{"id":53295,"date":"2020-02-06T06:00:21","date_gmt":"2020-02-06T04:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/kougaexpress\/eksotiese-drakie-n-liplekker-lekkerny-20200205-2\/"},"modified":"2020-02-06T06:00:21","modified_gmt":"2020-02-06T04:00:21","slug":"eksotiese-drakie-n-liplekker-lekkerny-20200205-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/kougaexpress\/eksotiese-drakie-n-liplekker-lekkerny-20200205-2\/","title":{"rendered":"Eksotiese \u2018drakie\u2019 \u2018n liplekker lekkerny"},"content":{"rendered":"

DIE oggendskemering sprei sy sagte glans stadig oor die berge.<\/p>\n

In die koelte van die vroegoggend \u2013 grys wolke hou die belofte van broodnodige re\u00ebn in \u2013 vat ons die grondpad na die Dragon Fruit Farm in Patensie. Onderdeur lowergroen bome en oor vlak rivierstroompies. <\/p>\n

Om nog \u2019n draai verskyn snaakse pienk vrugte met tongagtige blaarlelle op rye en rye pale.<\/p>\n

\u2019n Nuwe tipe turskvy?<\/p>\n

Nee. Draakvrugte \u2013 \u2019n kaktusagtige plant met kleurryke vrugte (van wit tot donkerpienk en pers binne-in) wat uiters geskik is vir tropiese en sub-tropiese gebiede.<\/p>\n

Te veel re\u00ebn en koue is nie goed vir di\u00e9 supervrug \u2013 die rede vir ons besoek aan die plaas \u2013 nie.<\/p>\n

Jarelange inwoners en boere, Stuart en Jackye Riddle, het meer as \u2019n dekade terug hul nartjiebome vir draakvrugte verruil.<\/p>\n

Sonder om presies te weet waarvoor hulle hulself inlaat. <\/p>\n

Maar die egpaar het nog nooit vir \u2019n uitdaging teruggestaan nie.<\/p>\n

In \u2019n poging om mense meer oor die unieke rank-kaktus te leer, het Riddle onlangs die hekke na haar Patensie-plaas \u2013die Dragon Fruit Farm \u2013 wawyd oopgemaak sodat inwoners en besoekers nou die vrug kan pluk, weeg en daarvoor betaal.<\/p>\n

Dit was egter nie \u2019n maklike pad tot hier nie.<\/p>\n

\n Skoolgeld betaal<\/b>\n<\/p>\n

Riddle moes baie soek voordat sy die regte kultivars vir Suid-Afrika \u2013 meer spesifiek Patensie \u2013 kon opspoor.<\/p>\n

En verbeter.<\/p>\n

Hoewel plaaslike ondersteuning en inligting skraps was, het hulp van reg-oor die w\u00eareld aanlyn ingestroom: Amerika, Israel en Australi\u00eb. Dit was juis met \u2019n internetsoektog na plantmateriaal dat \u2019n kenner van Australi\u00eb vir haar \u2019n paar blare van sewe kulti-vars gestuur het.<\/p>\n

T\u00f3\u00e9 begin die harde werk.<\/p>\n

Draakvrugblomme het kruisbestuiwing nodig \u2013 alles met die hand vir die eerste drie jaar. Ten spyte van die duisende insekte wat om jou koplig saamdrom \u2013 die blomme is slegs in die aand oop.<\/p>\n

In die Gamtoosvallei begin die plante al in Oktober blom en hou aan tot in April. As dit te koud is, verander die blom in \u2019n knopperige blaar en nie in \u2019n vrug nie.<\/p>\n

Dit is lesse soos di\u00e9 wat sy aan die begin van haar proefnemings met draakvrugte geleer het.<\/p>\n

\u201cEk het gou gesien hoe \u2019n klein verandering in verbouingspraktyke \u2019n groot impak op produksie kan h\u00ea,\u201d s\u00ea Riddle. \u201cDinge soos hoe diep \u2019n mens plant, hoeveel water jy gee en die verskillende insekte en groot aantal slakke, maak \u2019n verskil.\u201d<\/p>\n

\u2019n Dekade later spog sy met 946 pale en 22 kultivars \u2013 waarvan agt haar eie is.<\/p>\n

