BITTERBESSIE DAGBREEK<\/p>\n
Bitterbessie dagbreek
\nbitterbessie son
\n\u0149 spie\u00ebl het gebreek
\ntussen my en hom<\/p>\n
Soek ek na die grootpad
\nom daarlangs te draf
\noral draai die paadjies
\nvan sy woorde af<\/p>\n
Dennebos herinnering
\ndennebos vergeet
\nhet ek ook verdwaal
\ntrap ek in my leed<\/p>\n
Papegaai-bont eggo
\nkierang kierang my
\ntotdat ek bedro\u00eb
\nweer die koggel kry<\/p>\n
Eggo is geen antwoord
\nantwoord hy alom
\nbitterbessie dagbreek
\nbitterbessie son<\/p>\n
\u00a9\u00a01961, Ingrid Jonker Trust<\/p>\n
Hierdie gedig van Ingrid Jonker is \u2019n gunsteling want dit vertel hoe ons lewens soms in skerwe kan spat en hoe mense se woorde soms afdraaipaadjies kan vat. Ingrid Jonker vertel van hoe mens se siel kan verdwaal en jy in leed vasgevang kan word.<\/p>\n
In die volgende twintig weke neem ek jou deur \u2019n\u00a0reeks essays oor splinter-mense<\/strong>. Dit vertel hoe lewens kan versplinter, maar ook hoe die skerwe en brokstukke versamel kan word om \u2019n\u00a0mosa\u00efek van hoop te vorm.<\/p>\n <\/p>\n Diep in die donker gang het ek na iets verlang Die Gang (Laurika Rauch, Woorde en Musiek:<\/strong>\u00a0Christopher Torr)<\/em><\/p>\n <\/p>\n Hy dink sy wis niks, maar sy weet hy is daar. Sy kan sy nat hondlyf hier agter haar ruik. Die laatnag-stilte verraai die ritmiese tik-tik, tik-tik soos sy lang naels op die grys te\u00ebls klik. Al agter haar aan. Sy hoef nie te kyk nie. Sy weet sy lyf is laag-sluipend in die skadus van die gang. Bekruipend.<\/p>\n Bliksemse brak.<\/p>\n Sy stap vinniger. Tik-tik, tik-tik kom hy agterna. Sy neus snuiwend agter haar voetval.<\/p>\n Slinkse spoorsnyer.<\/p>\n Hoe stadiger haar pas, hoe sluwer sluip hy saam. Sy asem gejaagd – warm teen haar hak.<\/p>\n Hy gaan sit met \u2019n sug. Sy hoor sy poot teen sy ribbekas krap. Hy snuif-snork-byt met sy tande teen sy harige lyf.<\/p>\n Sy ruik vuil hond. Hoor hom opstaan.<\/p>\n Tik-tik, tik-tik. Nader. Hy gaan staan weer. Skud sy logge lyf.\u00a0 Stankende sap spat teen haar kuite. Teen die grys mure loop die vrotsel in dun stroompies af.<\/p>\n Hy kom nader. Sy stap vinniger. Wil voor bly. Hy mag haar nie inhaal nie.<\/p>\n Haar kaalvoete val dringend op die te\u00ebls. Die koue slaan op teen haar bene. Dit warrel onder die dun katoen van die jurk. Skaam vat \u2019n hand die pante agter saam terwyl sy haastig stap.<\/p>\n Sy wil hom flous. Glip vinnig agter \u2019n\u00a0pilaar in. Dalk hou hy verby? Sy loer vinnig. Sy skadu sluip versigtig nader.<\/p>\n Hy gaan sit. Sy hoor sy tong lekkend in sy lieste. Hy kreun van lekkerte. Staan rekkend op. Selfvoldaan. Bly so staan. Sy wag.<\/p>\n Hy tart haar. Wag dat sy nuuskierig moet raak en kyk. Maar sy sal nie. Sy weet mos dis wat hy wil h\u00ea. Dat sy sy teenwoordigheid moet erken. Hy gaan haar nie weer so vang nie, besluit sy. Sy weet, as mens hom sien, dan is hy daar. En as hy daar is, kan jy nie meer oor hom lieg nie. Dan dwing hulle jou om na hom te kyk. Om hom erkenning te gee. Dis al hoe jy hom gaan wen, s\u00ea hulle altyd vir haar. As jy erken hy is daar, is dit eerste stap na genesing. So s\u00ea hulle altyd.