{"id":125645,"date":"2020-02-04T11:39:42","date_gmt":"2020-02-04T09:39:42","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=125645"},"modified":"2020-02-28T12:14:47","modified_gmt":"2020-02-28T10:14:47","slug":"borskanker-een-leser-vertel-hoe-dit-regtig-voel-en-wat-alles-gebeur-na-diagnose","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/borskanker-een-leser-vertel-hoe-dit-regtig-voel-en-wat-alles-gebeur-na-diagnose\/","title":{"rendered":"My pad met Borskanker: Een leser vertel hoe dit regtig voel en wat alles gebeur na diagnose – deel 1"},"content":{"rendered":"

Borskanker: Een leser vertel hoe dit regtig voel en wat alles gebeur na diagnose versorg deur Salom\u00e9 Delport. Foto: iStock\/ klebercordeiro<\/a><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Geen vrou met borskanker is alleen nie want borskanker tref een uit elke agt vroue, volgens Amerikaanse syfers, of een uit elke 27 vroue volgens ons eie CANSA.<\/p>\n

Maar dit maak nie veel saak wie jy glo nie. As jy met borskanker gediagnoseer word is statistieke die laaste ding waaroor jy jou bekommer.<\/p>\n

Op \u2019n gewone Vrydagmiddag in Augustus verlede jaar het sy \u2019n vreemde sensasie in haar een bors gevoel, vertel Anita Nel (49), hoofdirekteur: Innovasie en Sake-ontwikkeling aan die Universiteit Stellenbosch. Die volgende vier maande het haar lewe vir altyd verander.<\/p>\n

Hier is haar storie, in haar eie woorde.<\/p>\n

Lees ook: Hoe herstel jy van trauma na borskanker?\u00a0<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Lees ook deel 2 en 3 van Anita se storie. Klik hier vir deel 2<\/a> en hier vir deel 3<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Ek beland op die mallemeule-hel van borskanker<\/h4>\n

Dit het alles begin op \u2019n heel normale Vrydagmiddag op 16 Augustus, toe my mallemeulerit deur die hel afgeskop het met die woorde wat geen vrou na \u2019n mammogram wil hoor nie.<\/p>\n

Meer as \u2019n week later was die amptelike diagnose infiltrerende lobul\u00eare karsinoom (ILK) \u2013 \u2019n vorm van borskanker. My gewone daaglikse lewe is byna oornag vervang deur \u2019n nuwe lewe wat \u2019n magdom onbekende mediese terme bevat en met onsekerheid – een van my vele nuwe uitdagings – gevul was.<\/p>\n

Ek was een van die vroue wat blykbaar \u2019n D behaal het op die A-D-skaal van borsweefseldigtheid. Alhoewel mammogramme nie pynlik is nie – bloot ongemaklik – het ek hierdie ondersoeke vermy, aangesien dit altyd gepaardgegaan het met kommentaar oor my digte weefsel, en die mammogram was altyd gevolg deur twee sonars – een deur die radiografis en een deur die radioloog \u201com dubbel seker te maak\u201d.<\/p>\n

My laaste mammogram was drie jaar vantevore. Tydens daardie ondersoek is \u2019n klein en onbeduidende sist opgespoor. Ek het nie eers besef dat ek drie jaar laas vir \u2018n ondersoek was nie. As ‘n senior bestuurder aan ‘n universiteit en ma van \u2019n gesin met \u2019n man (Paul) wat gereeld gereis het en twee hokkie-mal tienerdogters, Anja (15) en Emma (13), was my lewe besonder besig.<\/p>\n

Toe ek egter een naweekoggend slegs vir \u2019n paar vlietende sekondes \u2019n vreemde sensasie in my regterbors ervaar het en my hand onwillekeurig opgaan om die plek aan te raak, het ek geweet dat dit nie normaal was nie, en ek het \u2019n afspraak gemaak vir \u2019n mammogram die volgende Vrydag.<\/p>\n

Toe ek daardie Vrydagmiddag om 15:57 uit die eenheid stap, het die woord \u201cbiopsie\u201d alles verander, en ek het geweet dat ek \u2019n naweek van angs en onsekerheid in die gesig staar. Ek kon nie my ginekoloog of my huisdokter in die hande kry nie. My huisdokter het egter \u2019n paar uur later teruggebel en die proses begin.<\/p>\n

Lees ook: 4 dinge wat jy moet weet oor kankerdekking<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ek moet kom vir \u0149 biopsie na my mammogram<\/h4>\n

Maandagoggend om 8:15 het sy my weer geskakel met die nuus dat sy \u2019n afspraak met \u2019n chirurg gemaak het vir \u2019n biopsie die volgende dag om 11:00.<\/p>\n

