Houtskool knars oor papier. Sy kyk na haar Waarnemer agter sy esel. Sy donker o\u00eb volg elke kontoer van haar lyf.\u00a0 Soms huiwer dit, gaan weer terug op die kontoer. Maar sy o\u00eb is vandag anders. Gewoonlik streel dit sag oor haar naaktheid. Vandag is daar \u2019n aggressie in sy houtskool.<\/p>\n
Buite waai die wind onrustig. Sy sou hom wou vra oor gisteraand se uitstalling, maar sy en haar Waarnemer praat nie tydens sessies nie. Net altyd die kopknik by die deur.<\/p>\n
Na daardie eerste dag toe hulle by die koffiewinkel in die museum ontmoet het, het hulle nooit weer gepraat nie. Toe was hulle kunsstudent en kunstenaar. Nou is hulle Waarnemer en Objek.<\/p>\n
“Ken jy Tintoretto se Susannah and the Elders?” het hy haar daardie dag gevra. Sy peinsende blik vanaf sy hoektafel het haar ongemaklik gemaak.<\/p>\n
\u201cEk dink hy was \u2019n\u00a0pervert.\u201d Sy het gewonder of hy ook een is, die man by die tafel.<\/p>\n
\u201cHy was \u2019n\u00a0Barok-skilder. Dis hoe hulle dit gedoen het. Hy was net \u2019n\u00a0waarnemer. Susannah was vir hom \u2019n\u00a0kunsobjek.\u201d<\/p>\n
\u201cEk weet wat \u2019n\u00a0waarnemer is, ek studeer kuns. Maar ek stem nie saam met die konteks van die skildery nie.\u201d<\/p>\n
Sy het haar tablet nader getrek. Haar hande het vererg getik: \u201cThe painting shows Susanna, a young married woman, sitting on the edge of a small pool, preparing to take a bath. She is watched by two elderly men, acquaintances of her husband, who desire her. The lustful elders are depicted in the painting hiding behind a rose trellis in her garden. They are watching and spying on her, trying to find an opportunity to catch her alone in the garden.<\/em>\u201d<\/p>\n Hy het stil na haar gestaar. \u201cDit was een van Tintoretto se meesterwerke.\u201d<\/p>\n Sy het haar serp reg getrek om haar vol borste te bedek, maar hy het dit raakgesien.<\/p>\n \u201cEk wil jou so skilder.\u201d<\/p>\n Sy was kwaad. \u201cJy bedoel ek is vet genoeg om vir \u2019n\u00a0skildery in die Barok-styl te poseer?\u201d<\/p>\n \u201cEk werk aan \u2019n\u00a0uitstalling met Barok-invloede.\u201d<\/p>\n Sy o\u00eb het haar onkant gevang. Dit was asof hy na haar kyk soos Tintoretto na Susannah gekyk het, maar sy het nie die blik van die ouderlinge in sy o\u00eb gesien nie.<\/p>\n \u201cSal jy vir my poseer?\u201d<\/p>\n Daar was \u2019n\u00a0vreemde bevrediging in die manier waarop hy na haar gekyk het. Mans het nog nooit so na haar gekyk nie. Vir mans is sy vet. In die blik van hierdie Waarnemer het sy soos \u2019n\u00a0Barok-godin gevoel.<\/p>\n \u201cEk sal ongemaklik wees,\u201d het sy probeer verweer.<\/p>\n \u201cSo jy het \u2019n\u00a0probleem met die manlike staar?\u201d<\/p>\n Sy het gelag vir sy vertaling. \u201cMy dosent praat van die male gaze. <\/em>Ek het \u2019n\u00a0probleem dat dit na meer as vierhonderd jaar steeds praktyk is.\u201d<\/p>\n Sy het na die reuse advertensie-bord oorkant die straat gewys. Dit was \u2019n\u00a0Calvin Klein-advertensie. \u2019n\u00a0Vrou in \u2019n\u00a0vooroor gebukkende posisie op haar knie\u00eb asof sy \u2019n\u00a0teefhond is wat wag … Haar half naakte lyf was oor die reuse advertensiebord uitgestrek. Voor haar op die sypaadjie het mans in grys pakke hulle na kantoorblokke gehaas.<\/p>\n Sy het hom dopgehou terwyl sy o\u00eb oor die model se rug en agterstewe gly.<\/p>\n \u201cJy kan dit nie met Tintoretto se Susannah vergelyk nie. Dis nie kuns nie.\u201d<\/p>\n Sy het sy o\u00eb probeer lees.<\/p>\n \u201cJy dink nie Susannah is as \u2019n\u00a0onderdanige objek geskilder nie? Jy weet tog seker sy is geskilder vir die male gaze? <\/em>Daardie advertensie, dit is geskep vir die male gaze<\/em>. Dit is beslis nie gemik op die vroue wat die onderklere dra nie. Dis vir mans om na te kyk.\u201d<\/p>\n \u201cEn die vroue wat dit aantrek? Dink jy nie dit laat hulle soos die model voel nie?\u201d<\/p>\n Sy wou stik.<\/p>\n \u201cOnderdanig?\u201d<\/p>\n \u201cNee, sexy. Vroue sal daardie soort onderklere aantrek om sexy te lyk.\u201d<\/p>\n Sy het opgestaan en reg voor hom gaan sit. Sy wou haar opponent in die o\u00eb kyk.<\/p>\n \u201cVir mans ja. Vroue wil sexy lyk vir mans.\u201d<\/p>\n \u201cWil jy nie?\u201d<\/p>\n Hy het haar achilles raakgetrap. Sy het hom aangegluur.<\/p>\n \u201cRekening!\u201d<\/p>\n \u201cWag … \u201d het hy in die koers van die kelner ges\u00ea.<\/p>\n \u201cMag ek?\u201d Hy het sy sketsboek oopgemaak.<\/p>\n Sy het sit en kyk hoe sy vingers die houtskool liggies vashou en hoe sy maer hande ritmies oor die papier beweeg.