<\/p>\n Maar sy sal hulle wys. Sy sal hom afskud. Die keer gaan sy.<\/p>\n Slinkse Siebie, jy kan maar jou truuks probeer, roep sy. \u201cEk ken mos al vir jou.\u201d<\/p>\n Sy sluip agter die pilaar uit. Sy wil \u2019n\u00a0ent in die gang vorder voor hy haar inhaal.<\/p>\n Sy raak met haar vingerpunte aan die muur soos sy stap. By elke deur huiwer sy. Kamer 12, 13 …\u00a0 Sy weet nie meer watter een is hare nie. Miskien sal sy weet as sy daar kom? Kamer 14, 15, 16.<\/p>\n Sy stop en luister vir die tik-tik, tik-tik op die te\u00ebls. Hy kom nog nader. Sy kan al die vrotsel waaraan hy gevreet het aan sy asem ruik. Haar maag ruk van braak binne hou. Vlak asemteugies probeer die stank beheer.<\/p>\n Hy het weer gaan sit. Kyk seker vir haar. Maar sy sal nie omkyk nie. Hy kan dit vergeet.<\/p>\n Sy luister fyn. Hoor hom nader kruip. Dink seker hy gaan haar onverwags aan die hak gryp.<\/p>\n Sy asem jaag nie meer nie. Hy maak sagte piepgeluidjies. Kermend. Net hoorbaar, dog snydend. \u2019n\u00a0Flymskerp teemsanik wat aan haar knaag.<\/p>\n Wat makeer hom? Het hy pyn? Sy ken mos ook pyn. Miskien is dit \u2019n\u00a0seer wat aan hom vreet?<\/p>\n Hy weet sy luister. Teemsangend. Nou bietjie harder.<\/p>\n Dan hou hy op.<\/p>\n Sy hoor sy tong lekkend aan sy pels. Hy maak sagte kreungeluidjies tussen die lekke.<\/p>\n Weer \u2019n\u00a0stilte.<\/p>\n Dan kom die weemoedige tjank. Sag.<\/p>\n Is dit \u2019n\u00a0lokval? Hy het haar mos al uitgevang? Hy ken haar weekheid.<\/p>\n Sy luister fyn. Hy huil. Snikkend. Miskien het hy di\u00e9 keer regtig pyn?<\/p>\n Dalk net vinnig omkyk? Geen oogkontak. Net vinnig.<\/p>\n Die swart figuur sit gehurk teen die muur. Sy lyf vooroor gebuig in pyn. Sy kop hang.<\/p>\n Hy hou op huil. Hy luister. Hy weet sy het hom gesien. Hy weet.<\/p>\n Dan sing hy weer sy treurlied. Sag, wenend.<\/p>\n S\u00ea nou sy ignoreer hom en hy ly regtig? Hy lyk eensaam en pateties daar teen die muur.<\/p>\n Hy herinner haar aan die vrou.<\/p>\n Sy onthou die skadu van die bondel mens op die vloer. \u2019n\u00a0Groot vrou. Log. Sy het met haar bene voor haar uitgestrek gesit. Hande op die skoot. Haar kop vooroor hangend teen haar bors. Sy het ook so sag gekerm. Nes die hond. Sy onthou nou. Sy wou haar help. Maar die glas het haar uitgestrekte hand gekeer. Die vrou het opgekyk. Sy kon haar seer sien. Sy het haar hand uitgesteek, maar sy kon haar nie bereik nie. Die spie\u00ebl was tussen hulle.<\/p>\n Die hond kerm nou harder. Daar is \u2019n\u00a0dringendheid aan sy geween. Sy tree stadig nader. Hy wag. Nog nader. Hy kyk nie op nie. Sy steek haar hand uit. Kan aan hom raak.<\/p>\n Hy sug en rol sy lyf op. Sag snikkend l\u00ea hy en wag.