{"id":156600,"date":"2025-08-06T16:35:25","date_gmt":"2025-08-06T14:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=156600"},"modified":"2025-08-06T16:35:25","modified_gmt":"2025-08-06T14:35:25","slug":"waag-daai-loopbaanskuif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/waag-daai-loopbaanskuif\/","title":{"rendered":"Waag daai loopbaanskuif!"},"content":{"rendered":"

Deur Martjie Roos. <\/span>Foto\u2019s: verskaf en kykNET\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Ons lewe in \u2019n w\u00eareld wat deur veranderings gekenmerk word en hierdie veranderings neem soms teen \u2019n duiselingwekkende spoed toe, s\u00ea die lewensafrigter <\/span>Liezl Thom<\/b>. \u201cBaie mense in hul middeljare en ouer het met die idee grootgeword dat jy \u2019n loopbaan kies en die res van jou lewe in jou gekose loopbaan werk. Die gedagte was dat jy saam met jou loopbaan groei, \u2019n paar keer bevorder word en wanneer jy in jou sestigerjare is, dan tree jy af,\u201d s\u00ea Liezl.\u00a0<\/span><\/p>\n

Maar die prentjie het vandag aansienlik verander. Al hoe meer mense kies vrywilliglik of noodgedwonge om in die middel van hul loopbane rigting te verander of \u2019n tweede beroep aan te durf en soms is dit \u2019n radikale omwenteling.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201cDaar is natuurlik \u2019n hele rits redes soos die huidige, onstabiele ekonomie en kunsmatige intelligensie wat in die toekoms \u2019n enorme impak kan h\u00ea,\u201d s\u00ea sy.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201cAs werknemers hulself kan herdefinieer en herskep, is hul \u2018raklewe\u2019 merkbaar langer, veral in beroepe waarin die fisieke \u2019n groot rol speel, soos fisieke krag of \u2019n jeugdige voorkoms. Hoe meer veerkragtig en buigsaam jy is, hoe makliker kan jy veranderings hanteer en hoe meer aanpasbaar is jy in die werksplek.\u201d<\/span><\/p>\n

Dit het uiteraard \u2019n groot sielkundige uitwerking op enigeen wanneer hulle in hul middeljare is en besef hulle is vervangbaar en dat hulle die weg vir die jonger geslag moet baan, selfs al het hulle die kundigheid en vermo\u00ebns om hul werkspligte 100% uit te voer. \u201cDie wete dat jy vervangbaar is, gaan dikwels met \u2019n gevoel van verlies gepaard. Dit het ook \u2019n reuse-impak op jou selfbeeld en kan tot stres, angs en depressie lei. Die Amerikaanse skrywer en lewensafrigter Martha Beck beskryf die veranderingsiklus in vier fases. Die eerste fase, die impetus vir verandering, beskryf sy as dood en wedergeboorte. Hierdie komponent van verandering kan dikwels traumaties wees en gaan met \u2019n mindere of meerdere mate van rou gepaard. Wanneer \u2019n mens voel dat jy magteloos is en teen jou sin uit jou werksplek gedruk word, kan dit ook woede en aggressie veroorsaak,\u201d verduidelik Liezl.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Steeds produktief n\u00e1 aftrede<\/b><\/h4>\n

 <\/p>\n

Selfs nadat seniors die tuig neergel\u00ea het, voel hulle dikwels onvervuld en wil steeds \u2019n werkie hier en daar verrig om hul brein aktief besig te hou. \u201cAftrede kan \u2019n baie eensame tyd wees, veral as jy \u2019n alleenloper is en niemand het om dit saam met jou te geniet nie. Dit bring ook \u2019n groot verandering in lewenstyl, en dikwels lewensgehalte te weeg, waarop mense nie altyd op voorbereid is nie. Een van die grootste menslike behoeftes is die behoefte aan sosiale interaksie, en wanneer jy dit nie meer het nie omdat jy nie meer kantoor toe gaan nie, kan dit tot depressie lei,\u201d s\u00ea Liezl.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201cMense het ook \u2019n behoefte aan stimulasie en om te voel hulle lewer \u2019n produktiewe bydrae. Wanneer hierdie behoeftes onvervuld bly, kan dit verveeldheid en terneergedruktheid tot gevolg h\u00ea. Om aan aktiwiteite deel te neem, wat hierdie behoeftes vervul, kan tot beter geestesgesondheid en lewensgehalte lei.\u201d\u00a0<\/span><\/p>\n

Met die stygende lewenskoste, die rand wat verswak en ekonomiese resessie, besef talle mense dat hulle nie genoegsame voorsiening vir hul oudag of aftrede gemaak het nie. Hulle moet dan inspring om hulself te vernuwe om nog steeds \u2018onvervangbaar\u2019 in hul beroep te bly of om \u2019n ekstra inkomste te genereer.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

ENTREPRENEURS EN COVID\u00a0<\/strong><\/h4>\n

 <\/p>\n

Met Suid-Afrika wat een van die hoogste werkloosheidsyfers in die w\u00eareld het, het die rol van entrepreneurs al hoe meer kritiek geword, want dikwels skep hulle nie net vir hulself werksgeleenthede nie, maar ook vir ander, meen sy.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201cEntrepreneurs skep hul eie geleenthede en dus is die vraag nie noodwendig of daar geleenthede is nie, maar eerder hoe hulle bemagtig kan word.\u201d\u00a0<\/span><\/p>\n

Suid-Afrikaners is ook goed daarmee om uit die boks te dink, voeg sy by. \u201cDie gesegde lui nie verniet \u2018\u2019n Boer maak \u2019n plan\u2019 nie. Vanwe\u00eb beleidsbesluite soos BBBEE (Broad Based Black Economic Empowerment) en regstellende aksie het derduisende Suid-Afrikaners geen ander keuse gehad as om drastiese veranderings in hul loopbane te maak nie. Maar \u2019n mens hoef nie te wag vir \u2019n krisis om hierdie kopskuif te maak nie. Wanneer jy vrede maak met die beginsel dat verandering onvermydelik is en pro-aktief optree om jou eie veerkragtigheid en aanpasbaarheid op te bou, verminder jy die impak van verandering op jou eie lewe en di\u00e9 van die mense om jou.\u201d<\/span><\/p>\n

Elke donker wolk het ook \u2019n silwer randjie en volgens Liezl is die een goeie ding wat uit die Covid-19-pandemie en gevolglike inperkings gekom het, juis dat dit mense uit hulle gemaksones gedwing het. \u201cWanneer ons in ons gemaksones funksioneer, hou ons aan om dieselfde dinge op dieselfde manier te doen. Covid-19 het mense gedwing om nuwe opsies te ondersoek en te probeer \u2013 en om aan te hou oplossings soek totdat hulle iets gekry het wat die probleem, naamlik om \u2019n inkomste te genereer waar daar nie een is nie, op te los.\u201d<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

HOE OM JOUSELF TE VERNUWE\u00a0<\/strong><\/h4>\n

 <\/p>\n

Liezl gee \u2019n paar riglyne:\u00a0<\/span><\/p>\n