Sy glimlag breed: \u201cEk het my eie name vir hulle. Byvoorbeeld Alex, vernoem na een van ons lojale en langwerkende werkers Alex Zava \u2013 na my mening een van die beste vari\u00ebteite wat jy in die w\u00eareld kan kry.\u201d<\/p>\n

Ander rasse sluit in: Americans Call, the American Beauty, Cosmic Charley, Physical Graffiti, Dark Star, Queen of the Night en Sugar Dragon.<\/p>\n

Volgens haar, hoe donkerder die vleis, hoe soeter die vrug. Dus, hoe meer suiker. Die ligter vari\u00ebteit is geneig om effens bitter te wees.<\/p>\n

Elke paal en kultivar het \u2019n volle- dige databais: sy weet presies hoeveel blomme elke plant dra en wanneer om die eerste en laaste vrug te verwag.<\/p>\n

Dragon Fruit Farm is \u2019n organiese boerdery. Geen gifstowwe word gebruik nie, want die blomme moet snags deur insekte bestuif word.<\/p>\n

\u201cOns moes al miljoene slakke een-vir-een met die hand verwyder \u2013 tot 5kg slakke per ry,\u201d lag Riddle.<\/p>\n

\n Tyd vir pluk<\/b>\n<\/p>\n

Dan is dit tyd vir pluk.<\/p>\n

Die pluk verg egter \u2019n spesiale teg-niek: waar die draakvrug aan die stam vassit, draai die vrug saggies tot hy afbreek. Moet nie trek nie \u2013 die vel gaan afkom en die vrug gou-gou sal bederf.<\/p>\n

Selfs ervare plukkers sukkel om dit keer-na-keer reg te kry.<\/p>\n

Die makliker opsie (beslis die een wat ek sal aanbeveel) is om \u2019n kniptang te gebruik. Hiermee maak jy \u2019n v-vorming sny in die blaar aan weers-kante van die vrug.<\/p>\n

Nog \u2019n wenk: jy kan of die uitge-droogte blom aan die voorkant van die vrug weggooi, of gebruik om tee te maak \u2013 blykbaar baie goed vir die gesondheid.<\/p>\n

Riddle beveel egter \u2019n skeut vanieljegeursel vir die smaak aan.<\/p>\n

Sy lag: \u201cGesondheidsfanatici het al met sakke vol dro\u00eb blomme her weg-geloop.\u201d<\/p>\n

Toekomsplanne sluit die maak van hulle eie tee in. <\/p>\n

Pienk en geel sakke in die hand, pak ons die rye en rye plante aan. Gewapen met \u2019n paar vrugte, waarvan meeste se vel in die slag gebly het, is dit tyd vir proe. Die smaak van di\u00e9 vrugte is baie uniek, al herinner dit in voorkoms aan \u2019n kiwivrug vanwe\u00eb die klein swart \u00adpitjies. Die donker vrug is lekker soet vanwe\u00eb die ho\u00eb suikerinhoud, terwyl die wit vrug effens aan die bitter kant is.<\/p>\n

Waarvoor kan die draakvrug gebruik word: slaai, roomys, gin, nage-reg, koeldrank en nog vele meer.<\/p>\n

\n N\u00f3g planne<\/b>\n<\/p>\n

Benewens die draakvrugheuning en -konfyt, beoog Riddle om binnekort seep van die plant te maak.<\/p>\n

\n Kleinboere<\/b>\n<\/p>\n

Riddle meen die draakvrug is die perfekte gewas vir boere wat met min kapitaal op klein stukkies grond wil begin boer. Die vestigingskoste is die plantmateriaal en die opleistelsel \u2013 wat nie duur hoef te wees nie.<\/p>\n

Sy meen die groeipotensiaal vir die draakvrugmark is feitlik onbeperk.<\/p>\n

\u201cHoewel daar tot dusver ongeveer 10 ander draakvrugboere in Suid-Afrika is, word die vrug nog nie plaaslik op groot skaal verbou nie.\u201d<\/p>\n

Benewens bestuiwing, will Riddle boere help om draakvrugte te groei.<\/p>\n

Sy wil verder op die toerisme-aspek fokus.<\/p>\n

Riddle lewer tans tans draakvrugte aan Woolworths, Pick n Pay, Checkers, Spar en Food Lover\u2019s Market.<\/p>\n