My verhouding met die chirurg het nie goed begin nie. Hy het erg ge\u00efrriteerd voorgekom en het ges\u00ea dat hy baie pasi\u00ebnte in my posisie het, en dat ek “normaal” met my lewe moes voortgaan terwyl ons die kwessie rustig en oor tyd benader. Hy het die biopsie eers die Donderdag onder sonarleiding uitgevoer en het die uitkoms met ons volgende afspraak die Maandag belowe.<\/p>\n

Ek het dus nog \u2019n naweek van angs en onsekerheid voor my gehad. Beide my huisdokter en ginekoloog het egter heeltyd kontak met my gehou en Marie, my ginekoloog, het aangebied om die patolo\u00eb te skakel om die resultate vroe\u00ebr te kry.<\/p>\n

Lees ook: Hoe borskanker jou lewensuitkyk be\u00efnvloed<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u201cDit is wat ons vermoed het \u2013 infiltrerende lobul\u00eare karsinoom\u201d<\/h4>\n

Ek het die volgende dag (Vrydag, 23 Augustus) rondom middagete die oproep by die werk gekry.<\/p>\n

Dit was Marie, my ginekoloog: ‘Dit is wat ons vermoed het.’<\/p>\n

Sy het verduidelik dat die patologie uitslag dui op infiltrerende lobul\u00eare karsinoom, wat \u2019n bietjie meer ingewikkeld en \u201cslu\u201d is as die veel meer algemene buiskarsinoom.<\/p>\n

Sy het ook verduidelik dat hierdie borskanker hoogs behandelbaar is en \u2019n uitstekende oorlewingsyfer het, maar ek het gevoel asof iemand my in die maag geskop het.<\/p>\n

Ek het kanker gehad.<\/p>\n

Dit het so finaal geklink. So dreigend. So dodelik.<\/p>\n

Ek het vir haar ges\u00ea dat ek nie eers weet watter vrae om te vra nie. Sy het aanbeveel dat ek nie Google nie en het aangebied dat ek haar enige tyd oor die naweek kon skakel as ek vrae het. In die volgende paar weke het sy baie naby aan die situasie gebly en \u2019n sterk steunpilaar vir my geword.<\/p>\n

Lees ook: Madelein Rust – Boekuittreksel uit Kanker Schmanker<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ek deel die nuus van my borskanker met my man en dogters \u2013 en ek kan hulle troos<\/h4>\n

Na die oproep het ek na my kantoor teruggekeer en probeer om werk af te handel, waarna ek \u2019n e-pos aan my baas gestuur het en die situasie so kortliks moontlik probeer verduidelik het en belowe het om hom op hoogte te hou van verwikkelings met my borskanker.<\/p>\n

Ek het teruggery huis toe en vir Paul gebel en die nuus met hom gedeel.<\/p>\n

Ek het egter besef dat ek nie in so \u2019n geskokte toestand vir Anja en Emma, wat tuis sou wees, kon sien \u200b\u200bnie. Daarom het ek naby \u2019n klein dam in ons woonbuurt gaan parkeer en gewonder hoe \u2019n mens nuus soos hierdie met familie, vriende, kollegas en ander deel.<\/p>\n

Die vraag \u201cWaarom ek?\u201d het by my opgekom, maar die antwoord was onmiddellik daar: ‘Waarom NIE ek nie?’<\/p>\n

Ek het \u201cinfiltrerende lobul\u00eare karsinoom\u201d probeer Google maar toe die resultate op my selfoonskerm opkom het ek geweet dit was nie die tyd om dit te doen nie en ek het later vir Paul gevra om te Google en met my te deel wat hy gedink het ek moet weet.<\/p>\n

Terwyl ek daar langs die dam sit en fokus het op die eende en ‘normale’ mense, het \u2019n groot rustigheid oor my gekom.<\/p>\n

Die aand het ek en Paul die nuus met ons dogters gedeel, en ek het aan hulle verduidelik dat ek \u2019n kwaadaardige knop in my bors gehad het wat verwyder moes word. Anja het gevra of dit beteken dat ek borskanker het.<\/p>\n

Hulle was albei baie emosioneel daaroor.<\/p>\n

Ons het saamgestem dat daar moeilike tye vir ons voorgel\u00ea het en dat daar dae sou wees waar ek moontlik sou vergeet hoe mooi die lewe is, en dat dit hulle taak was om my dan te herinner aan die wonder van lewe. Paul het hulle ook verseker dat ons as \u2019n sterker gesin hieruit sou kom as selfs voordat dit met ons gebeur het.<\/p>\n

