Onthou jy die tyd toe sangers soos Laurika Rauch, Jannie du Toit en Clarabelle van Niekerk ons met die Afrikaanse luisterliedjie-beweging bekoor het? Dink mooi voor jy ja s\u00ea – jy gee dalk jou ouderdom weg!<\/p>\n
Clarabelle het destyds twee albums, Roep die engele en Ek s\u00ea maar net, uitgereik. Toe verdwyn sy van die plaaslike musiektoneel. Nou is sy terug met Stories, haar eerste album in 24 jaar. En al woon sy sedert 1986 in Amerika is die liedjies almal in Afrikaans.<\/p>\n
\u201cAfrikaans is die punt van my hart. Suid-Afrika is inderdaad waar ek op my gelukkigste is, tussen my mense wat my lag en my \u2018mal\u2019 verstaan. Boeregasvryheid bestaan nie hier in Amerika nie. Die mense nooi mekaar nie oor vir koffie of tee met \u2019n bord tuisgemaakte koekies of vir aandete nie; hulle kuier meestal in \u2019n restaurant. Daardie heerlike boeregeskreeu en maaglagstories om \u2019n lang houttafel met \u2019n paar lekker bottels rooiwyn bestaan net in Suid-Afrika.\u201d<\/p>\n
Tog is Clarabelle nie spyt oor haar skuif na die vreemde nie. \u201cDie lewe draf maar soos hy moet en ek moes hierheen kom vir al die lesse wat ek moes leer. Ek woon nou in Meadville in Pennsyl-vania tussen die Amish met die blou rokke en die kapkarretjies, rollende groen heuwels en blou mere.\u201d<\/p>\n
Een ding is seker: in haar 29 jaar in die VSA het Clarabelle gewoel en gewerskaf. Jou kop draai omtr\u00e9nt as jy hoor wat sy alles uitgerig het. Eerstens is daar haar hartsverhouding met die skilderkuns. Sy het \u2019n graad in die beeldende kunste en is \u2019n residensi\u00eble kunstenaar vir die Pennsylvania Council on the Arts. Haar skilderye is in \u2019n rits galerye en museums in die VSA uitgestal \u2013 gaan na www.saatchiart.com\/clarabelle of besoek haar facebookblad vir \u2019n kleurryke kyksessie.<\/p>\n
\u201cWanneer ek op \u2019n skilderdag wakker word, huppel ek behoorlik na my ateljee. Terwyl ek verf, \u2018word\u2019 ek die skildery. Dit praat met my en ek luister om agter te kom wat die skildery nodig het om dit magical te maak … Ai, daai onbereikbare magic wat soms met sy sexy boude so voor jou kom ronddans en dan sonder waarskuwing agter die gordyne verdwyn! Hy kom wanneer hy lus is – partykeer as \u2019n bonus n\u00e1 \u2019n lang, toegewyde sessie of soms, onverwags, gooi hy \u2019n hand vol sterre deur die oop venster.\u201d<\/p>\n
Clarabelle het groot sukses met die skryf en illustrasie van kinderboeke behaal. Onder haar talle bekronings tel die Ameri-kaanse Dolly Gray Children\u2019s Literature Award. Sy en haar dogter, Liezl Venter, het dit ontvang vir hul boek Understanding Sam and Asperger Syndrome wat in 2010 verskyn het. Liezl is \u2019n spraakpatoloog wat in outismespektrum-stoornisse spesialiseer, en nes Clarabelle het sy jare lange ervaring in die gebruik van die uitvoerende kunste om studente se sosiale vaardighede en akademiese prestasies te verbeter.<\/p>\n
Clarabelle het onder meer \u2019n kwalifikasie in Integrating Art, Music and Poetry into Education aan die Edinboro University in die VSA verwerf. Daar is skynbaar geen einde aan die maniere waarop sy kuns inspan om kinders \u00e9n volwassenes se horisonne te verbreed nie. Jare gelede het sy en haar eksman, Roger Bashew, in die VSA en Kanada met \u2019n poppeteater oor die klassieke komponiste getoer. \u201cEk het reusepoppe uit klei ge-sculpt. Ons het musiek gekomponeer en opgeneem en die poppe saam met die klankbaan gemanipuleer. Dit was \u2019n w\u00eareld van kinders vol verwondering en hekse met lang neuse, blink o\u00eb en toutjieshare \u2013 soms het dit gevoel of die poppe werklik leef! My seun, Zee, toe net vier, het hom gate uit geniet.\u201d<\/p>\n
Twintig jaar lank het Clarabelle in opdrag van die Pennsylvania Council on the Arts werkswinkels by skole en universiteite aangebied.<\/p>\n
\u201cBy een skool het die leerders, meestal uit die inner city, gesukkel om hul tafels te onthou. Hulle was dol op rap. Ek het \u2019n liedjie gekomponeer waarvoor hulle hul eie dans moes choreografeer en self die lirieke moes skryf – alles moes rym. Daarna was vermenigvuldigingsprobleme iets van die verlede!\u201d<\/p>\n
Musiek was van kleins af deel van Clarabelle se lewe. \u201cMy ma was \u2019n operasangeres, koordirigent en musiekonderwyseres en my pa die direkteur van \u2019n musiek\/kuns\/dramaskool. Ek onthou die musiekklanke as ek hom in die skoolgebou gaan soek het \u2013 hoe-wel die klaskamers bedoel was om klankdig te wees, was dit \u2019n mengelmoes van operastemme, toonlere, viole wat gestem word en poppeteaters met drake wat regte rook blaas. Dit was \u2019n magiese w\u00eareld.<\/p>\n
