{"id":297332,"date":"2026-03-03T10:29:01","date_gmt":"2026-03-03T08:29:01","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/noordkaapbulletin\/?p=297332"},"modified":"2026-03-03T10:29:03","modified_gmt":"2026-03-03T08:29:03","slug":"miljoene-bestee-terwyl-rou-riool-veld-instroom-gogga-ramp-is-mensgemaak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/noordkaapbulletin\/miljoene-bestee-terwyl-rou-riool-veld-instroom-gogga-ramp-is-mensgemaak\/","title":{"rendered":"Miljoene bestee terwyl rou riool veld instroom: ‘Gogga-ramp’ is mensgemaak"},"content":{"rendered":"\n

Die voortslepende rioolkrisis aan die noordekant van Kimberley is benewens \u2019n tegniese mislukking ook \u2019n “omgewings- en infrastruktuurramp” wat reeds oor meer as twee dekades ontvou.<\/p>\n\n\n\n

Die verval by die Gogga-rioolpompstasie is die direkte gevolg van jarelange verwaarlosing, swak bestuur en tegniese onbevoegdheid. S\u00f3 meen Johan Smit, VF Plus raadslid.<\/p>\n\n\n\n

Hy s\u00ea die Gogga-pompstasie is \u0149 kritiese spilpunt in Kimberley se rioolnetwerk. Dit is ontwerp om rou riool vanaf Galeshewe na die Homevale-suiweringsaanleg te pomp, maar dit gebeur nie.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDie stelsel het ophou funksioneer en die drie hoofinlate na die pompstasie is verstop, wat beteken dat rou riool nie eens meer die pompstasie bereik nie. Daarom vloei miljoene liters afvalwater na laagliggende gebiede en panne langs die R31-pad.”<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Die pompkamers met sy nuwe pompe is in onbruik omdat daar geen riool-invloei is nie. FOTO: Charn\u00e9 Kemp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Die natuur probeer herstel waar die formele rioolstelsel gefaal het en riete neem die veld oor. Die verspreiding van Typha capensis (bontpyp) in die besmette gebiede is vir hom \u2019n duidelike teken van die ho\u00eb vlakke van stikstof en fosfor in die water.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHoewel die plante help om die water natuurlik te filtreer, is natuurlike stelsels nie in staat om permanente stedelike rioolstrome te hanteer nie. Die plante is \u2019n natuurlike waarskuwing dat die menslike impak die ekosisteem se breekpunt bereik het.<\/p>\n\n\n\n

\n

Die huidige situasie is \u2019n growwe skending van openbare gesondheid. Hoe lank en ver gaan dit eskaleer voordat daar daadwerklike en bekwame ingryping plaasvind?<\/h4>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Miljoene bestee<\/h3>\n\n\n\n

Die geldelike implikasies van die krisis is volgens Smit enorm.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTerwyl miljoene rande bestee word om paaie soos die R31 te verhoog weens riooloorstromings, staan gehuurde pompe in onbruik op die perseel by Gogga. Terwyl skroefpompe geverf of vervang word by die pompstasie, bly die kernprobleem dat daar massiewe blokkasies in die in- en uitvloeipype is.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Die skroefpomp is onlangs opgeknap maar is in onbruik. FOTO: Charn\u00e9 Kemp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

“Die inkomende pype vanaf omliggende buurte is heeltemal verstop. Niks vloei die stasie binne nie, en die uitvloeipyp na die Homevale-suiweringswerke is eweneens geblokkeer.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOmdat die stasie nie riool kan ontvang nie, word sogenaamde honey suckers <\/em>(rioolsuigwaens) gedwing om hul vragte onwettig in die oop veld buite die pompstasie se grense te stort.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Rommel en vullis l\u00ea op die terrein en die dreine waar tenkwaens riool in die stelsel moet stort is verstop.<\/p>\n\n\n\n

LEES OOK: <\/strong>\u2018Aggressiewe\u2019 ingryping nodig vir Kimberley se riool-aanlegte; projek voorgel\u00ea<\/a><\/p>\n\n\n\n

Die krisis word vererger deur bewerings van wanbestuur. Brandblussers is verroes met diensdatums reeds verval, en enkele sekuriteitskameras is in werking. \u2019n Halfgeboude aanbouing aan die agterkant van die kantore staan reeds lank verlate, terwyl die oorspronklike gebou strukturele krake toon. Volgens ingeligtes is sowat 18 dakplate op die gebou onlangs teen \u201cmiljoene rande\u201d vervang.<\/p>\n\n\n\n

‘n Enigste ligpunt vir Smit is die nuwe heining wat verlede jaar opgerig is om vandalisme en diefstal te bekamp.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Brandblussers staan op die terrein rond. FOTO: Charn\u00e9 Kemp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Oorweeg ander stappe n\u00e1 ultimatum<\/h3>\n\n\n\n

Die aktivis Tebogo Kaulela het gepoog om in sy persoonlike hoedanigheid die munisipaliteit in die hooggeregshof uit te daag om hul werk te doen. Sy ultimatum van 14 dae vir \u2019n formele reaksie op die krisis het onlangs verstryk, en hy oorweeg ander stappe, het hy aan NoordkaapBulletin<\/em> ges\u00ea.<\/p>\n\n\n\n

LEES OOK:<\/strong> <\/strong>Riool-ramp by Kamfersdam dwing Transnet tot reddingsplan van miljoene rande<\/a><\/p>\n\n\n\n

In die Ge\u00efntegreerde Ontwikkelingsplan (IDP) s\u00ea die Sol Plaatje-munisipaliteit dat die Gogga-pompstasie \u2019n “ho\u00eb prioriteit” is. Hulle verwys na projekte vir die opknapping van skroefpompe en die installering van nuwe ultrasoniese sensors om vlakke te monitor.<\/p>\n\n\n\n