<\/p>\n \u201cHier.\u201d Hy het die skets uitgeskeur en saam met sy kaartjie voor haar neergesit. Sy wegstap was lank en skraal. Selfversekerd.<\/p>\n Die gesig op die skets was \u2019n\u00a0spie\u00eblbeeld van haarself. Die res het haar laat steier. Sy was naak. Dit was asof hy die presiese rondinge van haar mollige lyf onder die los jurk kon sien.<\/p>\n \u201cNege-uur, m\u00f4reoggend, my studio.\u201d Sy spykerskrif agter op die visitekaartjie het \u2019n\u00a0ferm opdrag gegee. Sy het \u2019n\u00a0vreemde drang gekry om hom te gehoorsaam. Sy het weer na die skets gekyk. Sy was vir haarself mooi. Sy het nog nooit vir haarself mooi gelyk nie. Sy kon deur sy o\u00eb na haar lyf kyk. Die rondings was mooi deur sy o\u00eb. Dit was \u2019n\u00a0lekker gevoel.<\/p>\n Na daardie dag het hy haar Waarnemer geword. Sy was sy Susannah, sy het die meisie in Manet se piekniek geword. Sy het die gewillige Waargeneemde geword. Die male gaze … <\/em>Sy het geweet mans gaan na haar staar as die sketse uitgestal word, maar dit het haar nie meer gepla nie. Deur sy sketse wou sy na gestaar word.<\/p>\n Hy het vir haar belangrik geword, haar Waarnemer.<\/p>\n Sy was die oggend na hul ontmoeting betyds by sy studio in die ou woonstelgebou in Joubertpark. Die mure was afgeskilfer. Die vertrekke was leeg, behalwe vir die sketse in voltooide en halfvoltooide stadiums wat hy aan drade gehang het. Heen en weer gespan oor die vertrek. Soos wasgoed. Almal vroue. Barok-vroue. Objekte vir die Waarnemer.<\/p>\n In die sitkamer was daar \u2019n verhogie met \u2019n\u00a0verslete gemakstoel, \u2019n\u00a0chaise lounge en \u2019n\u00a0ovaal spie\u00ebl. Sy esel het eenkant gestaan.<\/p>\n Hy het vir haar beduie om op die stoel te gaan sit. Sy hande was koud en sag. Hy het haar klere sagkens uitgetrek en elke ledemaat gestileer soos hy dit wil h\u00ea. Sy kon by die venster uitkyk. Onder in Joubertpark het \u2019n\u00a0groep skoonmakers in die son gesit en pap eet. Sy kon sien hoe hulle uniforms oor hulle vet lywe span. Dit was herfs en die bome het die rommel in die park met geel blare bedek.<\/p>\n Sy sketse het haar beeldskoon laat voel. Vroulik, sensueel, vetloos. Iets waarna mans sal wil kyk. Ideaal vir die male gaze.<\/em> Sy het nooit op straat en in sosiale situasies dieselfde blik van mans gekry nie. Net in sy sketse van haar. Sy het geleer om deur sy o\u00eb as die Waarnemer na haarself te kyk. As die Waargeneemde en Objek was sy vir haarself mooi. Selfs as haar oog die spie\u00ebl in die studio gevang het, was sy vir haarself mooi. So anders as haar spie\u00eblbeeld in winkels se aantrekhokkies. Anders as haar ongenaakbare spie\u00ebl by die huis.<\/p>\n Sy sketse van haar was sag en koesterend. Haar molligheid het sag deur die houtskoolhale geskyn.<\/p>\n Saans het sy haar klere uitgetrek en voor haar spie\u00ebl gaan staan. Dan het sy met haar hande sag oor haar lyf gestreel. Sy kon al meer deur sy o\u00eb die skoonheid deur haar selluliet raaksien.<\/p>\n Dit het hulle roetine geword. Die oggende saam met haar Waarnemer was\u00a0terapie.<\/p>\n Sy kon vroegoggend al sien daar is iets fout met haar Waarnemer. Sy houtskoolhale is vandag hard en knarsend. Daar is \u2019n\u00a0onrustigheid in sy blik.<\/p>\n Sy weet skielik: Die uitstalling …<\/p>\n Asof hy haar gedagtes lees, hou hy op skets. Hy kyk na haar. Sy blik is leeg.<\/p>\n Hy haal die papier van die esel af. Hy skeur dit in stukke. Die wind dwarrel deur die venster. Dit tel die flarde papier op. Sy staan langs haar Waarnemer en kyk hoe flenters oor Joubertpark waai.<\/p>\n \u201cMoenie weer kom nie,\u201d s\u00ea hy sag by die deur.<\/p>\n Op pad bushalte toe koop sy die koerant. \u201cNiemandt se slegste werk nog.\u201d So staan dit in die opskrif bokant die foto van die skets. Sy kyk na die skets. Sy kyk daarna deur die o\u00eb van die resensent. Sy probeer, maar sy kan nie meer die skets deur die peinsende o\u00eb van haar Waarnemer sien nie.<\/p>\n Deur die o\u00eb van die resensent sien sy dit: die vet, die rolle, die naaktheid van haar selluliet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Splinters, hoofstuk 19 … KYK. Deur Martie Swanepoel<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":57219,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43452],"tags":[373,1344,4119],"class_list":["post-57214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lees","tag-martie-swanepoel","tag-splinters","tag-vervolgverhaal"],"acf":[],"yoast_head":"\n