{"id":126140,"date":"2020-03-09T10:17:39","date_gmt":"2020-03-09T08:17:39","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=126140"},"modified":"2020-02-13T10:18:36","modified_gmt":"2020-02-13T08:18:36","slug":"het-jy-al-n-stil-hartaanval-gehad-sonder-om-dit-te-besef","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/het-jy-al-n-stil-hartaanval-gehad-sonder-om-dit-te-besef\/","title":{"rendered":"Het jy al \u2019n stil hartaanval gehad sonder om dit te besef?"},"content":{"rendered":"

Het jy al \u2019n stil hartaanval gehad sonder om dit te besef? deur Salom\u00e9 Delport. Hooffoto: iStock\/geckophotos<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Die stil hartaanval – dis dalk \u2019n miokardiale infarksie …<\/h4>\n

Jy kan jou nie misgis met die simptome van \u2019n hartaanval nie.<\/p>\n

Daarvoor is die pyn oor jou borskas, of oor jou skouerblaaie, kaak of linkerarm t\u00e9 oorweldigend. Daarby is jy waarskynlik ook verskriklik benoud oor jou borskas, asof daar \u2019n gebalde vuis of intense druk is. Jy bars uit in sweet en haal hortend asem. Jy voel naar en duiselig, en jy kan beswaarlik beweeg.<\/p>\n

Jy weet onmiddellik iets ernstig skort \u2013 en dat jy dadelik moet hulp kry. Met geluk is hulp naby genoeg, en met moderne tegnologie en die regte medikasie sal jy waarskynlik oorleef om te kan vertel hoe jy amper-amper weg was.<\/p>\n

Lees ook: Wat elke vrou oor hartsiekte moet weet<\/a><\/p>\n

\"Het

Het jy al \u2019n stil hartaanval gehad sonder om dit te besef?<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

So voel die stil soort<\/h4>\n

Maar wat as jy geen simptome het nie? Het jy dan ni\u00e9 \u2019n hartaanval nie? Waarskynlik nie, maar jy k\u00e1n \u2019n hartaanval sonder veel tekens daarvan kry, soos met Madi gebeur het.<\/p>\n

\u201cOns het gaan fietsry op \u2019n nuwe en bulterige roete, en met baie wind. Ek het ongewoon beenkrampe gekry \u2013 iets waarmee ek nie eintlik sukkel nie. Daardie aand was ek ontsettend moeg, maar ek dag dis van die wind en ekstra hard trap. \u2019n Paar dae later ry ek weer, di\u00e9 keer \u2019n kort roetetjie van so 10 km. Tuis gekom, voel dit asof \u2019n ligte gewig op my bors kom l\u00ea het. Dit pla my, maar is ook nie so erg dat ek dink om dokter toe te gaan nie. Teen die middag is ek steeds \u2018bedruk\u2019. Ek bel my sussie wat \u2019n verpleegsuster is, en n\u00e1 sy na my storie geluister het, s\u00ea sy as \u2019n mens ongerus is, is dit die veiligste om \u2019n dokter te laat kyk. Sy ken \u2019n huisdokter wat \u2019n EKG-strestoets doen, en sy dink ek moet \u2019n afspraak maak. Die volgende dag is ek daar, en ek draf met gemak deur sy toetse. Hy spoor niks op nie. Maar, s\u00ea hy, my storie maak hom ongerus. Wil ek nie tog maar vir \u2019n angiogram en \u2019n bloedtoets gaan nie?<\/p>\n

En toe, sowaar, wys dit \u2019n hartaar wat byna heeltemal toegeblok is. Ek moes \u2019n hartomleiding kry. Volgens die dokters is ek baie gelukkig dat dit opgespoor is \u2013 en het ek vermoedelik \u2019n stil hartaanval gehad. Hy s\u00ea dit sou tipies weer gebeur het \u2013 en waarskynlik baie ernstiger en kon dan selfs fataal wees.\u201d<\/p>\n

Lees ook: Hoe gereeld moet ek my bloeddruk laat meet?<\/a><\/p>\n

\"Het

Het jy al \u2019n stil hartaanval gehad sonder om dit te besef?<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Een uit vyf bo vyftig<\/h4>\n

N\u00e1 vyftig, s\u00ea dokters, is \u2019n stil hartaanval \u2013 die sogenaamde stil miokardiale infarksie of SMI \u2013 nie so skaars nie. Dr. Nisha Arenja, \u2019n Belgiese hartnavorser, se werk wys stil hartaanvalle gebeur met tot een uit elke vyf mense bo vyftig. Sy het 1 621 opeenvolgende Belgiese pasi\u00ebnte wat vir roetine-hartevaluasie verwys is, ondersoek. \u00c1lmal van hulle het geglo hulle het nog nooit hartmoeilikheid gehad nie. Maar PET-skandering het gewys dat 377 reeds \u2019n SMI gehad het, en dat gemiddeld 12% van hul hartweefsel afgesterf het.<\/p>\n

\u201cStil\u201d klink soos \u201clig\u201d en dus beter. Maar dit is nie. Mense met \u2019n duidelike hartaanval is op die lang duur inderdaad beter af, wys \u2019n onlangse ondersoek in Ysland, wat baie deeglik rekord hou van hul bevolking se gesondheid. Die Yslandse ondersoek het 935 mense van 67 tot 93 oor 13 jaar gevolg. Toe die groep aanvanklik ge\u00ebvalueer is, is \u2019n SMI by 17% van hulle opgespoor. Dit werk ook uit op sowat een uit elke vyf mense.<\/p>\n

N\u00e1 drie jaar was di\u00e9 met \u2019n SMI heeltemal goed af in vergelyking met di\u00e9 wat reeds hartmoeilikheid gehad het: Net 3% van di\u00e9 met SMI en sonder \u2019n SMI het gesterf terwyl 9% van mense met \u2019n bekende hartprobleem gesterf het.<\/p>\n

Tien jaar later het die prentjie ingrypend verander: toe was die h\u00e9lfte van di\u00e9 met \u2019n aanvanklike SMI reeds oorlede.<\/p>\n

Die probleem, s\u00ea die outeurs, is dat mense met \u2019n SMI nie rustiger oefen nie en nie hul risikofaktore bestuur nie. Daarteenoor kry mense met \u2019n uitgesproke hartaanval \u2019n duidelike waarskuwing, en begin hulle dadelik met medikasie en die nodige leefstylveranderings om hul hart te beskerm. Di\u00e9 met \u2019n SMI is glad nie so gelukkig nie. So verbeur hulle die hulp wat hul lewe sou kon red.<\/p>\n

\"\"

Het jy al \u2019n stil hartaanval gehad sonder om dit te besef?<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Vermoed \u2019n SMI as \u2026<\/h4>\n

\u2019n SMI is nie werklik so stil nie: jy weet daarvan maar die simp-tome is lig en daarom ignoreer jy dit. Mense dink hulle is maar net onfiks, of hulle was \u2019n bietjie te bedrywig. Hulle rus \u2019n dag of wat en glo alles is reg. Gaan eerder dokter toe, veral as jy n\u00e1 gewone oefening:<\/p>\n