{"id":100796,"date":"2018-09-10T10:00:11","date_gmt":"2018-09-10T08:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/?p=100796"},"modified":"2018-09-10T00:02:16","modified_gmt":"2018-09-09T22:02:16","slug":"vas-konsentrasie-emosie-woede","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/rooirose\/vas-konsentrasie-emosie-woede\/","title":{"rendered":"Vastend en kwaadhonger? Vas se effek op jou brein"},"content":{"rendered":"

\u00a0Vastend en kwaadhonger? Vas se effek op jou brein deur Salom\u00e9 Delport. Hooffoto: pexels<\/em><\/p>\n

Hierdie is artikel 9 in \u2019n reeks van 14 waar Salom\u00e9 dagboek hou van haar vas-ervaring PLUS bykomende inligting verskaf.<\/p>\n

Lees die artikel op bl. 60 in die September 2018-uitgawe en volg ons daaglikse artikels om meer uit te vind.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tweede week: Dinsdag<\/strong><\/p>\n

Ek moet 09h00 in die stad wees vir \u2018n vergadering wat tot 11h00 aanhou.\u00a0Ek staan o6h00 op en ry 06h30. Met die Kaapse weer en verkeer weet mens nooit hoe lank jy gaan ry nie, en dit is nie die soort vergadering waar mens maar laat kan wees nie.<\/p>\n

Ek wonder oor kwaaigheid terwyl jy vas. Ek sien heelwat oor “hangry people<\/em>” en “hangriness<\/em>” \u2013 ge\u00efrriteerdheid weens honger. Dit is ook nie die soort van vergadering waar ek dof en moeilik kan wees nie.<\/p>\n

Maar sover het die vasdieet my nie emosioneel omgekrap laat voel nie \u2013 eerder skerp.<\/p>\n

(‘n Nota oor vas en hongerly: in ons land en in Afrika is daar baie hongerlydendes, ten spye van skoolvoedingsprogramme en armoedetoelae. Ek besef ten volle die ironie daarvan om te skryf oor vas as ‘n gesonde opsie. Vas as ‘n komponent van ‘n gesonde lewenstyl impliseer beslis nie dat hongerly weens armoede voordele kan inhou nie.)<\/p>\n

<\/h4>\n

Hoe affekteer vas konsentrasie en emosies?<\/h4>\n

Ek lees verder op en sien dat die kenners s\u00ea dat \u2018n vasdieet party mense besonder skerp en energiek laat voel, terwyl ander ge\u00efrriteerd is, sukkel om te konsentreer, tam voel en heeltyd dink aan kos.<\/p>\n

Dr Michelle Harvie en prof Anthony Howell van die Universiteit van Manchester skryf in \u2018n 2017 oorsigartikel in Behavioral Sciences dat daar nog nie regtig duidelikheid daaroor is nie maar hulle indrukke uit hul kontak met vasters is dat dit lyk asof mense wat oorgewig is goed voel terwyl di\u00e9 wie se gewig normaal is (en dus besig is om ondergewig te raak) meer geneig tot kwaadhonger is.<\/p>\n

Dr Mark Mattson van Johns Hopkins en nog \u2018n w\u00eareldbekende navorser oor vasting, s\u00ea hy merk dikwels dat mense die eerste paar dae ge\u00efrriteerd is. Dit \u00eds \u2018n groot skok vir jou liggaam en \u2018n sosiale aanpassing. Maar hy s\u00ea mense pas binne \u2018n maand goed aan.<\/p>\n

By die vergadering is ek so skerp as wat kan kom. Ek het vir seker genoeg vetjies \u2026<\/p>\n

 <\/p>\n

Vas en studente wat eksamen skryf<\/h4>\n

Durf studente en tieners wat voorberei vir eksamens en skryf vas? Kan ‘n vas veroorsaak dat jy swak in toetse doen? Die brein gebruik immers glukose as sy brandstof. Hy kan glad nie self glukose vervaardig nie; dit moet uit die bloed opgeneem word; en daarom kan lae bloedsuiker akademiese prestasie erg benadeel.<\/p>\n

‘n Vinnige kykie op Pubmed<\/a> lewer interessante perspektief. Daar is baie materiaal maar hierdie een<\/a> het die effek van die Ramadaan-vas op die fisieke en intellektuele vermo\u00ebns van agtien Moslematlete ondersoek. Atlete moet nie net fisies hul beste kan gee nie maar ook intellektueel skerp wees om vinnig te reageer.<\/p>\n

Die bevindings? Die tyd van die dag het beslis ‘n effek.\u00a0 Die vastende atlete was teen 09h00 die oggend effens meer op en wakker en kon vinniger reageer as hul nie-vastende eweknie\u00eb. Teen die middag 16h00 was hul kognitiewe vermo\u00ebns egter beduidend laer. Hulle kon byvoorbeeld nie so goed die items op ‘n inkopielys onthou as die nie-vastendes. Teen laatmiddag het die vastendes swakker gevaar ten opsigte van hul psigomotoriese reaksies, en hul verbale en visuele vermoe om te leer. Hul korttermyn geheue het nie verander nie. Hulle was ook kouliker.<\/p>\n

Lyk dit asof ‘n vas en eksamens kan werk as jy in die oggend skryf – en nie werk nie as jy in die middag of aand eksamen skryf? Dalk moet jy dan ook net in die oggend studeer? Ek sal versigtig wees vir ‘n direkte toepassing van hierdie bevindings. Mense verskil te veel van mekaar dat jy kan aanvaar dat die waarnemings van een klein groepie noodwendig van toepassing op jou ook sal wees. Aan die ander kant as jy al maande of jare lank vas as deel van ‘n goed gevestigde leefstyl kan jy dit uittoets. Maar ek self sou nie – waarom jou brein onder ekstra stres sit deur hom van glukose weg te hou wanneer jy juis superprestasie van hom verwag?<\/p>\n

<\/h4>\n

Oor na jou<\/h4>\n

Nou jou beurt: is jy kwaadhonger en iesegrimmig? Skerp en gemaklik?<\/p>\n

Vriendelike groete!\u00a0 Salom\u00e9<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Lees ook<\/strong><\/p>\n