{"id":54099,"date":"2022-03-31T06:03:11","date_gmt":"2022-03-31T04:03:11","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/die-seders-is-heilige-bome-20220330-2\/"},"modified":"2025-03-20T02:24:50","modified_gmt":"2025-03-20T00:24:50","slug":"die-seders-is-heilige-bome-20220330-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/die-seders-is-heilige-bome-20220330-2\/","title":{"rendered":"Di\u00e9 seders is \u2018heilige bome\u2019"},"content":{"rendered":"\n<p>Heel gepas staan daar drie reusesederbome op die regtergrens van die Stellenbosch United Church (voorheen die Presbiteriaanse kerk) in Pleinstraat, seker geplant pas nadat die kerk in 1926 gebou is. Gepas, omdat hierdie seders deur sommige as \u201cheilige bome\u201d beskou word. Selfs die wetenskaplike naam vir hierdie boomsoort uit die Himalaja-gebergtes, naamlik <span>Cedrus deodara<\/span>, dui daarop: volgens Google beteken die Sanskritterm <span>devadaru<\/span> \u201chout van die gode\u201d, \u2019n samestelling van <span>deva<\/span> \u201cgod\u201d en <span>daru<\/span> \u201chout, boom\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ook in die Bybel word sederbome dikwels genoem. Byvoorbeeld in 2 Samuel 7:2 s\u00ea koning Dawid: \u201cKyk, ek woon in \u2019n huis wat met sederhout versier is . . .\u201d en in 1 Konings 7:8 word Salomo se troonsaal as volg beskryf: \u201cDit was van die vloer tot teen die dak met sederhout uitgevoer.\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>Die sederbome van die Bybel is nie die Himalaja-seder nie, maar wel die naverwante Libanese seder <span>Cedrus libani<\/span>, afkomstig van Libanon, \u2019n klein landjie net noord van Israel aan die Middellandse See. Albei soorte se hout is besonder sterk en duursaam, deels omdat dit vanwe\u00eb die besondere olie daarin insekafwerend is. Wolkomberse en -truie word dikwels juis in sederhoutkiste gestoor om hulle teen die aanslae van kleremotte te beskerm.<\/p>\n\n\n\n<p>Daar is net vier soorte \u201cegte\u201d seders, nl. die twee hierbo genoem en dan nog die Ciprusseder (<span>C. brevifolia<\/span>) en die Atlasseder van Marokko en Algeri\u00eb (<span>C. atlantica<\/span>). Suid-Afrika se sederbome behoort aan diesefde familie as die egte seders (familie <span>Cupressaceae<\/span>), maar word in \u2019n ander genus geplaas. Ons het drie soorte, nl. die Clanwilliamseder (<span>Widdringtonia cedarbergensis<\/span>), die Baviaaanskloofseder (<span>W. schwarzii<\/span>) en die klein bergsipres (<span>W. nodiflora<\/span>) wat deel is van die fynbos in Jonkershoek en elders. Laasgenoemde is die enigste seder wat weer n\u00e1 \u2019n brand kan uitloop. Soos ook die rooihoutbome van Kaliforni\u00eb en gewone dennebome is hulle almal naaldbome (Eng. <span>conifers<\/span>), met manlike stuifmeel wat deur die wind na die vroulike ke\u00ebls gedra word vir bevrugting. By die saadknop in die ke\u00ebls word \u2019n druppel vloeistof afgeskei om die stuifmeel op te vang, sodat \u2019n saadjie (bv. \u2019n dennepit) gevorm kan word.<\/p>\n\n\n\n<p>Benewens die drie Himalaja-seders van die United Church is daar ook mooi voorbeelde by Buitekringweg 23 en 63 asook by Meerlustlaan 7. In laasgenoemde straat het drie bekende Duitse families wat langs mekaar gebly het, nl. Schr\u00f6der, Heuer en Reuter, elkeen seder in die voortuin gehad, maar net die een het oorgebly. Volgens Hans Heuer het sy pa hierdie bome omstreeks 1971 ingevoer om mooi Europese dennebome (\u201c<span>Tannenbaume<\/span>\u201d) in die straat te h\u00ea. Kenmerkend van hierdie bome is takke wat af hang, sodat sneeu nie daarop versamel nie, maar kan afgly.