{"id":58170,"date":"2023-08-31T15:37:50","date_gmt":"2023-08-31T13:37:50","guid":{"rendered":"http:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=58170"},"modified":"2023-08-31T15:43:16","modified_gmt":"2023-08-31T13:43:16","slug":"hoekom-vroue-makliker-verslaaf-raak-aan-pynpille","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/hoekom-vroue-makliker-verslaaf-raak-aan-pynpille\/","title":{"rendered":"Hoekom vroue makliker verslaaf raak aan pynpille"},"content":{"rendered":"

Hoe op aarde raak mens verslaaf aan iets so algemeen en skadeloos soos pynpille? Oud-kollega Susan is een van 36 miljoen mense w\u00eareldwyd wat in die slaggate van pynpil-afhanklikheid vasgeval het.<\/p>\n

 <\/p>\n

Hoe ek van pynpille afhanklik geraak het<\/h4>\n

\u201cDit gebeur stadig. As ek nou terugdink, glo ek dit het met stres begin. Ons het aan die begin van ons getroude lewe met min geld oor die weg moes kom. Ek het ekstra ure begin werk en ook met honde begin teel. Toe raak ek swanger en begin ek stres oor wat as ek ophou werk. En toe verloor ek die baba, wat my erg gevang het. Ek het gereeld begin om hoofpyne te kry. En daarvoor mag ek sekerlik \u2019n pynpil drink, het ek gereken. Kort voor lank het ek byna elke dag \u2019n hoofpyn gehad, en byna elke dag \u2019n hoofpynpil gedrink. Toe werk dit nie meer so goed nie en ek het soms twee pille begin drink. Soms, as ek baie moes konsentreer, wou ek die hoofpyn vinniger wegkry, dan het ek drie pille gedrink. Ek het ook met tye sleg geslaap, en dan raak ek verder agter met my werk. Ek m\u00f3\u00e9s hoofpynne voorkom.<\/p>\n

So gebeur dit dat ek nooit sonder pynpille kan wees nie. Ek het begin sorg dat ek altyd twee pakkies pynpille by my het \u2013 een in my handsak en een by die werk. Die pille het al te gou opgeraak en so het ek begin pynpille koop elke keer wanneer ek verby \u2019n apteek stap. Later het ek elke keer as ek by die dokter was gevra dat hy tog vir my pynpille ook voorskryf omdat ek sukkel met hoofpyn voor menstruasie. So bekruip dit mens.\u201d<\/p>\n

As Susan se storie net sowel\u00a0jou eie kan wees, is hier nuus vir jou: jy is waarskynlik verslaaf aan mor\ufb01en \u2026 of sterk op pad soontoe.<\/p>\n

Drugwise<\/em>-konsultant vir die SA Farmaseutiese Vereniging, David Bayever, verduidelik dat kode\u00efen n\u00e9t soos mor\ufb01en en hero\u00efen werk.<\/p>\n

\u201cKode\u00efen, mor\ufb01en en hero\u00efen bind op presies dieselfde opo\u00efed-pynreseptors in jou brein. Wanneer hulle beset is, stel jou liggaam dopamien vry wat die pyn stil. Maar dopamien laat jou ook energiek, ontspanne en eufories voel, wat nie te versmaai is terwyl jy olik is nie. Namate jy herstel, het jy nie meer die pynverdowende uitwerking nodig nie, maar jy mis dan die aangename, ontspanne gevoel. Jou brein \u201cweet\u201d hoe om dit terug te kry: dit smag na kode\u00efen.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"gekleurde-pynpille\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Hoe maklik kan jy verslaaf raak?<\/h4>\n

Dit gebeur nie oornag nie, s\u00ea David. \u201cDiegene wat verslaaf raak, gebruik pynpille lank aaneen \u2013 hulle is byvoorbeeld n\u00e1 \u2019n operasie vir langer as drie weke op pynpille, wat lank genoeg is om die brein \u2019n voorkeur vir kode\u00efen te laat ontwikkel.<\/p>\n

