\u201cJy weet,\u201d spot my man een middag. \u201cEk het \u2019n foto gesien van \u2019n hele paar motors onder water binne-in \u2019n gebou. Ek wonder of een daarvan ons s\u2019n is?\u201d<\/p>\n
So verdrink ons kar toe mos…nie \u2019n bietjie nie, baie … behoorlik.<\/p>\n
Di\u00e9 dat ek baie meer taxi gery het die laaste paar maande as in die hele drie jaar sedert ons hier aangekom het. Ja, ek weet. Taxiry is nie hoog op \u2019n mens se prioriteitslys in Suid-Afrika nie. In bekostigbare taxis is \u2019n mens nie jou lewe seker nie en \u2019n rit in di\u00e9 waaruit \u2019n mens met redelike sekerheid heelhuids sal kom, kos soveel soos \u2019n nuwe wasmasjien.<\/p>\n
Ghana se taxis is totaal bekostigbaar en soort van veilig \u2013 indien \u2019n mens nie t\u00e9 ho\u00eb standaarde het nie. Daar geld natuurlik die gewone re\u00ebl dat jy \u00e9\u00e9rs prys moet onderhandel voordat jy inklim. Indien dit te duur na jou smaak is, kan jy maar net \u2019n minuut of twee rondstaan voordat die volgende een naby toet op soek na \u2019n kli\u00ebnt.<\/p>\n
\u2019n Baie groot verskil tussen die taxi-industrie hier en in Amerika of Europa byvoorbeeld is dat \u2019n mens nooit moet aanvaar dat die bestuurder weet waar jou bestemming is nie. Indien jy nie self die pad ken nie, of nie \u2019n telefoonnommer het om te skakel sodat hyself aanwysings van iemand by jou bestemming kan kry nie, is jy verlore, letterlik. Google Maps se straatname beteken niks vir die deursnee Ghanees nie. Generasies hier het opgegroei en oud geword sonder om te weet wat die kerk of die skool se straatnaam was. Na \u2019n plaaslike parlementsbesluit en heel waarskynlik buitelandse bevondsing, het straatnaamborde so ongeveer ses maande gelede op straathoeke begin verskyn. Nie dat d\u00edt \u2019n vreeslike verskil in ‘n mens se moontlike taxi-penarie sal maak nie, want die ouens ken nog nie die name nie en assosieer dit in elk geval nie met die plek waarheen hulle op pad is nie. Indien die straatnaamborde dieselfde geen-onderhoud-paadjie volg soos sovele ander dinge hier, kon die befondsing maar eerder vir iets anders gebruik gewees het.<\/p>\n
Nadat ons April- en Meimaand vir \u2019n paar spesiale geleenthede in Suid-Afrika was en ek twee weke langer gekuier het, kom laai manlief my met die getroue 4×4 voertuig die aand by die lughawe op. Laat ek nou net eers verduidelik: in Ghana en selfs hier in die hoofstad Accra kry \u2019n 4×4 voertuig w\u00e9rk. Die gate in die teerpaaie en erosieslote in grondpaaie maak dat die voertuig sommer net op \u2019n gewone rit na \u2019n winkel of golfbaan getoets word. Hier rond hoef \u2019n mens nie \u2019n spesiale ekskursie te bespreek om jou voertuig se vermo\u00eb te toets nie.<\/p>\n
Een van die strate waarlangs ek weekliks stap het s\u00f3 erg agteruitgegaan dat die sypaadjie waarop die meeste voertuie ry om die slaggate te vermy, nou begin slaggate kry. Tydens my stappie laasweek vir groente, het ek in die middel van die stukkende pad geloop om die motors op die sypaadjie te mis. R\u00earig. Maar ek dwaal af.<\/p>\n
Die Dinsdagoggend na my terugkeer word die voertuig vir ‘n roetinediens by die handelaar afgelaai. Woensdagoggend bel ‘n kollega uit Bogosu tussen ons koffie en Cornflakes deur en vra of ons veilig is. Bogosu, in die Weste van Ghana, is ‘n klein dorpie midde-in die goudmynstreek. Die re\u00ebn wat sedert die vorige middag geval het, het blykbaar ernstige skade in Accra aangerig met aansienlike lewensverlies, vertel hy ons.<\/p>\n
