas. Prof. Ferreira beskou dit steeds as \u2019n voortreflike speelding.<\/p>\n

\u201cDis \u2019n klassieke voorbeeld van \u2019n leerervaring wat \u2019n skerm nie kan vervang nie. Daar is dalk skermspeletjies wat presies dieselfde doen, maar die waarde vir die kind l\u00ea daarin dat hy dit motories in drie dimensies moet doen. Ons skeep driedimensionele leerervarings by kinders af.\u201d<\/p>\n

Hy s\u00ea dis belangrik dat \u2019n kind al sy sintuie (sig, gehoor, tas, smaak en reuk) vir leer gebruik. Kinders moet die blokkies kan vashou en selfs in hul mond sit om \u2019n ryk leerervaring te kry.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n

 <\/p>\n

Wat kan jy doen?<\/h4>\n