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heel gepas staan daar drie reusesederbome op die regtergrens van die Stellenbosch United Church (voorheen die Presbiteriaanse kerk) in Pleinstraat, seker geplant pas nadat die kerk in 1926 gebou is. Gepas, omdat hierdie seders deur sommige as \u201cheilig<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":54101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_linkdex":"","_yoast_wpseo_content_score":"","_yoast_wpseo_inclusive_language_score":"","_yoast_wpseo_is_cornerstone":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_yoast_wpseo_opengraph-title":"","_yoast_wpseo_opengraph-description":"","_yoast_wpseo_opengraph-image":"","_yoast_wpseo_opengraph-image-id":"","_yoast_wpseo_twitter-title":"","_yoast_wpseo_twitter-description":"","_yoast_wpseo_twitter-image":"","_yoast_wpseo_twitter-image-id":"","newspack_ads_suppress_ads":false,"newspack_sponsor_sponsorship_scope":"","newspack_sponsor_native_byline_display":"inherit","newspack_sponsor_native_category_display":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_style":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_placement":"inherit","_crsspst_to_novanewscoza":false,"_crsspst_to_novanewscozabloemnewsexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozacityvision":false,"_crsspst_to_novanewscozadistrictmailhelderberg":false,"_crsspst_to_novanewscozahermanustimes":false,"_crsspst_to_novanewscozakomani-karoo":false,"_crsspst_to_novanewscozakougaexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozamthathaexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozanoordkaapbulletin":false,"_crsspst_to_novanewscozapaarlpost":false,"_crsspst_to_novanewscozapeexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozapeoplespost":false,"_crsspst_to_novanewscozaswartlandgazette":false,"_crsspst_to_novanewscozatygerburger":false,"_crsspst_to_novanewscozaudexpress":false,"_crsspst_to_novanewscozavistanews":false,"_crsspst_to_novanewscozavrystaatkroon":false,"_crsspst_to_novanewscozaweskusnuus":false,"_crsspst_to_novanewscozaweslander":false,"_crsspst_to_novanewscozaworcesterstandard":false,"_EventAllDay":"","_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":"","_EventShowMapLink":"","_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":"","_EventVenueID":"","_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":"","_VenueShowMapLink":"","_application":"","_batch_id":"","_company_name":"","_company_tagline":"","_company_twitter":"","_company_video":"","_company_website":"","_custom_id":"daccd701-e327-441d-89c4-4c0d1d999297","_EventDuration":"","_EventOrigin":"","_EventTimezoneAbbr":"","_featured":"","_filled":"","_job_expires":"","_job_location":"","_media_credit":"","_media_credit_url":"","_menu_item_menu_item_parent":"","_menu_item_object":"","_menu_item_object_id":"","_menu_item_target":"","_menu_item_type":"","_menu_item_url":"","_menu_item_xfn":"","_navis_media_can_distribute":"","_navis_media_credit_org":"","_OrganizerOrigin":"","_provider":"","_pum_built_in":"","_pum_default_theme":"","_pum_form_conversion_count":"","_remote_id":"","_remote_name":"","_remote_position":"","_report_frequency":"","_report_reference_dates":"","_send_attempts":"","_site_id":"","_sitemap_exclude":"","_sitemap_frequency":"","_sitemap_priority":"","_source_url":"","_subscription_period":"","_subscription_period_interval":"","_subscription_price":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":"","_template_type":"","_ticket_end_date":"","_ticket_start_date":"","_tribe_aggregator_allow_multiple_organizers":"","_tribe_aggregator_content_type":"","_tribe_aggregator_file":"","_tribe_aggregator_finalized":"","_tribe_aggregator_hash":"","_tribe_aggregator_import_id":"","_tribe_aggregator_import_name":"","_tribe_aggregator_interactive":"","_tribe_aggregator_origin":"","_tribe_aggregator_post_status":"","_tribe_aggregator_preview":"","_tribe_aggregator_source_name":"","_tribe_aggregator_type":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_hide_attendees_list":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_capacity":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":"","_tribe_ticket_version":"","_type":"","_VenueOrigin":"","_wp_attachment_context":"","_wp_attachment_image_alt":"","_wp_font_face_file":"","_wp_old_date":"","_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":"","_yoast_wpseo_focuskeywords