\u201cDie probleem kom wanneer hulle ophou sodra die operasiepyn weg is. Pyn is toevallig een van die onttrekkingsimptome wat jy gaan ervaar as jy ophou om kode\u00efen te gebruik. Jou brein s\u00ea dus vir jou: jy het pyn, drink \u2019n pynpil. En drink jy die pynpil, s\u00ea jou brein: sjoe, dit werk goed. Kyk hoe lekker voel jy nou. En so begin die bose kringloop.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Daar is nog \u2019n kwessie: jou gene. Sowat tien jaar gelede is vasgestel dat mense met baie CYP2D6-aktiwiteit kode\u00efen supervinnig verwerk en in reuse-hoeveelhede mor\ufb01en omskakel. Vermoedelik raak hierdie mense makliker as ander aan kode\u00efen verslaaf. Tot 15% van Afrikane is supervinnige metaboliseerders, teenoor slegs 1% Chinese.<\/p>\n

 <\/p>\n

Is afhanklikheid van pynpille \u2019n regte verslawing?<\/h4>\n

Beslis, s\u00ea David. \u201cAl verskil is dat jy kode\u00efen wettig by enige apteek kan koop.\u201d<\/p>\n

Dit is waar, s\u00ea Tertius Cronj\u00e9 van SANCA (SA Nasionale Raad vir Alkoholisme en Afhanklikheid van Verdowingsmiddels). \u201cDie WGO s\u00ea sowat 36 miljoen mense w\u00eareldwyd is verslaaf aan kode\u00efenpynpille. In Suid-Afrika is een uit elke vyf mense op ons staat se dwelmrehabilitasieprogramme aan kode\u00efen verslaaf, meestal saam met \u2019n ander dwelm soos drank of hero\u00efen.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cVir baie is kode\u00efen die intreedwelm, waarna hulle oorskakel na sy ouboetdwelm, hero\u00efen, wat byna dieselfde ding is\u201d<\/em><\/span><\/h4>\n

 <\/p>\n

Dit is skokkend om te dink dat gewone mense soos ek en jy ons breine ontvankliker vir hero\u00efen maak deur doodeenvoudig \u2019n paar pynpille vir iets soos spanningshoofpyn te drink. En so onskuldig en onbepland dwelmslawe kan raak.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"pienk

Foto: Pexels<\/p><\/div>\n

<\/h4>\n

Hoekom dan nie maar pynpille met kode\u00efen heeltemal verbied nie?<\/h4>\n

David verduidelik: \u201cMense verbeel hulle nie net dat kode\u00efen pyn verlig nie. Dit \u00eds uitstekend \u2013 die beste middel op die mark vir pyn, koors en selfs vir die verligting van die simptome van ernstige siektes, soos vigs.<\/p>\n

\u201cKode\u00efen is ook goedkoop. Ons is \u2019n armer, ontwikkelende land. Daarom wil jy dit juis vir mense bekostigbaar maak om na hulself te kan omsien. As ons alle pynpille met kode\u00efen net op voorskrif kan kry, moet mense deur \u2019n dokter werk. Dan raak dit duur vir gewone mense om gewone pyne en skete self te hanteer.<\/p>\n

Dus: ter wille van toeganklikheid moet ons die prys laag hou. Maar so word dit ook \u2019n goedkoop dwelm. Die kwessie moet goed \u00a0bestuur word sodat pynlyers hulp het en potensieel verslaafdes terselfdertyd beskerm word.<\/p>\n

\u201cKode\u00efen is net soos drank: goed en reg op sy tyd. Dis immers net sommige mense wat verslaaf raak. Ons hoef nie pynpille ter wille van die minderheid te verbied nie, maar ons kan ook nie hul belange ignoreer nie.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Watter skade doen pynpille met kode\u00efen?<\/h4>\n

Iets wat so veilig is dat jy dit sonder voorskrif kan kry, en jou boonop kan help ontspan en beter laat slaap, klink so onskadelik soos \u2019n glasie wyn met aandete. Van die jare tagtig af is kode\u00efen as veilig beskou en het dokters dit al hoe makliker vir al hoe langer voorgeskryf \u2013 tot daar opgemerk is dat sterftes weens kode\u00efen toegeneem tot 20\u00a0000 mense elke jaar – net in die VSA.<\/p>\n

Die publiek en selfs dokters onderskat hoe ernstig die verskuilde risiko\u2019s is, verduidelik David.<\/p>\n

\u201cSoos jy al dieper in afhanklikheid inbeweeg, gebruik jy al meer \u2013 en te veel daarvan onderdruk jou asemhalingstelsel. Dit is juis hoekom dit \u2019n uitstekende hoesonderdrukker is. Iewers gebruik jy net-net te veel en hou jy op met asemhaal.\u201d<\/p>\n

Kode\u00efen doen ook ander skades soos:<\/p>\n