Sondag het ons my ma en my skoonma, wat albei naby ons woon, besoek en die nuus oor my borskanker met hulle gedeel. Ek het begin verstaan \u200b\u200bhoekom ek so kalm gevoel het. As jy nuus soos hierdie met diegene naby jou deel, is hulle baie geskok, en hoewel jyself die een met die kanker is, is jy ook die een wat familie, vriende moet vertroos wanneer hulle die nuus ontvang.<\/p>\n

Lees ook: Wat jy moet weet oor jou verhoudings en kanker<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Die vlaag van ondersoeke na \u2019n diagnose van borskanker<\/h4>\n

Op Maandag 26 Augustus het die chirurg die diagnose bevestig en \u2019n vlaag van verdere toetse het begin. Ek het ‘n onkoloog gekry en is ook direk na die patolo\u00eb vir bloedtoetse gestuur. Ek moes nog \u2019n afspraak maak met Radiologie vir \u2019n sonar van my buik en X-strale van my borskas om te bepaal of die kanker na ander organe versprei het.<\/p>\n

Ek het die chirurg gevra of hy seker was dat daardie knop die enigste een was. Hy het ges\u00ea dat daar ‘n kans van 8-12% was dat die ander bors ook geraak sou wees, maar as ek wou, kon hy re\u00ebl vir ‘n MR-skandering. MR-skanderings het egter ‘n ongelooflike ho\u00eb vals positiewe koers vir tekens van borskanker. Ek het dit van die hand gewys, maar bekommerd gebly. Die enigste rede waarom hierdie knop opgespoor was, was omdat dit reg aan die rand van my borsweefsel, onder my arm en naby die limfknope onder die vel was.<\/p>\n

Gedurende die eerste drie weke het ek Radiologie ses keer besoek vir verskillende soorte skanderings en \u2019n biopsie en het ek probeer om dit alles met so min impak as moontlik op my werkskalender in te pas. Gedurende hierdie drie weke het ek ook vyf afsprake met die chirurg gehad by wie ek aanvanklik geen aanklank gevind het nie. Ek het egter besef dat hy \u2019n uitstekende chirurg was, blykbaar reg aan die voorpunt van tegnologie en metodologie.<\/p>\n

Nogtans het ek gesukkel om \u2019n band met hom te vorm. Dit het gevoel of hy my vrae as onbenullig beskou het, nie regtig na my geluister het nie en my gedurig daaraan herinner het dat hy in beheer was van die besluitnemingsproses en dat daar baie pasi\u00ebnte in dieselfde bootjie as ek was.<\/p>\n

Hy het my ook nie deurgaans op die hoogte gehou van vordering nie, maar het belangrike inligting eers heelwat later met my gedeel, byvoorbeeld dat die sonar- en X-straalresultate getoon het dat die kanker nie na ander organe versprei het nie. Hierdie inligting het hy slegs \u2019n paar dae nadat die resultate alreeds beskikbaar was met my gedeel.<\/p>\n

Beide my ginekoloog en huisdokter het my egter gedurig op die hoogte gehou soos hulle die toetsuitslae ontvang het (ek het seker gemaak dat dit altyd ook aan hulle gestuur word) en hulle het al my vrae oor borskanker beantwoord. Hulle was werklik ongelooflik gedurende hierdie proses.<\/p>\n

Benewens Radiologie en die chirurg, was daar ook besoeke aan die patolo\u00eb, die onkoloog en die plastiese chirurg. Ek het baie goed met die onkoloog en ook die plastiese chirurg gekliek.<\/p>\n

Lees ook: Wat om nie vir iemand met kanker te s\u00ea nie<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Toe ontdek hulle nog twee knoppies … in my ander bors<\/h4>\n

Op Vrydag, 30 Augustus, word ek na Radiologie teruggeroep, o\u00ebnskynlik op versoek van die chirurg vir \u2019n tomosintese waar hulle jou bors in die mammogrammasjien vasklem en die masjien dan vir 26 sekondes om jou bors beweeg, terwyl dit beelde uit verskillende hoeke van die weefsel neem.\u00a0 Dit word dan saamgestel as ‘n 3D-beeld van die borskanker wat aansienlik meer akkuraat is vir vroue met digte borsweefsel as \u2019n mammogram.<\/p>\n

Die skandering het die oorspronklike knop gewys, maar het ook twee klein knoppies in die ander bors getoon. Hierdie ontdekking het alles verander.<\/p>\n