Soos die dae verbygegaan het, het nuus en fotos die rondte begin doen. Die oop afvoerslote, groot en klein, word nie onderhou en sk\u00f3\u00f3n gehou nie, gevolglik het die groot volume water n\u00earens gehad het om heen te gaan nie behalwe straataf en deur huise en besighede. Mens en dier het voor die vloed geswig, motors en vragmotors is in die slote gespoel en by ‘n vulstasie waar mense teen die verskiklike re\u00ebn geskuil het omdat hulle huise oorstroom het, het hulle omgekom nadat lekkende brandstof ontplof het.<\/p>\n
Na ‘n week sonder die motor \u2013 nee, hier is dit standaard om ‘n week vir ‘n motor te wag wat by die handelaar vir ‘n diens is \u2013 hoor ons dat die betrokke handelaar tydens die vloed oorstroom het.<\/p>\n
\u201cJy weet,\u201d spot my man een middag. \u201cEk het ‘n foto gesien van ‘n hele paar motors onder water binne-in ‘n gebou. Ek wonder of een daarvan ons s\u2019n is?\u201d<\/p>\n
‘n Paar dae gaan verby waartydens die handelaar \u00f3f nie telefoonoproepe beantwoord nie of enige oormatige re\u00ebnwater op sy perseel ontken. Na ‘n tydrowende rit daarheen n\u00f3g ‘n paar dae later, word die spreekwoordelike aap uit die mou gelaat: ja, die foto wat die rondte doen \u00eds die stoorarea waar ongeveer veertig motors verdrink het! Maar niemand word toegelaat om te gaan kyk nie!<\/p>\n
Langsame Ghanese heen-en-weer begin totdat ons uiteindelik w\u00e9l vasstel dat ons motor daarmee heen is. Grillerige dinge soos aanspreeklikheid en die uitbetaling van ‘n vreeslike klomp geld veroorsaak dat die handelaar hierdie proses so vinnig soos stroop op ‘n koue wintersoggend laat loop. Telefoniese aanbiedinge van minder as ‘n kwart van ons motor se waarde as uitbetaling toets my man se geduld en goeie telefoonmaniere tot breekpunt.<\/p>\n
Teen middel Augustus kom die handelaar en ons versekering tot ‘n ooreenkoms en kry ons die goeie nuus dat die nuwe motor bestel kan word. Wonderlik! Manlief se gewone lang lysie spesifikasies vir motors het intussen baie kort geword:\u201d Net nie swart nie, dis te warm.\u201d<\/p>\n
Soos wat ek hier sit en skryf, die laaste week van Oktober, is ons steeds sonder wiele. Ek is baie meer vertroud met die taxigemeenskap in die area en het uitgevind dat toe o\u00eb, stywe maagspiere \u2013 om my op die sitplek te hou tydens ‘n ongeluk, want die sitplekgordel werk nie – en ‘n gebed in my hart my veilig by my bestemmings bring. Manlief word soms met ‘n baie hard geveerde bakkie \u2013 wat die slaggate in die strate eksponensieel erger laat voel – of met die groepsmotor na vergaderings vervoer waarna hy, indien naby genoeg, met dapper en stapper moet terugkeer kantoor toe.<\/p>\n
Maar, die hoop beskaam nie. Oor ‘n maand van nou af \u2013 net voordat ons Suid-Afrika toe gaan vir die Kersvakansie – behoort daar ‘n skip in die hawe aan te kom met ons Japanese 4×4 voertuig. Indien alles op ge-oliede, stadige Ghanese wiele loop, sal ons Januarie daarmee te kan ry…<\/p>\n
\u201cJy weet,\u201d spot my man een middag. \u201cEk het \u2019n foto gesien van \u2019n hele paar motors onder water binne-in \u2019n gebou. Ek wonder of een daarvan ons s\u2019n is?\u201d So verdrink ons kar toe mos…nie \u2019n bietjie nie, baie […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":42212,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[682],"tags":[35,3954],"class_list":["post-42210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogs","tag-blogs","tag-jacquelene-botha"],"acf":[],"yoast_head":"\n