{"id":335444,"date":"2026-09-18T09:40:17","date_gmt":"2026-09-18T07:40:17","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/diepapier\/?p=335444"},"modified":"2026-09-18T16:19:58","modified_gmt":"2026-09-18T14:19:58","slug":"n-ramp-en-toe-niks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/diepapier\/n-ramp-en-toe-niks\/","title":{"rendered":"\u0149 Ramp, en toe niks"},"content":{"rendered":"\n

Op 20 November 2025, tydens die G20-beraad, het pres. Cyril Ramaphosa aangekondig dat die regering geslagsgebaseerde geweld en vrouemoord tot \u0149 nasionale ramp verklaar.
Sy aankondiging het gevolg n\u00e1 jare se pleidooie deur slagoffers, hul families, aktiviste en ander rolspelers.
Ramaphosa se aankondiging is wyd verwelkom.
Dis gevolg deur die gewone hoeveelheid beloftes deur politici waarin hernieude toewyding aan kwessies soos voorkoming, slagoffer-ondersteuning, aanspreeklikheid en beter ko\u00f6rdinering belowe is.
Maar wat \u2013 indien enige iets \u2013 het intussen verander vir die vroue van Suid-Afrika?
Di\u00e9 vraag word opnuut gevra nadat nege vroue se liggame op die Oos-Rand gevind is.

Ses vroue per dag vermoor
<\/strong>Die misdaadstatistieke vir die eerste kwartaal van 2026\/2027 in Pretoria is op 28 Augustus bekendgemaak. Die waarnemende nasionale kommissaris van polisie, lt-genl Puleng Dimpane, het toe ges\u00ea hoewel sommige misdaadstatistieke daal, is daar ook dele waar die kriminele bedreiging \u201chardnekkig en onaanvaarbaar bly.\u201d
In die 90 dae tussen April en Junie vanjaar het die moordsyfer met 5,9% gedaal tot 5 427. Volgens Dimpane was dit  \u201c5 427 te veel\u201d.
\u201cElke dood verteenwoordig \u2019n verlore lewe en \u2019n verwoeste gesin.\u201d
Maar al het die moordsyfer gedaal, kan vroue (en kinders) steeds nie ontspan nie.
Altesaam 569 vroue het in hierdie tydperk gesterf \u2013 sowat 6 vroue per dag \u2013 terwyl  1 052 vroue \u0149 aanslag op hul lewens oorleef het. Van die 9 201 verkragtingsake wat in dieselfde tydperk aangemeld is, was 8 814 van die slagoffers vroue en kinders.

Waar is die aksie?<\/strong>
Om geslagsgeweld as nasionale ramp te klassifiseer, kan volgens aktiviste soos Lisa Vetten moontlik daarop dui dat die regering die erns van die krisis besef. Maar, s\u00ea Vetten \u2013 wat al dekades lank navorsing doen oor geslagsgeweld \u2013  erkenning is nie dieselfde as ingryping en effektiewe optrede daarteen nie.
Om dit soos \u0149 eenmalige ramp te hanteer, is ook nie \u0149 oplossing nie. Vetten
wys daarop dat geweld teen vroue en kinders \u0149 chroniese verskynsel in Suid-Afrika is, wat gekoppel kan word aan \u201csosiale, ekonomiese en institusionele faktore\u201d.
Dit, s\u00ea sy, verg \u201cvolgehoue ingryping\u201d deur verskeie staatsinstellings.
\u201cVroue word nie deur \u0149 verklaring beskerm nie,\u201d s\u00ea Lynette Oxley, stigter en uitvoerende hoof van Girls on Fire. Di\u00e9 organisasie wil vroue emosioneel, geestelik en fisiek bemagtig om hulself te kan beskerm.
Vroue, s\u00ea Oxley, sal eers veiliger voel wanneer hulle sigbare optrede sien. \u201cSoos effektiewe polisi\u00ebring, vinniger ondersoeke en vervolging, en behoorlike ondersteuning vir slagoffers. Ons kort ook voorkomingsprogramme en werklike aanspreeklikheid,\u201d s\u00ea Oxley.
Tania Koen, \u0149 prokureur van Gqeberha wat slagoffers van geweld tydens paroolverhore verteenwoordig, is ewe bekend vir haar aktivisme teen geslagsgebaseerde geweld.
Ook sy s\u00ea dat sy nie weet van enige daadwerklike ingryping deur die regering sedert die rampverklaring nie.
Koen s\u00ea sy weet van twee skuilings vir slagoffers van seksuele geweld in Gqeberha wat reeds gesluit het, of in die proses is om te sluit.
\u201c\u0149 Mens hoef ook net te kyk na die agterstand wat DNS-uitslae betref. As daar ’n daadwerklike poging was om geslagsgeweld ’n behoorlike knou toe te dien, sal dit die maklikste wees om daar ’n begin te maak,\u201d s\u00ea Koen.
\u201cDie agterstand in uitslae is tans iets soos twee jaar, terwyl party mense tot agt jaar wag vir DNS-uitslae.\u201d
Celeste Louw is die bedryfshoof van die TEARS-stigting wat slagoffers van seksuele misdaad bystaan. \u201c\u0149 Rampverklaring beteken bitter min as vroue se realiteit daarna dieselfde bly. Woorde kan nie \u0149 vrou beskerm nie.\u201d
Louw s\u00ea \u201csigbare uitvoering\u201d en \u201cwerklike aanspreeklikheid\u201d is nodig.
\u201cMense wat voldoende opgelei is om met slagoffers te werk, toeganklike dienste wat behoorlik funksioneer, behoorlike ondersoeke deur die polisie, \u00e9n behoorlike vervolging van oortreders is noodsaaklik.\u201d
\u201cVoorkoming m\u00f3\u00e9t verder strek as bewusmakingsveldtogte.\u201d
Louw s\u00ea hulle sien daagliks die \u201cmense agter die statistiek.\u201d
\u201cDis vroue wat bang is, wat nie weet waarheen om te gaan nie. Ons kan nie net aanhou om oor die erns van geweld teen vroue te praat nie. Dis tyd om die erns om daarteen op te tree, te bewys.\u201d<\/p>\n\n\n\n

TEARS Foundation se dienste is 24\/7 beskikbaar. Skakel hulle tolvry by 08000 83 277 of gebruik *134*7355# vir hulp.

<\/em>Kyk die volledige onderhoud tussen Ilze Salzwedel en Tania Koen hier:<\/p>\n\n\n\n

\n