":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":"","_yoast_wpseo_keywordsynonyms":"","_yoast_wpseo_primary_block-catalog":"","_yoast_wpseo_primary_category":"","_yoast_wpseo_primary_job_listing_type":"","_yoast_wpseo_primary_nova_retailer":"","_yoast_wpseo_primary_publication":"","_yoast_wpseo_primary_tribe_events_cat":"","_yoast_wpseo_videositemap-duration":"","_yoast_wpseo_videositemap-rating":"","_menu_item_classes":[],"_tribe_modified_fields":[],"_wp_attachment_backup_sizes":[],"_wp_suggested_privacy_policy_content":[],"_yoast_post_redirect_info":[],"_yoast_wpseo_video_meta":[],"activation_date":"","archive_insertion_is_repeating":"","archive_insertion_posts_count":"","article_feature_media":"","article_feature_type":"","article_main_image_caption":"","article_media_icon":"","article_template":"","author_byline":"Jan Giliomee","background_color":"","block_editor":"","byline":"","cmplz_hide_cookiebanner":"","competition_end_date":"","contact_advertise_email":"","contact_advertise_phone":"","contact_editorial_email":"","contact_general_email":"","contact_general_phone":"","contact_office_hours":"","contact_physical_address":"","enabled":"","featured_image_custom_caption":"","featured_video_url":"","fields":"","font_body":"","font_header":"","frequency":"","headline":"","hide_border":"","icon":"","is_wp_suggestion":"","issuu_download_url":"","issuu_embed_url":"","language_version_url":"","large_border":"","name":"","nm_contact_name":"","nm_contact_number":"","nm_date_lost":"","no_overlay_background":"","node-url":"","obituary_born_date":"","obituary_died_date":"","obituary_memoriam_text":"","origin":"","overlay_color":"","overlay_opacity":"","overlay_size":"","placement":"","plural_label":"","post_author":"","post_id":"","post_language":"en","secret-key":"","sponsored_utm_campaign":"","sponsored_utm_content":"","sponsored_utm_medium":"","sponsored_utm_source":"","sponsored_utm_term":"","start_date":"","utm_suppression":"","video_embed_url":"","wp_pattern_sync_status":"","data_version":[],"enclosure":[],"pongrass_image":[],"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_newspack_byline_active":false,"_newspack_byline":"","newspack_content_restriction_is_exempt":false,"scaip_prevent_shortcode_addition":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"newspack_spnsrs_tax":[],"publication":[],"class_list":["post-54099","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fe7f25d6b62740b4bc65234bafdf498e.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":54440,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/eike-kom-al-n-lang-pad-20220216-2\/","url_meta":{"origin":54099,"position":0},"title":"Eike kom al \u2019n lang pad","author":"Eikestadnuus","date":"17 February 2022","format":false,"excerpt":"Stellenbosch word die Stad van Eike, oftewel die Eikestad, genoem. Die naam is gepas, want hier is baie van hulle met \u2019n lang tradisie.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/2aef207458be4b4bb9592ab557b1256b.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":44868,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/beeldhouer-skep-uit-hout-20240612-2\/","url_meta":{"origin":54099,"position":1},"title":"Beeldhouer skep uit hout","author":"Eikestadnuus","date":"13 June 2024","format":false,"excerpt":"\u2019n Stellenbosse kunstenaar het nooit gedink die mooie Kaap sal aan hom \u2019n nuwe materiaal bied om kunswerke mee te skep nie.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3a1a9c501e374814b576fd376ffd384e.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3a1a9c501e374814b576fd376ffd384e.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3a1a9c501e374814b576fd376ffd384e.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3a1a9c501e374814b576fd376ffd384e.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3a1a9c501e374814b576fd376ffd384e.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/3a1a9c501e374814b576fd376ffd384e.