<\/p>\n Sy kop se pels is sag onder haar hand. Hy kreun. Haar hand voel-voel oor sy groot rug. Klamheid koek sy hare waar stinkende etter uitsypel. Dit drup op die te\u00ebls. Hy probeer dit oplek.<\/p>\n Arme dier.<\/p>\n Sy gaan sit op die vloer langs hom. Praat saggies. Hy sit sy groot kop op haar skoot.<\/p>\n \u201cAls sal weer regkom\u201d, s\u00ea sy vir hom.<\/p>\n \u201cJy sal sien, als sal weer okei wees. Ek is nou hier by jou. Jy is nie alleen nie. Ek is hier.\u201d<\/p>\n Hulle sit lank so. Sy en die hond. Sy asem raak rustig en sy gekerm is nou skaars hoorbaar. Dan raak hy stil. Hy haal sag en rustig asem. Vertroosde slaap.<\/p>\n Hy is nou beter. Sy dink hy gaan okei wees. Dis nou veilig om hom alleen te los. M\u00f4re sal iemand hom hier kry. Sy moet nou eers gaan.<\/p>\n Sy staan kreunend op. Haar bene is styf.<\/p>\n Dit raak daglig-skemer in die gang. Sy het nog \u2019n\u00a0ent om te stap. Miskien kry sy haar kamer noudat dit lig raak. Kamer 24, 25, 26 … Sy sal weet as sy daar kom.<\/p>\n Tik-tik, tik-tik, hoor sy. Hy volg haar weer. Di\u00e9 keer is hy nader. Sy asem maak \u2019n\u00a0warm waas teen haar kuite.<\/p>\n Sy stop. Draai om, en kyk vir hom. Sy o\u00eb is geel in die lig. Hy beweeg kruipend nader. Sy lyf laag teen die vloer soos hy altyd doen. Di\u00e9 keer onderdanig-dankbaar.<\/p>\n Sy steek haar hand uit. Sy snoet is droog. Sy ore koorsig warm. Hy maak tjankgeluidjies.<\/p>\n Stomme Siebie.<\/p>\n \u201cDis okei,\u201d s\u00ea sy vir hom. \u201cJy kan maar nou saam met my stap. Ek sal stadig loop sodat jy kan byhou. Kom, Siebie Siebie, kom.\u201d<\/p>\n Hulle stap sy aan sy. Sy en die hond. Die oggendlig laat die te\u00ebls blink. Die blink streep strek ver voor haar uit tot by die donkerte aan die punt van die gang. Dis \u2019n\u00a0baie baie lang gang, di\u00e9 een, dink sy.<\/p>\n Netnou sal die man haar weer vra of sy die hond in die nag gesien het.<\/p>\n \u201cNee,\u201d sal sy lieg.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Inleiding BITTERBESSIE DAGBREEK Bitterbessie dagbreek bitterbessie son \u0149 spie\u00ebl het gebreek tussen my en hom Soek ek na die grootpad om daarlangs te draf oral draai die paadjies van sy woorde af Dennebos herinnering dennebos vergeet het ek ook verdwaal […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":45439,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43452],"tags":[4119,4120,4121,4122,1344,3378],"class_list":["post-45235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lees","tag-vervolgverhaal","tag-essay","tag-ingrid-jonker","tag-gedigte","tag-splinters","tag-fiksie"],"acf":[],"yoast_head":"\nHoofstuk 1<\/h4>\n
\n<\/em>Ek het die wind hoor sing, lente sal liefde bring
\n<\/em>Ek het die dag hoor kwyn, dis net die son wat nou verdwyn
\n<\/em>En soos die aarde draai, sal \u2019n haan weer kraai …\u00a0<\/em><\/p>\nGang<\/h4>\n