Die probleem was egter dat die knoppies so klein was en op ongemaklike posisies gele\u00eb was, diep in die bors, naby die ribbes. Hierdie resultaat was op Maandag 2 September opgevolg met \u2019n MR-skandering. Ek moes 40 minute lank op my maag l\u00ea met my arms voor my uitgestrek in die gonsende masjien. Die MR-beelde het die twee nuwe knoppies bevestig.<\/p>\n

Lees ook: Watter kankertoetse werk?<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

My eerste operasie om die kankerknop te verwyder word gekanselleer<\/h4>\n

Die operasie om die eerste knop te verwyder was vir Woensdag 4 September beplan. Dit is egter die dag voor die tyd gekanselleer weens die nuus van die ekstra knoppies. \u2019n Biopsie vir hierdie twee nuwelinge is vir die Donderdagoggend beplan.<\/p>\n

Dit was \u2019n frustrerende proses. Ek wou net die operasie agter die rug kry sodat ek kon begin met die herstelproses. Eers na die operasie sou hulle my behandelingsplan kon opstel en vasstel in watter stadium die borskanker was.<\/p>\n

Ek het besef dat die feit dat daar nou drie knoppe was, \u2019n groot invloed gehad het op die proses sowel as my eie sienings oor die verloop van sake.<\/p>\n

Toe daar net een knop was, het dit beteken dat slegs ‘n relatiewe klein stukkie van my borsweefsel, reg onder my arm, chirurgies verwyder kon word (lumpektomie). Selfs al was die nuwe knoppe nie kankeragtig nie, sou hulle die res van my lewe \u2019n bron van kommer oor borskanker wees as hulle in my liggaam sou bly.<\/p>\n

Die eerste knop was waarskynlik die ‘klein sist’ wat drie jaar vantevore ontdek was. As ek bewus was van nog twee \u201conskuldige\u201d knoppe in my liggaam, sou ek my heeltyd bekommer dat hulle kwaadaardig kon word.<\/p>\n

Op daardie stadium het ek besef dat die enigste werklike opsie wat my vrese oor toekomstige borskanker sou besweer, \u2019n bilaterale mastektomie was met onmiddellike rekonstruksie tydens dieselfde operasie. Dit het beteken dat die uitkoms van die nuut geskeduleerde biopsie dus irrelevant was.<\/p>\n

Lees ook: Borskanker sonder die knoppie – is dit gevaarliker?<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ek gryp self in en versoek \u00a0\u0149 bilaterale mastektomie<\/h4>\n

Ek het die chirurg die Dinsdagmiddag geskakel en ‘n boodskap vir hom gelaat. Hy het my teruggeskakel en was weer eens kortaf oor my versoek vir \u2019n mastektomie en selfs effens ge\u00efrriteerd daaroor.<\/p>\n

Ek het verduidelik dat ek altyd bekommerd sou bly, en hy het aangeneem dat ek besorg was oor die vertraging van die operasiedatum en my die versekering gegee het dat die gewas se groeispoed stadig genoeg was dat 2-6 weke ‘nie \u2019n verskil’ in my lewe sou maak nie.<\/p>\n

Toe ek weer oor my bekommernisse probeer praat, het hy verduidelik dat die biopsies presies daarop gemik was om alle onsekerheid en kommer uit die weg te ruim. Hy het my weer versoek om ‘normaal’ met my lewe voort te gaan, terwyl hy hierdie proses bestuur het, en hy my weer kalmeermiddels aangebied.<\/p>\n

Lees ook: Mastektomie se silwer randjie<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ek en my chirurg vind mekaar uiteindelik na \u0149 e-pos<\/h4>\n

Ek en my chirurg was glad nie belyn nie, en die antwoord vir my was beslis nie \u2019n kalmeermiddel nie, maar eerlike antwoorde op my vrae oor my borskanker. Dus het ek die volgende oggend \u2019n e-pos aan die chirurg geskryf met my uitgangspunte. Ek het my aannames en die vrae wat ek gehad het, genommer.<\/p>\n

Soos hy, is ek \u2019n analitiese persoon en het ek ook in \u2019n wetenskaplike omgewing gewerk. Dit was dus normaal dat ek vrae en selfs opinies oor hierdie proses sou h\u00ea. ‘Normaal’ in ons onderskeie lewens het heeltemal verskillende betekenisse gehad – in sy lewe was dit ‘normaal’ vir pasi\u00ebnte om kanker te h\u00ea. In my lewe was my ‘nuwe normaal’ dat ek borskanker het.<\/p>\n

Aangesien ek die kanker in m\u00fd liggaam gehad het, het my ervaring van die proses heeltemal van syne verskil.<\/p>\n