{"id":296821,"date":"2026-02-18T12:18:29","date_gmt":"2026-02-18T10:18:29","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/noordkaapbulletin\/?p=296821"},"modified":"2026-02-18T12:18:30","modified_gmt":"2026-02-18T10:18:30","slug":"onderwysers-al-meer-aan-stres-blootgestel-hulplyn-nou-beskikbaar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/noordkaapbulletin\/onderwysers-al-meer-aan-stres-blootgestel-hulplyn-nou-beskikbaar\/","title":{"rendered":"Onderwysers al meer aan stres blootgestel – hulplyn nou beskikbaar"},"content":{"rendered":"\n

Soveel as 68% van Suid-Afrikaanse werknemers sukkel met stres, baie ervaar uitbranding, en afwesigheid weens depressie kos die Suid-Afrikaanse ekonomie jaarliks sowat R19 miljard. Dit beklemtoon dat stres en die gepaardgaande geestesgesondheidskwessies \u2018n wesenlike probleem met negatiewe gevolge is. <\/p>\n\n\n\n

Een van die beroepe waar dit al meer ondervind word, is die onderwys. Onderwysers sukkel emosioneel en baie van hulle sien geen ander uitweg as om te bedank en van beroep te verander nie.<\/p>\n\n\n\n

Hulle word met administratiewe take, asook nuwe re\u00ebls en regulasies opgesaal en die werklike opvoedingstaak bly agterwe\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

Boonop moet onderwysers twee keer dink voordat hulle \u2019n kind dissiplineer en konflik moet grootliks vermy word. Oorvol klasse met leerders uit verskillende agtergronde en leerbehoeftes \u2013 die sogenaamde inklusiewe klaskamer \u2013 dra verder tot die probleem by. Dit is soms haas onmoontlik om orde te handhaaf en kennis oor te dra, gegewe die omstandighede. <\/p>\n\n\n\n

Werklading<\/h3>\n\n\n\n

Onderwysers se taaklys is so lank dat daar nie genoeg tyd vir behoorlike onderrig is nie. Behalwe take soos lesbeplanning, assesserings, buitemuurse aktiwiteite en meer, verhoog die onderwysdepartement se \u201cklem op aanspreeklikheid en prestasiemeting onbedoeld die druk op onderwysers\u201d en word daar n\u00e1 skool ure deurgebring aan administratiewe take sodat daar min tyd vir rus of \u2019n gesinslewe oorbly.<\/p>\n\n\n\n

Inklusiewe en diverse klaskamers<\/h3>\n\n\n\n

In baie skole is klaskamers oorvol en omdat daar nie onderskeid gemaak word tussen leerders en hul spesifieke leerbehoeftes en emosionele of gedragsuitdagings nie, word onderwysers verder aan stres blootgestel. Die groot rede hiervoor is dat hulle nie noodwendig opgelei is om hierdie kwessies te hanteer nie. Dikwels is daar \u2019n gebrek aan hulpbronne en spesialisondersteuning, en dit lei tot frustrasie en \u2019n gevoel van magteloosheid. Individuele aandag en gehalte onderrig kan nie plaasvind nie.<\/p>\n\n\n\n

Dissipline<\/h3>\n\n\n\n

Leerders se regte, gebrek aan verantwoordelikheid en genoegsame respek veroorsaak dat dit dikwels onmoontlik is om behoorlike dissipline te handhaaf. Dit is gewoonlik enkele leerders wat die chaos veroorsaak, maar ongelukkig ly almal daaronder omdat daar nie genoegsame ondersteuning is om die skuldiges vas te vat nie. Baie sulke leerders het eintlik hulp nodig en hul gedrag is waarskynlik \u2019n hulpkreet, maar hierdie gespesialiseerde hulp is nie beskikbaar nie.<\/p>\n\n\n\n

Fokus op dit wat saakmaak<\/h3>\n\n\n\n

Beter onderwys berus op die welstand van onderwysers. Daar moet gepoog word om klaskamers kleiner te maak, administratiewe pligte van onderwysers af te skaal, en voldoende opleiding en ondersteuning te verskaf sodat onderwysers weet hoe om inklusiewe onderwys te hanteer.<\/p>\n\n\n\n

Wat s\u00ea die kundiges?<\/h3>\n\n\n\n

Wilna van Rooyen, vroe\u00ebkinderontwikkelingspesialis by die Afrikaanse Onderwysnetwerk<\/a> (AON), beaam dat inklusiewe onderwys \u2019n bydraende faktor vir uitbranding is.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDie eise van ekstra take eis \u2018n tol, soos onderwysers moet deesdae tot die opvoeding van higi\u00ebne van leerders bydrae, hulle moet die ouer se taak oorneem om die leerders dissipline te leer, respekvolle gedrag moet ingeoefen word, en eise wat ouers stel, is \u2018n groot faktor.<\/p>\n\n\n\n

\u201cWat sport betref, vereis ouers watter posisie en in watter span \u2018n kind moet wees, in plaas van om die onderwyser te vertrou. Dit plaas groot spanning op die onderwyser. Dis veral die eise wat buite die kurrikulum l\u00ea, wat die onderwysers uitput,\u201d s\u00ea Van Rooyen.<\/p>\n\n\n\n

LEES OOK: <\/strong>Omskep dissipline in verhouding van samewerking<\/a><\/p>\n\n\n\n

Daan Potgieter, hoof- uitvoerende beampte van die AON, is dit eens dat daar oor die emosionele welstand van onderwysers gepraat moet word en oplossings daarvoor te kry. Volgens Potgieter het die AON hande geneem met die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU) om hulp te verleen. Die onlangse verslag oor die Stand van Afrikaanse Onderwys het ook kommerwekkende statistiek getoon.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cAmper 50% van beginneronderwysers verlaat die professie binne vier jaar, juis omdat hulle nie meer weet watter kant toe nie.\u201d<\/h4>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

So ook toon statistiek uit die SAOU se Welstandprogram dat ingryping oor die welstand van onderwysers noodsaaklik geword het. Die SAOU het daarom \u2019n hulplyn in plek gestel wat dien as onmiddellike krisisondersteuning en om psigo-opvoedkundige strategie\u00eb en inligting te bied. <\/p>\n\n\n\n

Van die probleme wat aangemeld word, sluit in werkverwante uitdagings soos dissipline, klasgrootte en administratiewe las, stres en angs, lae gemoed, trauma, interpersoonlike konflik en selfs selfdoodneigings. <\/p>\n\n\n\n

“Onderwysers in leierskaprolle is minder geneig om hul emosionele welstand te bespreek of om raad te vra. Veral skoolhoofde kan nie wys dat hulle ‘swaarkry’ nie, want hulle is immers vir die welstand van hul personeel en leerders verantwoordelik en wil nie erken dat hulle ook hulp nodig het nie,\u201d s\u00ea hy.<\/p>\n\n\n\n

SAOU Welstandprojek eerste van sy soort<\/h3>\n\n\n\n

Omdat onderwysers die hoeksteen van \u2019n sterk onderwysstelsel is, word onderwysers op ‘n sinvolle, praktiese manier bygestaan. Die projek bied \u2019n holistiese ondersteuningstelsel wat poduitsendings, video\u2019s, selfhelp-hulpbronne en \u2019n 24\/7-noodkrisislyn vir onmiddellike emosionele bystand insluit.<\/p>\n\n\n\n

As jy \u2019n onderwyser is wat nie meer weet waar om aan te klop vir hulp nie, skakel die SAOU se hulplyn. Alle oproepe en boodskappe is gratis en word vertroulik en met die grootste omsigtigheid hanteer.<\/p>\n\n\n\n