\u201cToe ek 17 was, het ek tjello gespeel in die Vrystaatse Jeugorkes en ons is gekies om deur Switserland te toer. Watter fantastiese ervaring! Lewenslange vriendskappe is hier gesmee. Daar was ook \u2019n vreeslike gesoenery op die bus as ons saans n\u00e1 optredes hotel toe ry.<\/p>\n
\u201cProf. Jack de Wet, ons dirigent, was genadeloos. Het jy te min geoefen, het hy jou alleen voor die hele orkes laat speel en as daar \u2019n verkeerde noot was, moes jy \u2019n Voortrekkerkappie dra. Daar is niks so snaaks soos \u2019n tienerseun wat ernstig viool speel met \u2019n Voortrekkerkappie op sy kop nie!\u201d<\/p>\n
Die dramaturg Reza de Wet het Clarabelle aan Rosa Keet voorgestel, deur wie sy by die luisterliedjiebeweging betrokke geraak het.<\/p>\n
\u201cEk en Anton Goosen kom \u2019n lang pad, want ons was saam op skool in Kroonstad. Amanda en Laurika was altyd close pelle en toe ek weer sien, tree ons almal by die Markteater op.<\/p>\n
\u201cEk was nooit regtig gemaklik met optredes nie; ek het my vingers spierwit gebid agter die verhoog! Vir my is die wonderlike deel die komponeer en veral die opname van liedjies \u2013 ek is gek daarna om ritmes, teksture en kontrapuntale harmonie\u00eb in \u2019n liedjie in te weef.\u201d<\/p>\n
In die VSA het Clarabelle \u2019n musiekgroep met die naam Bollomahkissy gehad \u2013 \u201cso gespel dat die Amerikaners dit korrek kon uitspreek. Ons het vanaf 1996 tien jaar lank oral in die land opgetree. Baie van die liedjies was in Afrikaans; die gehore was betower deur die Afrikaanse klanke. Die band het tot begin om woorde soos lekker, jol en bliksem te gebruik!<\/p>\n
\u201cDie vibe was rou en baie fans het hul lywe los gedans, tot twee- of drieuur in die oggend. Ons laaste optrede was in die Kennedy Center in Washington DC, op dieselfde verhoog as Mariah Carey. In daardie stadium is ek en Roger geskei en moes ek twee kinders deur universiteit kry. Die histeriese energie gevolg deur die eensame terugrit deur die stil, donker strate in die vroe\u00eb oggendure het vir my net te veel geword. Ek het die band ontbind en begin kunsterapie doen met volwassenes met geestesongesteldhede en kinders met outisme en Aspergersindroom.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cMy dogter, Liezl, haar man, Alistair, en hul twee engelkinders, Hamish (4) en Elisabet (1), woon in Londen. Ons seun, Zee, is \u2019n animeerder in Hollywood en \u2013 kan jy dit glo? \u2013 hy is met \u2019n Afrikaanse vrou getroud. Hilletje is \u2019n teateraktrise en violis.\u201d<\/p>\n<\/div>\n
Clarabelle se ouers het \u2019n paar jaar gelede in \u2019n huis doodgebrand. \u201cN\u00e1 hul dood het ek in \u2019n kreatiewe tonnel verdwyn. Om jou ouers te verloor is onbeskryflik. Dis onmoontlik om jou arms daarom te vou \u2013 ek kon lank nie eens daaroor praat nie. Maar dankie Here, jy tel jouself op en jou skewe voete kry \u2019n manier om weer vorentoe \u00a0te loop.\u201d<\/p>\n
Is Clarabelle in \u2019n liefdesverhouding? \u201cEk het \u2019n paar wolwe wat op my voorstoep fluit maar verhoudings is so tydrowend \u2013
\ndie fancy panties, die ho\u00ebhakskoene, die geverfde toonnaels en die lag met die kop wat so agteroor val. Ek moet bieg dat my kreatiewe uitlaat eintlik my lover is: my tjello wat ek laataand speel en wie se houtnek ek saggies soen voor ek met \u2019n tevrede laggie in my warm bedjie kruip.<\/p>\n
\u201cEk bewonder mense wat daai beautiful sielskonneksie vir soveel jare met iemand kan deel, maar vir my l\u00ea die magic in \u2019n liedjie wat bymekaarkom of in \u2019n painting waar die vorm en die kleure perfek met mekaar kommunikeer.<\/p>\n
\u201cEk het altyd gevoel dat my liedjies groter is as ek, iets wat ek intu\u00eftief skep om hopelik inspirasie of vertroosting te bied. Soms vorm die kreatiewe proses \u2019n sirkel: jy komponeer dalk \u2019n liedjie vanuit \u2019n hartseer plek, en as iemand dit hoor en vertroosting ervaar, is die skeppingskring voltooi.\u201d<\/p>\n
Clarabelle glo ons is op aarde om na mekaar uit te reik. \u201cElke keer as ek bereid is om iemand wat ek as eenkant of afsydig ervaar \u2019n kans te gee, is ek verras om die juweel van \u2019n mens agter die donker glimlag te ontdek. Ons raak gans te obsessief oor sukses. Ek glo nie God gee om of ons suksesvol is nie \u2013 ek dink Hy wil ons net gelukkig sien.\u201d<\/p>\n
Kyk ook hier na Clarabelle se verhaal vir kinders (en grootmense),\u00a0The Mermaid and the Terrible Urgulz:<\/p>\n<\/div>\n