{"id":339714,"date":"2026-10-18T08:00:00","date_gmt":"2026-10-18T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/diepapier\/?p=339714"},"modified":"2026-10-18T10:27:21","modified_gmt":"2026-10-18T08:27:21","slug":"waarom-afrikaans-nie-gaan-uitsterf-die-redes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/diepapier\/waarom-afrikaans-nie-gaan-uitsterf-die-redes\/","title":{"rendered":"Waarom Afrikaans nie gaan uitsterf: Die redes"},"content":{"rendered":"\n

Daar bestaan die persepsie dat Latyn dood is, of in elk geval nooit regtig gepraat is nie.<\/p>\n\n\n\n

Dit is \u2019n persepsie gebore uit onkunde. Latyn is nie dood nie, want \u2019n taal word nie sommer \u2019n museumtaal of \u2019n fossieltaal nie.<\/p>\n\n\n\n

Dit leef voort in \u2019n ander vorm.<\/p>\n\n\n\n

Hiermee wil ek ook die doemprofesie besweer dat Afrikaans eendag gaan uitsterf.<\/p>\n\n\n\n

Vulg\u00earlatyn, Volkslatyn of informele Latyn, was die spreektaal in Rome en is gepraat deur die man in die straat: die soldate, die landelike bevolking en ander lede van die werkersklas.<\/p>\n\n\n\n

Vulg\u00earlatyn leef vandag voort in \u2019n moderne formaat as Italiaans, met spore van Klas\u00adsieke Latyn.<\/p>\n\n\n\n

\"Willem
Willem Botha. Foto: Verskaf.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Spaans word w\u00eareldwyd deur meer as 500 miljoen mense gepraat en is geanker in die Iberiese Skier\u00adeiland se evolusie van Vulg\u00earlatyn. Portugees het saam met Spaans ontwikkel uit Vulg\u00earlatyn in die westelike deel van die Iberie\u00adse Skier\u00adeiland. Frans het ontstaan uit \u2019n vermenging van Vulg\u00earlatyn en die plaaslike tale in Galli\u00eb (die huidige Frankryk) nadat die Romeine Galli\u00eb verower het. <\/p>\n\n\n\n

Klassieke Latyn, soos ge\u00adbruik deur die klassieke skry\u00adwers Vergilius, Cicero, Juvenalis en Tacitus was die standaardtaal wat in die reg, die opvoedkunde, in amptelike toesprake, briewe, die politiek en in die letterkunde gebruik is.<\/p>\n\n\n\n

Hoewel Klassieke Latyn nie meer gepraat word nie, word dit nog bestudeer op skool en universiteit en dit leef ook voort in alle moderne tale in regs-, botanie- en anatomie\u00adterme en in die termino\u00adlogie van verskeie ander vakgebiede.<\/p>\n\n\n\n

Dit word selfs beraam dat tot 60% van die Engelse woordeskat van Klas\u00adsieke Latyn afgelei is, so ook \u2019n groot deel van die Nederlandse woordeskat, en daarom ook van die Afrikaanse woorde\u00adskat.<\/p>\n\n\n\n

So leef Latyn voort in ander tale, selfs Germaanse tale soos Engels en Afrikaans.<\/p>\n\n\n\n

Die sterk Latynse invloed op Westerse tale spruit voort uit die ge\u00adbruik van Latyn as voer\u00adtaal van geleerdheid, van die wetenskappe en kunste, die universiteite en die kerk. Meer as \u2019n duisend jaar lank, dwarsdeur die Middeleeue, het Latyn die Wes\u00adterse beskawing op sy \u00adskouers gedra. Daarna het Latyn \u2019n gewel\u00addige invloed op die Germaanse tale gehad, waarin Afrikaans ook, veral deur Ne\u00adderlands, gedeel het.<\/p>\n\n\n\n

Ons \u201cpraat\u201d baie meer Latyn as wat ons besef en oor die volgende paar weke gaan ons kyk na Afrikaanse woorde van Latynse oorsprong.<\/p>\n\n\n\n

Ons loop of kyk ons daagliks in Latyn vas: Latyn is elke dag op die voorblad van die koerant, oor die radio en op die kassie. Dit is in alles wat ons doen, van die kombuis tot in die hof, van die klaskamer tot in die kerk, van die plaas tot by die dokter, van die parlement tot in die sirkus (!) en in ons sport \u2013 elke dag breek inderwaar\u00adheid in Latyn aan . . .<\/p>\n\n\n\n