{"id":313501,"date":"2026-04-09T16:19:11","date_gmt":"2026-04-09T14:19:11","guid":{"rendered":"https:\/\/novanews.co.za\/diepapier\/?p=313501"},"modified":"2026-04-11T06:32:47","modified_gmt":"2026-04-11T04:32:47","slug":"dignitysa-hof-toe-oor-mediese-bystanddood","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/novanews.co.za\/diepapier\/dignitysa-hof-toe-oor-mediese-bystanddood\/","title":{"rendered":"DignitySA hof toe oor mediese bystanddood"},"content":{"rendered":"\n

DignitySA het hierdie week \u0149 aansoek by die Noord-Gautengse Hooggeregshof ingedien om mediese bystanddood te dekriminaliseer en te wettig.<\/p>\n\n\n\n

Dit is tans nog onwettig vir Suid-Afrikaanse medici om \u0149 pasi\u00ebnt te help om te sterf. DignitySA wil hierdie verbod ongrondwetlik en ongeldig laat verklaar.<\/p>\n\n\n\n

Die hofaansoek volg n\u00e1 15 jaar se voorspraak vir Suid-Afrikaners se reg om \u2019n waardige einde te kies wanneer hulle ongeneeslike en ondraaglike lyding in die gesig staar.<\/p>\n\n\n\n

Die aansoek is gebaseer op wat DignitySA \u201cfundamentele regte\u201d noem.<\/p>\n\n\n\n

Dit sluit die reg op waardigheid, vryheid van keuse, die reg op lewe en die reg om self te besluit oor jou eie liggaam, in. Al hierdie regte word verskans in Suid-Afrika se grondwet.<\/p>\n\n\n\n

DignitySA is \u0149 nie-winsgewende organisasie wat in 2011 gestig is deur die bystanddood-aktivis Sean Davison en Willem Landman.<\/p>\n\n\n\n

Landman is \u0149 afgetrede akademikus, wat onder andere mediese etiek gedoseer het, en tans die voorsitter is.<\/p>\n\n\n\n

\"Willem
Willem Landman, Sean Davison en Chris Jones by die Woordfees in 2022. Foto: Facebook.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u2018Dis hoekom die wet moet verander\u2019<\/h2>\n\n\n\n

Die organisasie definieer bystanddood as \u0149 proses waartydens \u2019n pasi\u00ebnt \u00f3f self medikasie neem (of toedien) om te sterf, \u00f3f gehelp word deur \u2019n dokter wat dit toedien.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOns Grondwet kyk met deernis na diegene wat \u0149 verskriklike dood in die gesig staar, maar ons huidige regstradisie beskerm nie hul waardigheid nie,\u201d s\u00ea Landman. \u201cOns vra die hof om te erken dat \u2019n persoon se waardigheid ernstig aangetas word wanneer hulle geen beheer het oor die manier waarop hulle sterf nie.\u201d<\/p>\n\n\n\n

DignitySA s\u00ea enige iemand wat \u2019n versoek vir mediese bystanddood rig, sal aan streng vereistes moet voldoen. Dit sluit in dat die persoon geestelik bevoeg moet wees, aan \u0149 ongeneeslike, onomkeerbare toestand moet ly, en uit vrye wil \u0149 versoek moet rig om te sterf.<\/p>\n\n\n\n

Hulle benadruk dat mediese bystanddood \u2019n noodsaaklike komponent is van palliatiewe sorg.<\/p>\n\n\n\n

\u201cAlhoewel ons ten gunste is van die uitbreiding van ho\u00ebgehalte-palliatiewe sorg, kan dit nie altyd die allesverterende lyding wat sommige pasi\u00ebnte verduur, versag nie,\u201d verduidelik DignitySA se woordvoerder, Vuya Ilengou.<\/p>\n\n\n\n

Die organisasie beywer hom ook vir goeie gesondheidsorgpraktyke en wetlike regte tydens palliatiewe sorg, pasi\u00ebnte se reg om behandeling te weier en lewende testamente.<\/p>\n\n\n\n

\nhttps:\/\/www.youtube.com\/watch?v=rc8vxTYOkHY\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n

Dis waaroor hof moet besluit<\/h2>\n\n\n\n

Die organisasie doen \u0149 beroep op die hof om die algemene verbod op mediese bystanddood ongrondwetlik en ongeldig te verklaar. Hulle vra ook dat die hof die Parlement moet beveel om binne 24 maande gepaste wetgewing oor die kwessie deur te voer.<\/p>\n\n\n\n

Om te verhoed dat die wetlike leemte misbruik word wat mag ontstaan as die hof wel die verbod ophef, word die hof ook gevra om in so geval die uitspraak vir 24 maande op te skort terwyl nuwe wetgewing opgestel word.<\/p>\n\n\n\n

DignitySA het deur die jare talle terminale siek pasi\u00ebnte bygestaan.<\/p>\n\n\n\n

Die hofaansoek geniet die steun van prominente medici \u2013 plaaslik en internasionaal \u2013 wat aanvoer dat die verantwoordelike toepassing van bystanddood, ooreenstem met die kernbeginsels van mediese etiek.<\/p>\n\n\n\n

\"Mario
Mario Oriani-Ambrosini. Foto: Alchetron.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Gevallestudies toon lyding<\/h2>\n\n\n\n

Die hofdokumente van byna 1 000 bladsye sluit ook gevallestudies in van 11 mense wat mediese bystanddood versoek het, maar dit ontneem is.<\/p>\n\n\n\n

Onder hulle is wyle dr. Mario Oriani-Ambrosini, die bekende parlementslid, wat selfdood gepleeg het deur homself te skiet. Oriani-Ambrosini het fase 4-longkanker gehad.<\/p>\n\n\n\n

Nog \u0149 naam wat lesers sal herken, is die van Carol de Swardt<\/a>, wat uiteindelik gekies het om Switserland toe te gaan vir mediese bystanddood. De Swardt was in \u0149 rolstoel nadat haar been geamputeer is weens oormatige bestraling in \u0149 staatshospitaal nadat sy met verspreide velkanker gediagnoseer is.<\/p>\n\n\n\n

N\u00e1 \u0149 regstryd van agt jaar en weens pyn en lyding wou sy nie meer verder leef nie.<\/p>\n\n\n\n

DignitySA s\u00ea hierdie mense se verhale illustreer die \u201cgedwonge lyding\u201d wat deur die huidige wet veroorsaak word.<\/p>\n\n\n\n

Die organisasie beklemtoon dat die hofaansoek gebring word in belang van alle Suid-Afrikaners se \u201claaste reg\u201d.<\/p>\n\n\n\n