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":53948,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/die-palm-nie-n-boom-20220413-2\/","url_meta":{"origin":54099,"position":2},"title":"Die palm nie \u2019n boom","author":"Eikestadnuus","date":"14 April 2022","format":false,"excerpt":"Palmbome is nie eintlik bome in die gewone sin van die woord nie, maar plante met veselagtige stamme in plaas van hout wat soos bome vertoon.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/9b331f734a37440b8a9eadf14ab777cc.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/9b331f734a37440b8a9eadf14ab777cc.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/9b331f734a37440b8a9eadf14ab777cc.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/9b331f734a37440b8a9eadf14ab777cc.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":53650,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/die-bome-het-karakter-20220518-2\/","url_meta":{"origin":54099,"position":3},"title":"Di\u00e9 bome het karakter","author":"Eikestadnuus","date":"19 May 2022","format":false,"excerpt":"Dis moeilik om Stellenbosch sonder bome voor te stel, maar toe die dorp in 1679 gestig is, was hier feitlik geen bome nie.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/504e2ce9596f448191fc77783710ffa6.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":50104,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/studie-ontgin-gebruik-van-uitheemse-portjacksonbome-en-plastieksakke-in-lae-koste-behuising-20230413-2\/","url_meta":{"origin":54099,"position":4},"title":"Studie ontgin gebruik van uitheemse portjacksonbome en plastieksakke in lae-koste behuising","author":"Eikestadnuus","date":"20 April 2023","format":false,"excerpt":"\u2019n Nuwe, saamgestelde boumateriaal wat gemaak is van uitheemse portjacksonbome en herwonne laegraadse plastiekafval kan \u2019n kostedoeltreffende oplossing vir Suid-Afrika se behuisingskrisis bied en help om van die land se omgewingsprobleme op te los.","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e79909c1026a4ae58a743be93a2c9fd4.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e79909c1026a4ae58a743be93a2c9fd4.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e79909c1026a4ae58a743be93a2c9fd4.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/e79909c1026a4ae58a743be93a2c9fd4.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":50142,"url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/stompneuskewer-plaag-in-stellenbosch-moet-gestop-word-20230413-2\/","url_meta":{"origin":54099,"position":5},"title":"Stompneuskewer-plaag in Stellenbosch moet gestop word","author":"Eikestadnuus","date":"14 April 2023","format":false,"excerpt":"Die stompneuskewer (polyphagous shothole borer) het nou ook sy pad na Stellenbosch gevind. By die huis van Judith Theron in die Boord is haar drie Japanese esdoringbome (Japanese maple) binne \u2019n jaar dood as gevolg van hierdie klein kewer, waarvan di","rel":"","context":"In &quot;News&quot;","block_context":{"text":"News","link":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/7d577fddd93d4315b8ec5e4421ad2dac.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/7d577fddd93d4315b8ec5e4421ad2dac.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/7d577fddd93d4315b8ec5e4421ad2dac.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/7d577fddd93d4315b8ec5e4421ad2dac.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"distributor_meta":false,"distributor_terms":false,"distributor_media":false,"distributor_original_site_name":"Eikestadnuus","distributor_original_site_url":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus","push-errors":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54099\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54099"},{"taxonomy":"newspack_spnsrs_tax","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/newspack_spnsrs_tax?post=54099"},{"taxonomy":"publication","embeddable":true,"href":"https:\/\/novanews.co.za\/eikestadnuus\/wp-json\/wp\/v2\/publication?post=54099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}